„Lekarze prowincjonalni”

 

Marcin Stasiak „Lekarze prowincjonalni”

 

Po II wojnie światowej jedną z najważniejszych obietnic nowej władzy było wprowadzenie powszechnej opieki zdrowotnej. Medycyna – tak jak prąd i oświata – miała dotrzeć do wszystkich. 

Aleksander Bałasz wsiadł do pociągu w Krakowie zimą 1946 roku, gnany ciekawością i poszukiwaniem źródła utrzymania. Konstanty Muraszko zrobił to samo, tyle że w 1945 roku w Bezdanach. Stanisław Bayer do Polski wrócił w 1947 roku. Przypłynął statkiem, jak to bywało w przypadku żołnierzy 2 Korpusu. Krystyna Modrzewska wyruszyła w drogę wiosną 1957 roku.  

Wykształceni w dużych miastach, jechali leczyć do miasteczek, osad, osiedli, wsi. Czasem z poczucia misji, czasem z nakazu pracy. Przywozili ze sobą wiedzę, nowoczesne rozwiązania techniczne i nowe standardy higieny. Zaczynali często w warunkach polowych – bez mieszkań, mebli i wyposażenia gabinetów.

Marcin Stasiak fascynująco opowiada o ich losach. Z fragmentów biografii, wspomnień oraz pamiętników lekarzy, stomatologów, felczerów, pielęgniarek i położnych wydobywa nie tylko historię modernizacji, ale także opowieść o przemianach polskiego społeczeństwa w pierwszych dwudziestu pięciu powojennych latach.

 

Powojenny ruch w stronę „świateł wielkiego miasta” bardziej niż kogokolwiek dotyczył przedstawicieli inteligencji. Tam się kształcili, tam zwykle zostawali. Co jednak z tymi, którzy obrali kierunek przeciwny?  Tytułowi „lekarze prowincjonalni” są może najwymowniejszym przykładem tej grupy. Stali się częścią opowieści o PRL-owskich emisariuszach modernizacji. Ich historia to dla mnie również droga do opowiedzenia o bliskiej mi Polsce miasteczek, gmin i powiatów. A zarazem próba odczarowania czy może zdemitologizowania „peryferyjności”. Autor

 

Książka na stronie wydawcy:

https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/lekarze-prowincjonalni

 

Wydawca: Wydawnictwo Czarne

ISBN: 978-83-8396-361-7

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 328

„Tańczący z zamkami”

 

Michał Wójcik „Tańczący z zamkami”

 

Każdy zamek ma duszę i swoje tajemnice. Polska pełna jest miejsc skrywających niezwykłe historie – zamków, pałaców i dworów, o których rzadko się mówi w przewodnikach. Michał Wójcik wyrusza ich tropem i zagląda zarówno do zabytków odrestaurowanych, jak i do ruin, które dopiero zyskują drugie życie. To opowieści o miejscach i ludziach: dawnych właścicielach, dramatycznych wydarzeniach z przeszłości, ale też o tych, którzy dziś ratują zapomniane budowle.

Przekonaj się, że za każdym zabytkiem kryje się fascynująca historia – czasem sensacyjna, czasem wzruszająca, a czasem zupełnie nieprawdopodobna. Jeszcze do niedawna zapomniane, zrujnowane i bezpańskie. Dziś coraz częściej zaopiekowane i remontowane z pietyzmem. A czasami, i to przez tych najbardziej zakochanych, stawiane wręcz na nowo.

Pierwszy raz po wojnie – nastały dobre czasy dla zamków, pałaców i dworów. Od kilku lat śledzę ich losy w programie Mam zamek na kanale Planete+. Teraz pora zgłębić temat w książce. Zapraszam tam, gdzie nie udało się wejść z kamerą. - Michał Wójcik

 

Michał Wójcik (rocznik 1969) – historyk, dziennikarz, scenarzysta filmów dokumentalnych. Laureat Nagrody Polityki (z Emilem Maratem) za książkę Made in Poland o Stanisławie Likierniku oraz Nagrody Newsweeka im. Teresy Torańskiej za reportaż historyczny Treblinka’43. Na kanale Planete+ prowadzi program telewizyjny Mam zamek. Autor książki Miasto szpiegów wydanej w 2025 roku przez Dom Wydawniczy REBIS, a także wywiadów rzek z bohaterami historii XX wieku.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://www.rebis.com.pl/pl/products/tanczacy-z-zamkami-10583.html?rec=104859111

 

Wydawca: Rebis

ISBN: 978-83-8338-468-9

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 284

Jedna noc w „Carltonie”

 

Jerzy Edigey Jedna noc w „Carltonie”

 

W zakopiańskiej willi „Carlton” wypoczywa grupa osób, od kilku lat zjeżdżających w Tatry na październikowy urlop, kiedy  pogoda dopisuje, a na szlakach nie ma tłoku. Praktycznie wszyscy się dobrze znają właśnie z tych sezonowych spotkań. Sielską atmosferę psuje gwałtowne wydarzenie: jeden z gości, jubiler, przygotowujący kunsztowną biżuterię na pokaz we Włoszech, zostaje napadnięty, niemal cudem uchodzi z życiem, a kosztowności oczywiście znikają. Wszystko wskazuje na to, że przestępcą jest jeden z gości, a podejrzanych jest wielu: nisko opłacany malarz, mający rodzinę na utrzymaniu, początkująca aktorka, dążąca do zrobienia kariery za wszelką cenę, przedstawicielka amerykańskiego koncernu, potrzebująca sporej gotówki na budowę willi – a to dopiero początek listy. Ta jedna noc w „Carltonie” będzie pamiętna dla wszystkich wczasowiczów, a także dla milicji.

 

Kryminał na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/kryminaly/1372-jedna-noc-w-carltonie.html

 

Wydawca: LTW

ISBN: 978-83-7565-959-7

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 218

„Wesele. Obyczaje i tradycje”

 

Henryk Biegeleisen „Wesele. Obyczaje i tradycje”

 

Fascynująca podróż do korzeni polskiej tradycji weselnej, która ratuje od zapomnienia świat dawnych symboli i rytuałów.

Jak wyglądały tradycyjne polskie zmówiny? Co oznaczało rozplatanie warkocza i dlaczego oczepiny budziły tak skrajne emocje? W świecie naszych przodków chrześcijańskie tradycje płynnie mieszały się z wcześniejszymi wierzeniami i magią, a każdy gest miał moc rzucania uroków lub zapewniania płodności.

Autor rekonstruuje tradycyjne polskie wesele z wielką pasją. Napisany przez niego językiem barwnym, a zarazem pełnym szacunku do detalu reportaż antropologiczny dowodzi, że nie była to jedynie huczna zabawa, ale przede wszystkim święty, mistyczny rytuał przejścia. Tętniący życiem tekst sprawia, że czytelnik staje się bezpośrednim uczestnikiem tamtych podniosłych wydarzeń.

Od dawnych pieśni, po zapomniane obrzędy kształtujące przez stulecia naszą kulturę – w „Weselu” Biegeleisen przypomina najpiękniejsze i najbardziej tajemnicze elementy polskiego folkloru.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://replika.eu/produkt/wesele

 

Wydawca: Replika

Seria: Wierzenia i zwyczaje

ISBN: 9788368742657

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 768

„Rywalki”

 

Paola Calvetti „Rywalki”

Dziesięć utalentowanych kobiet, które zmieniły historię.

 

Opowieść o niezwykłych kobietach, których jawna lub ukryta rywalizacja na zawsze zmieniła oblicze kina, teatru, biznesu i mody.

Solidarność kobiet może być niezwykłą siłą, dzięki której rozwija się talent i osiąga szczyt kariery. Jednak to zacięta rywalizacja często zmienia bieg historii i przykuwa powszechną uwagę. Sarah Bernhardt i Eleonora Duse, Coco Chanel i Elsa Schiaparelli, Helena Rubinstein i Elizabeth Arden, Hedda Hopper i Louella Parsons, a także siostry Joan Fontaine i Olivia de Havilland – biografie tych genialnych kobiet, kwestionujących normy społeczne i będących wizjonerkami w swoich dziedzinach, są historiami zaciętej rywalizacji, która sprawiła, że każda z nich nie tylko odniosła sukces, lecz również zainspirowała kobiety na całym świecie.

Książka Paoli Calvetti to wciągająca lektura o nich i o czasach, w których żyły, o ich walce zarówno między sobą, jak i ze zdominowanym przez mężczyzn światem.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://sklep.zysk.com.pl/rywalki-dziesiec-utalentowanych-kobiet-ktore-zmienily-historie.html

 

Wydawca: Zysk i S-ka

ISBN: 978-83-8335-674-7

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 320

„Pierwsze Polki w Hollywood”

 

Marek Teler „Pierwsze Polki w Hollywood”

 

Książka przywraca pamięć o takich hollywoodzkich gwiazdach jak: Pola Negri, Gilda Gray, Estelle Clark, Lyda Roberti, Camille Astor, Janina Smolińska, Tosia Nowicka i Olga Petrova.

„Marek Teler w swojej książce Pierwsze Polki w Hollywood, niczym prywatny detektyw śledzący życie i twórczość polskich gwiazd na emigracji, zaskakuje po raz kolejny! Rzuca ruchome smugi światła przecinające nocne niebo Złotego Wieku Hollywood, odsłaniając na moment tragedie, sukcesy i sławę Polek, które miały odwagę wyruszyć za ocean w pogoni za marzeniami, nie zapominając nigdy o swojej ojczyźnie. Trzymam w rękach tę książkę i ze wzruszeniem emigranta chłonę kolejne strony, po których autor przeprowadza mnie do Złotego Salonu, gdzie ubrana w perły Pola Negri z wytwornym uśmiechem głaszcze sierść wyciągającego pazury geparda, szepcząc: Przestań, kochanie, przestraszysz panów”. Marek Probosz, polsko-amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles

„Marek Teler skrupulatnie odkrywa polskie ślady w Hollywood. Pozostawiły je zapomniane dziś aktorki. Ich zagmatwane losy – nierzadko obfitujące w sensacje – mają wszelkie przesłanki ku temu, aby stać się podstawą scenariuszy filmowych szlagierów”. Tomasz Zbigniew Zapert, publicysta

Pozycja bogato ilustrowana unikalnymi zdjęciami, wydana w starannie dopracowanej szacie graficznej.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwolira.pl/produkt/pierwsze-polki-w-hollywood

 

Wydawca: Wydawnictwo Lira

ISBN: 978-83-68817-68-3

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 320

„Tumult”

 

Izabela Żukowska „Tumult”

 

Początek XVI wieku. Do Gdańska przybywa wędrowny kaznodzieja. Towarzyszy mu tajemniczy milczący przewodnik Ambroży. Nad Motławą panują buntownicze nastroje. Od lat trwa spór burmistrza Eberharda Ferbera z rodzinami bogatych patrycjuszy. Włodarzowi miasta zarzuca się nepotyzm. Niezadowolenie budzi też stan miejskich finansów.

22 stycznia 1525 roku wybucha bunt, tzw. tumult gdański. Patrycjat barykaduje się na Długim Targu, oblężony przez pospólstwo. Tłum wdziera się do kościołów i przepędza katolicki kler. Tak rozpoczyna się w Gdańsku reformacja.

Jaką rolę odegrają w niej przybysze z dalekiej Wittenbergi? I jak łączyć się z nimi będzie najsłynniejszy skandal średniowiecznego Gdańska, gdy zwaśnione rodziny Ferberów i Pilemanów nie dopuściły do ślubu Maurycego i Anny? Czy morderca zostanie ukarany i kto będzie chciał dokonać zemsty?

Wielu bohaterów tej książki istniało naprawdę, a ślady ich działalności można do dziś odnaleźć w Gdańsku.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://wydawnictwomieta.pl/produkt/tumult

 

Wydawca: Wydawnictwo Mięta

ISBN: 978-83-68891-01-0

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 256

„Dom warszawski”

 

Beata Chomątowska „Dom warszawski”

 

Czy da się opowiedzieć o Polsce ostatniego stulecia za pomocą losów jednego budynku? Tak, jeśli ta opowieść dotyczy takich domów, jak warszawska kamienica przy Litewskiej 10. 

Ukończona na krótko przed II wojną światową, stanie się kolejno: luksusowym „domem dochodowym”, mieszkaniem dla pracowników Kripo i SS z pobliskiej Alei Szucha, siedzibą Ministerstwa Ziem Odzyskanych, a następnie domem Komitetu Centralnego, w którym partia osiedli dawnych działaczy Komunistycznej Partii Polski, pracowników redakcji i resortów. Za sprawą ich dzieci, „dom słowa i władzy” stanie się też domem solidarnościowej opozycji, w którym ulotki przechowuje się w podwórkowym śmietniku. Po 1989 roku pod tym samym dachem sąsiadować będą ze sobą prywatni właściciele i lokatorzy mieszkań komunalnych, a siedzibę rosyjskiej agencji TASS od Polskiej Sekcji BBC będzie dzielić zaledwie piętro.  

Beata Chomątowska stara się uchwycić specyfikę miejsca, które skupia w sobie niczym w soczewce wielką i małą historię. Bo Dom warszawski to przede wszystkim opowieść o jego mieszkańcach i tej szczególnej sąsiedzkiej więzi, która łączy ludzi dzielących latami wspólną przestrzeń. Nie bez powodu patronuje jej Georges Perec i jego Życie instrukcja obsługi.  

 

Za reporterskim tematem można objechać świat. Ale bywa, że temat czeka tuż za ścianą. Pierwszym tropem była wzmianka o „wdowie po Świerczewskim”, sąsiadce z półpiętra. Potem wizyta u kolejnej wdowy, gdzie wisiał portret innego mężczyzny w mundurze. Nazwisko generała Moczara na liście lokatorów obok rodzin działaczy i działaczek Komunistycznej Partii Polski, którym Marzec 1968 roku zakończył kariery lub zmusił do emigracji – Mrożek by tego nie wymyślił. A przecież snuł się tu i cień Gomułki, urzędującego w Ministerstwie Ziem Odzyskanych, mieszczącym się kiedyś właśnie w tym budynku. W oficynie mogłam wciąż spotkać rodziny byłych pracowników resortu, a także właścicieli przedwojennego „domu dochodowego”, jakim była ta kamienica, nim zajęli ją lokatorzy z Kripo i SS. Zaczęłam szperać w archiwach, nastawiłam uszu. Autorka

Książka na stronie wydawcy:

https://czarne.com.pl/katalog/ksiazki/dom-warszawski

 

Wydawca: Wydawnictwo Czarne

ISBN: 978-83-8396-396-9

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 440

 

„Brylant śmierci”

 

Joseph Smith Fletcher „Brylant śmierci”

 

Pewnego listopadowego wieczoru w jednym z londyńskich lombardów zostają znalezione zwłoki jego właściciela – starego Daniela Multeniusa. Pech chce, że smutnego odkrycia dokonuje Mr Andrew Lauriston i to właśnie na niego pada podejrzenie policji. Czyżby ten nieśmiały, początkujący literat mógł z zimną krwią zabić i okraść jubilera? Ale jeśli nie on, to kto? Może właściciel pozostawionego na miejscu zbrodni wartościowego hiszpańskiego manuskryptu? A może ten, kto zgubił tu platynową szpilkę z grawerunkiem? Jedno jest pewne – zabójca z Brylantu śmierci zna się na egzotycznych truciznach, wie, jak ich skutecznie użyć. Zresztą i denat miał tu swoje tajemnice…

 

Kryminał na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/kryminaly/492-brylant-smierci.html

 

Wydawca: LTW

ISBN: 978-83-7565-457-8

Rok wydania: 2016

Liczba stron: 224

„Północna droga” Tom 2.

 

Elżbieta Cherezińska „Północna droga” Tom 2.

Pasja według Einara. Trzy młode pieśni

 

Północna Droga to cykl powieściowy rozgrywający się na przełomie X i XI wieku w Skandynawii.

Oto świat, w którym zderzają się ze sobą stare i nowe, a żadne z nich nie ustąpi. Tłem tej epickiej opowieści jest wkroczenie chrześcijaństwa w życie wikingów – kobiet i mężczyzn, którzy nade wszystko pragną samodzielnie kształtować własne losy.

Bohaterami cyklu są członkowie dwóch rodów. Ich posiadłości rozdziela wielka rzeka Namsen, ale losy nieustannie splatają się ze sobą, jakby Norny, tkaczki przeznaczenia, połączyły nici ich żywotów na mitycznych krosnach.

Pasja według Einara

Mówią o nim, że miał dziewięć matek. Einar, syn kapłana Odyna, któremu ojciec powierzył największą tajemnicę wiary, starej i nowej. Jako dziecko zostaje umieszczony w klasztorze i ochrzczony, i choć uciekał przed brutalnością świata wikingów, dopadła go inna, równie niebezpieczna, polityczna gra. Bezgranicznie kocha Chrystusa i kobietę, silniejszą od niego samego. Poświęcił się wprowadzaniu chrześcijaństwa między fiordy, wielokrotnie ryzykując i składając w ofierze własne życie, by u kresu drogi dotrzeć tam, gdzie nie dopłynęli silniejsi od niego.

Trzy młode pieśni

Ragnar, Bjorn i Gudrun, dzieci Panów Północy, nadzieja swych rodów. Dobrze urodzeni, wychowani do sprawowania władzy. Odkryli, że mają własne wizje przyszłości. Odmienne od tych, które zaplanowali dla nich rodzice. Rozerwali nawet przepowiednię wieszczki Urd. Po wielkiej bitwie Ragnar i Bjorn szukają pomsty, lecz zamiast niej odnajdują braterstwo i przyjaźń. Gudrun rozsadza ramy przeznaczenia i swobodnie, chociaż nie bezkarnie, przemierza obszary między światami. Wszyscy oni doświadczają, jak trudno jest płynąć pod prąd, a ich losy układają się w skomplikowaną wersję opowieści o bohaterach z Wallhali. Dla tych trojga młodych ludzi Ragnarok staje się niemal namacalny.

W Północnej Drodze Cherezińska rozpisuje na sześć głosów tę samą historię, przeplatając losy bohaterów tak, że ich światy, choć równoległe, stają się osobne, a każdy wybór rezonuje w innym czasie i miejscu. Jak gobelin tkany i pruty jednocześnie.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://sklep.zysk.com.pl/manufacturer/cherezinska-elzbieta/polnocna-droga-pasja-wedlug-einara-trzy-mlode-piesni.html

 

Wydawca: Zysk i S-ka

ISBN: 978-83-8335-890-1

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 856