„Sokół królewski”

 

Walery Przyborowski „Sokół królewski”

 

Warszawa, Zaduszki 1574 roku. W nędznej gospodzie pod Warszawa, o wiele mówiącej nazwie Pod Psim ogonem, odbywa się bal dziadowski. W obskurnym wnętrzu zgromadziło się mnóstwo obwiesiów, żebraków, urwipołciów oraz typów spod ciemnej gwiazdy. Zgodnie ze starym obyczajem na balu wybierany był zawsze król dziadowski. Tym razem jednak nie udało się przeprowadzić tej osobliwej elekcji. Przeszkodził w tym nikt inny, tylko sam mistrz Twardowski, który wraz z pachołkiem wszedł nagle do izby i sprytnym fortelem sprawił, iż całe to szemrane towarzystwo w mig wzięło nogi za pas. Kiedy nazajutrz Twardowski przekroczył bramy Warszawy, jeden z przegonionych dziadów, doprowadza do tego, że mistrz znajduje się w nie lada tarapatach.

 

W Warszawie panuje zaraza, a król Stanisław August pogrąża się w melancholii po stracie ukochanej małżonki. Twardowski znajduje panaceum na bolączki ostatniego z Jagiellonów. W centrum jego planu znajduje się łudząco podobna do zmarłej żony króla, córka jednego z zamożnych mieszczan, Barbara Giżanka. „Sokół królewski” to jedna z najbardziej klimatycznych powieści Walerego Przyborowskiego. Pisarz, jak wiemy lubował się w kreowaniu atmosfery grozy. Tak jest i tym razem. Już pierwsze spotkanie z Twardowskim daje nam przedsmak tego co znajdziemy na kolejnych stronach. Przejmujące opisy opanowanego przez morowe powietrze miasta, wędrówki po jego mrocznych zaułkach, przejazd pachołka Twardowskiego przez rozległą puszczę, czy też nocne wizyty w królewskiej rezydencji w Knyszynie, to tylko niektóre ze scen, na które warto zwrócić uwagę.

 

Na kartach powieści znajdziemy wiele nazwisk, które zapisały się w dziejach Polski. Oprócz wspomnianych już postaci pojawia się zatem wielu mieszczan, a jedną z istotniejszych ról odgrywa pokojowiec królewski, chciwy intrygant, Mikołaj Mniszek (Mniszech). Trzeba przyznać, że trudno tu znaleźć bohatera, który byłby przedstawiony blado i powierzchownie. Choć najważniejszą z ról autor przypisał Twardowskiemu, każda z postaci, czy to żebrak, kupiec czy też szlachcic odciska na fabule swój trwały ślad i ma swoje przysłowiowe 5 minut. Nie brakuje spisków, namiętności, dramatów, marzeń o władzy i majątku, a wszystko to podlane zostało solidną dawką zabobonu. Powieść Walerego Przyborowskiego ukazała się drukiem w 1877 roku na łamach „Przeglądu Tygodniowego”. Niniejsze wydanie oparto na edycji z 1933 roku. Polecam.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-sokol-krolewski-powiesc-historyczna-z-czasow-zygmunta-augusta-p-1022.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68508-32-1

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 264

„Hinda”

 

Walery Przyborowski „Hinda”

 

Połowa XIX stulecia. Pewnej mroźnej zimowej nocy, na leśnej drodze pomiędzy Chmielnikiem a Szydłowem zostaje zamordowany bogaty żydowski kupiec Haim Iskier. Cudem udaje się przeżyć jadącej z nim saniami małej córeczce. Hindę ratuje z opresji i postanawia się nią zaopiekować inny kupiec Samuel Beni. Po pewnym czasie Beni dochodzi do wniosku, że kiedy Hinda dorośnie będzie znakomitą partią dla jego syna Abdela. Zabiera dziewczynkę do swego domu w Sinogórze i powierza w opiekę religijnej babce Ester, a następnie guwernantce, pani Deschamps. Hinda dojrzewa. Samuel Beni nie zdaje sobie jeszcze sprawy, że misternie skonstruowany przed laty plan niebawem runie niczym domek z kart.

 

Nieziemsko piękna Hinda zakochuje się z wzajemnością w mieszkającym nieopodal lekarzu Henryku Sulimie, a o synu kupca nie chce nawet słyszeć. Henryk odwzajemnia uczucie. Niestety na drodze do szczęścia młodych zaczyna się piętrzyć coraz więcej przeszkód. Przesądy, uprzedzenia, konwenanse, skomplikowane sytuacje rodzinne i majątkowe, intrygi, interesy… Wszystko to sprawia, że Hinda z Henrykiem choć myślą o sobie nieustannie, a widują się przy każdej nadarzającej się okazji, w rzeczywistości są jednak bardzo od siebie oddaleni. Żydowska dziewczyna z miłości dla ukochanego jest gotowa nawet na zmianę wyznania.

 

W chwili ukazania się „Hindy” Walery Przyborowski był młodym człowiekiem, liczył zaledwie 24 lata. To prawdopodobnie jego debiutancka powieść, wydana została w 1869 roku. W przeciwieństwie do wielu innych utworów tego niezwykle popularnego niegdyś autora, nigdy później nie doczekała się wznowienia. Nic dziwnego, kontrowersyjna tematyka mogła wówczas szokować. Co ciekawe, sam Przyborowski opatrzył powieść komentarzem, w którym próbuje szukać własnej recepty na zasypanie nierówności społecznych, które co chwila prowadzą do kolejnych podobnych tragedii.

 

Mimo iż osią fabuły powieści jest dramatyczny wątek miłosny, amatorzy twórczości Przyborowskiego znajdą tu zalążki tego, co przyciągało ich przez lata do jego prozy, mianowicie elementy grozy, tajemniczości oraz przygody. Taka jest już pierwsza scena - napad zbójów na samotnego podróżnego. Scena ta rozgrywa się w odległości około 40 km od miejsca urodzenia pisarza, podkieleckich Domaszowic. „Hinda” została wydana w nowej serii „Zapomniane polskie powieści”. Miejmy nadzieję, że seria będzie kontynuowana i ukaże się w niej jeszcze wiele pokrytych patyną czasu perełek rodzimej literatury. Polecam.

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-hinda-p-1014.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68508-25-3

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 174

„Strachy w zamczysku”

 

Walery Przyborowski „Strachy w zamczysku”

 

Zamkowa Wola pod Łysą Górą, 1778 rok. Pośród mieszkańców tej należącej do skarbnika chęcińskiego Libiszowskiego, świętokrzyskiej wioski rozchodzą się wieści, iż w ruinach zamku wznoszącego się w puszczańskich ostępach straszy. Majątkiem skarbnika zarządza jego ukochana córka, urodziwa i dziarska panna Marcjanna. Dziewczyna jest oczkiem w głowie Libiszowskiego. Skarbnik postanowił wydać jedynaczkę za syna swego najlepszego przyjaciela, niejakiego Cypriana. Młodzieniec ów szybko zapałał afektem do pięknej białogłowy. I to właśnie pan Cyprian postanawia rozwikłać sprawę zamkowych duchów, które wprowadziły tyle zamętu i niepokoju w życie rodziny skarbnika i okolicznych włościan. Ma nadzieję, że odwagą zdoła zaskarbić sobie względy Marcjanny. 

 

„Strachy w zamczysku” są opowieścią utrzymaną w klimacie charakterystycznym dla twórczości Walerego Przyborowskiego. Mamy tu zatem atmosferę tajemniczości, wątek miłosny, a bohaterowie wywodzą się spośród drobnej szlachty. Nie można zapomnieć oczywiście o tytułowym zamczysku, w którym rozgrywają się kluczowe dla rozwoju fabuły wydarzenia. W opowiadaniu wymieniono kilka miejscowości, które nadal można znaleźć na mapie województwa świętokrzyskiego.

 

W niniejszym tomie zamieszczone zostało jeszcze jedno opowiadanie, urodzonego w podkieleckich Domaszowicach autora. „Kto winien?” to historia, która zaskoczy wielu miłośników Przyborowskiego. Jego bohaterką jest bowiem młoda kobieta, która poślubiła zamożnego, lecz wiekowego mężczyznę. Pan Januariusz, takie bowiem oryginalne imię nosi ów wybranek, zamiast poświęcić choć odrobinę czasu pięknej małżonce, całe dnie spędza nad badaniem historii Słowian. Sprawy te niezmiernie nudzą młodą kobietę, która snuje się samotna po wielkim domu, marząc o prawdziwym, pełnym namiętności, uczuciu. Dopiero, kiedy pewnego dnia odwiedza ich młody i przystojny krewniak, jej życie zmienia się w „zaczarowaną bajkę”. 

 

Opowiadanie „Strachy w zamczysku” nie ukazało się dotychczas w formie książkowej. Publikowane było natomiast w odcinkach na łamach tygodnika politycznego, literackiego i społecznego „Chwila” w 1886 roku. Polecam.

Książka na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-strachy-w-zamczysku-kto-winien-p-853.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68018-32-5

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 72

„Widmo Ibrahima”

 

Walery Przyborowski „Widmo Ibrahima”

 

Czasy króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Dwóch dziarskich młodzieńców, Grzegorz Kossobudzki oraz Marcin Boguta służy w armii hetmana Jana Sobieskiego. Wojacy przydzieleni zostali do oddziału pana Andrzeja Zawiszy. W trakcie walk z Tatarami Grzegorz z Marcinem, oddalają się od swojego oddziału i błądzą w lesie. Zmęczeni długą jazdą, zostają zaskoczeni przez grupę kilkunastu wiejskich kobiet, uzbrojonych w siekiery, motyki i ożogi. Niewiasty biorą żołnierzy pana Zawiszy za Tatarów. Młodzieńcy zostają wzięci „do niewoli” i odprowadzeni do znajdującego się na odludziu zamku. Położone pośród bagien, tajemnicze zamczysko jest własnością zdziwaczałego starosty.

 

Grzegorz i Marcin zostają ulokowani w jednej z zamkowych komnat. Nie jest im jednak dane zaznać wytchnienia po długiej i męczącej tułaczce. Nocami docierają bowiem do ich kwatery przerażające zawodzenia. Chłopcy, mimo że ich sytuacja nie jest godna pozazdroszczenia, zamierzają poznać tajemnicę zamku i dowiedzieć się kto i dlaczego został tu uwięziony. Walery Przyborowski lubował się w zagadkach historycznych. Bohaterowie jego powieści raz po raz odkrywają pilnie strzeżone sekrety sprzed lat, czy też odsłaniają pokryte patyną czasu rodzinne tajemnice. Nie inaczej jest i tym razem. Ani Grzegorz, ani Marcin nie spodziewają się jednak, do czego doprowadzi ich dociekliwość.

 

„Widmo Ibrahima” należy do nieco mniej znanych utworów Przyborowskiego. Podobnie jak w innych dziełach tego autora, na kartach niniejszej powieści wiele się dzieje. Płodny pisarz zdawał sobie sprawę jaka jest recepta na wciągającą powieść. Zogniskował zatem wartką akcję wokół przygód młodych, sympatycznych bohaterów, a fabułę okrasił atmosferą grozy, tajemniczości oraz doprawił szczyptą komizmu. Powieść Walerego Przyborowskiego ukazała się drukiem w 1899 r. Książka podzielona została na dwadzieścia, niezbyt długich rozdziałów. Nie wykluczone więc, że podobnie jak inne powieści pana Walerego, nim została wydana w formie książkowej, publikowana była w odcinkach na łamach prasy. Polecam.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-widmo-ibrahima-powiesc-historyczna-z-czasow-michala-korybuta-p-825.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

Wydanie z ilustracjami A. Horowicza

ISBN: 978-83-68018-06-6

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 150

„Grunwald”

 

Walery Przyborowski „Grunwald”

 

W dniu 15 lipca 1410 roku, na polach pod Grunwaldem rozegrała się jedna z największych bitew średniowiecznej Europy. Zwycięstwo króla Władysława Jagiełły inspirowało wielu powieściopisarzy z Henrykiem Sienkiewiczem na czele. Był pośród nich także Walery Przyborowski, który akcję powieści „Grunwald” osnuł głównie wokół wydarzeń, które miały miejsce, nim wojska polsko-litewskie rozgromiły armię krzyżacką. Bohaterami powieści, jak to często u Przyborowskiego bywa, są dwaj młodzieńcy. Mieszkający w Puszczy Kozienickiej Sławek Warchoł, dzięki splotowi różnych okoliczności zostaje królewskim przystawem, podobnie jak niegdyś jego ojciec. Pakosz to z kolei giermek rycerza Żelisława z Brzózy, chyba najbardziej komicznej postaci na kartach książki.

Przyborowski opisuje przygotowania do bitwy z Krzyżakami. We wspomnianej Puszczy Kozienickiej trwają polowania. Należy przecież zgromadzić wystarczające zapasy żywności dla ciągle powiększającej się armii. Znający doskonale puszczańskie ostępy Sławek otrzymuje polecenie, by bacznie zwracał uwagę na podejrzanie zachowujących się osobników, grasujących w lasach. Tu i ówdzie słyszano bowiem o pojawieniu się w okolicy szpiegów wysłanych przez zakon. Siostra Sławka, rezolutna Jewka, marzy o tym by zobaczyć prawdziwego króla. Nie zdaje sobie jeszcze sprawy, że jej pragnienie niebawem się spełni, a ona nie tylko ujrzy Władysława Jagiełłę, lecz sama przeżyje niebezpieczną przygodę.

 

Na kartach powieści Walerego Przyborowskiego, w rolach drugoplanowych, pojawia się wiele postaci historycznych. Są to głównie osoby z bezpośredniego otoczenia króla Jagiełły. Warto tu wymienić choćby młodego Zbigniewa Oleśnickiego, który okazuje wiele łaskawości Sławkowi, staje się wręcz jego przewodnikiem. Trzeba bowiem dodać, że młodzieniec zyskuje łaskę króla i wraz z wojskiem wyrusza na Krzyżaków. Przyborowski opisuje drogę jaką przemierzają rycerze Jagiełły. Z humorem kreśli relacje zachodzące pomiędzy wojakami w orszaku królewskim. Nieco miejsca poświęcił także autor na opisanie postoju wojsk polskich u stóp Łysej Góry, zrekonstruował także przeprawę przez Wisłę. „Grunwald” Walerego Przyborowskiego to doskonała lektura dla miłośników powieści historycznych, zwłaszcza dla tych, którzy zaczytywali się w cyklu piastowskim Karola Bunscha. Polecam.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-grunwald-p-833.html

 

Wydawca: CM

ISBN: 978-83-68018-15-8

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 214

„Skarby fukierowskie”

 

Walery Przyborowski „Skarby fukierowskie” (pradziadowskie)

 

Lwią część imponującego dorobku literackiego Walerego Przyborowskiego stanowią powieści historyczne. Pan Walery napisał ich kilkadziesiąt, niektóre sygnował pseudonimem Zygmunt Lucjan Sulima. Do najpopularniejszych dzieł urodzonego w 1845 roku w podkieleckich Domaszowicach autora należą „Bitwa pod Raszynem”, „Namioty wezyra” czy „Szwedzi w Warszawie”. Ta ostatnia trafiła nawet do kanonu lektur szkolnych. Od kilku lat mniej znane powieści historyczne oraz kryminalne Przyborowskiego wznawiane są przez wydawnictwo CM[1]. Tym sposobem mamy okazję zapoznać się z takimi białymi krukami jak „Strachy w zamczysku”, „Grunwald”, „Widmo Ibrahima” oraz „Skarby fukierowskie” (pradziadowskie).

 

Akcja „Skarbów fukierowskich” rozgrywa się w 1655 roku w Warszawie. Jedna z bohaterek powieści, córka właściciela okazałej kamienicy w rynku, Michała Fukiera, zakochuje się w urodziwym młodzieńcu Bartku Landikierze. Bartek odwzajemnia jej uczucie i marzy o tym by piękna Barbarka jak najszybciej została jego żoną. Niestety, trudną do pokonania przeszkodą jest sprzeciw ojca panienki, Michała Fukiera. Młody człowiek nie zraża się tym jednak. Dociera do informacji o ukrytych w podziemiach kamienicy Fukiera skrzyniach ze skarbami. Ma nadzieję, że jeśli zdradzi ojcu wybranki miejsce, w których znajduje się złoto, ten odda mu rękę dziewczyny.

 

Legendarne skarby i miłość młodych bohaterów to nie jedyne tematy powieści. Równie istotny jest w niej wątek polityczny. Grupka mieszczan spiskuje bowiem ze Szwedami i zamierza doprowadzić do poddania miasta najeźdźcom z północy. Walery Przyborowski sprawnie splata obydwa wątki, jako tło wykorzystuje zaś panoramę Warszawy z czasów króla Jana Kazimierza. Mamy tu barwną galerię postaci, głównie mieszczan. Obserwujemy życie rodzinne Fukierów, jesteśmy światkami kłótni małżeńskich, a nawet nocnych schadzek zakochanych. Zaglądamy również do ratusza, gdzie znaczniejsi z mieszczan zamiast zajmować się sprawami stolicy, poświęcają czas na intrygi oraz na walkę o własne interesy. Niniejszą edycję powieści oparto na wydaniu gazetowym „Kuriera Warszawskiego” z lat 1878-1879. Polecam.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-skarby-fukierowskie-p-854.html

 

Wydawca: CM

ISBN: 978-83-68018-33-2

Rok wydania: 202

Liczba stron: 114

---

[1] Powieści Walerego Przyborowskiego: http://www.zapomnianabiblioteka.pl/search/label/Walery%20Przyborowski

„Ślady na śniegu”

 

Walery Przyborowski „Ślady na śniegu”

 

Tadeusz Wierzynek, warszawski kupiec, popada w poważne kłopoty. Jeden z jego głównych kontrahentów ogłasza bankructwo, które pociąga za sobą innych przedsiębiorców. Wierzynek, aby uratować swój interes, potrzebuje sporej ilości gotówki. Pokaźna kwota, której część w zupełności wystarczyłaby na pokrycie zaciągniętych zobowiązań,  jest ulokowana w banku, ale stanowi posag córki Wierzynka. Zofia zaręczona jest z synem Jana Kuliga, bogatego fabrykanta stali, który zezwolił na ślub tylko pod warunkiem wniesienia przez nią stu tysięcy posagu. Wierzynek nie chce ryzykować szczęścia zakochanej córki i szuka innego sposobu na uratowanie interesu. W dokumentach odnajduje stary dokument z czasów, gdy walczył pod Napoleonem. Jest to swoisty testament, spisany w języku portugalskim przez umierającego żołnierza, zawierający mapę prowadzącą do skarbu, który ów żołnierz przekazuje Wierzynkowi. Kupiec udaje się do Jana Kuliga, który zna portugalski i pomaga w  przetłumaczeniu tekstu. Wypytuje przy tym o skarb i związaną z nim historię. Nie ulega wątpliwości, że będzie chciał zagarnąć wszystko dla siebie. 

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/sensacja/1242-slady-na-sniegu.html

Wydawnictwo LTW na Facebooku:

https://www.facebook.com/wydawnictwo.ltw

 

Wydawca: LTW

Seria wydawnicza: Sensacje z dawnych lat

ISBN: 978-83-7565-860-6

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 184

 

„Cień”, "Kwiat agawy"

 

Walery Przyborowski „Cień”

 

Julia Dziaduska, młoda i piękna panna, wychowana na pensji we Francji, przyjeżdża w Góry Świętokrzyskie na zaproszenie swego dziadka. Szybko okazuje się, że pobyt w ponurym rodzinnym zamku otoczonym lasami nie będzie tak spokojny i nudny, jak się spodziewała. Już na początku dowiaduje się, że jest niemalże lustrzanym odbiciem swej praprababki, także Julii, której portret zdobi zamkowy korytarz. Zyskał on nazwę „Cienia”, bowiem jedynie głowa modelki oddana jest z wszelkimi detalami, a reszta ciała tonie we mgle. Podobno owa praprababka ściągnęła hańbę na rodzinę Dziaduskich. Zaciekawiona Julia dowiaduje się, że obraz malował włoski malarz, który nosił to samo nazwisko, co jej ukochany: Dolabella. Niebawem w zamku zatrzymuje się tajemniczy mnich, łudząco do niego podobny, a zachowujący się bardzo podejrzanie. Tymczasem w pobliskim opactwie ktoś kradnie kosztowności z klasztornego skarbca. To dopiero początek tajemniczych wydarzeń w zamku rodu Dziaduskich, splecionych z romantycznymi i tragicznymi losami „Cienia” sprzed lat…

Powieść na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/kryminaly/1195-cien.html

 

Wydawca: LTW

Seria wydawnicza: sensacje z dawnych lat

ISBN: 978-83-7565-824-8

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 252

 

Walery Przyborowski „Kwiat agawy”

 

Zygmunt Strzecha przyjeżdża do rodzinnego majątku po kilkuletnim pobycie za granicą. Jego rodzice od dawna nie żyją. Ojciec został zamordowany podczas wyprawy handlowej na Węgry, a jego pieniądze zrabowane – winą obarczono rozbójników, ale były to tylko domysły; natomiast matka zmarła kilka lat później. We dworze wita go stary służący i pokazuje mu list, który ojciec zostawił dla syna przed wyjazdem, a także drugą przesyłkę, nie mniej sensacyjną. Przed swą ostatnią podróżą w życiu Michał Strzecha otrzymał od żony kwiat agawy jako dowód wiecznej miłości. Już po jego śmierci anonimowy nadawca przysłał list z Ameryki, który zawierał właśnie ów kwiat i notatkę o jego pochodzeniu. Zaintrygowany Zygmunt postanawia odkryć kto stał za tragedią jego rodziny.

Powieść na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/kryminaly/1188-kwiat-agawy.html  

Wydawnictwo LTW na Facebooku:

https://www.facebook.com/wydawnictwo.ltw

 

Wydawca: LTW

Seria wydawnicza: Sensacje z dawnych lat

ISBN: 978-83-7565-815-6

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 182

„Kwiat agawy”

 

Walery Przyborowski „Kwiat agawy”

 

Zygmunt Strzecha przyjeżdża do rodzinnego majątku po kilkuletnim pobycie za granicą. Jego rodzice od dawna nie żyją. Ojciec został zamordowany podczas wyprawy handlowej na Węgry, a jego pieniądze zrabowane – winą obarczono rozbójników, ale były to tylko domysły; natomiast matka zmarła kilka lat później. We dworze wita go stary służący i pokazuje mu list, który ojciec zostawił dla syna przed wyjazdem, a także drugą przesyłkę, nie mniej sensacyjną. Przed swą ostatnią podróżą w życiu Michał Strzecha otrzymał od żony kwiat agawy jako dowód wiecznej miłości. Już po jego śmierci anonimowy nadawca przysłał list z Ameryki, który zawierał właśnie ów kwiat i notatkę o jego pochodzeniu. Zaintrygowany Zygmunt postanawia odkryć kto stał za tragedią jego rodziny.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/kryminaly/1188-kwiat-agawy.html 

Wydawnictwo LTW na Facebooku:

https://www.facebook.com/wydawnictwo.ltw

 

Wydawca: LTW

Seria wydawnicza: Sensacje z dawnych lat

ISBN: 978-83-7565-815-6

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 182

„Cień”

 

Walery Przyborowski „Cień”

 

Julia Dziaduska, młoda i piękna panna, wychowana na pensji we Francji, przyjeżdża w Góry Świętokrzyskie na zaproszenie swego dziadka. Szybko okazuje się, że pobyt w ponurym rodzinnym zamku otoczonym lasami nie będzie tak spokojny i nudny, jak się spodziewała. Już na początku dowiaduje się, że jest niemalże lustrzanym odbiciem swej praprababki, także Julii, której portret zdobi zamkowy korytarz. Zyskał on nazwę „Cienia”, bowiem jedynie głowa modelki oddana jest z wszelkimi detalami, a reszta ciała tonie we mgle. Podobno owa praprababka ściągnęła hańbę na rodzinę Dziaduskich. Zaciekawiona Julia dowiaduje się, że obraz malował włoski malarz, który nosił to samo nazwisko, co jej ukochany: Dolabella. Niebawem w zamku zatrzymuje się tajemniczy mnich, łudząco do niego podobny, a zachowujący się bardzo podejrzanie. Tymczasem w pobliskim opactwie ktoś kradnie kosztowności z klasztornego skarbca. To dopiero początek tajemniczych wydarzeń w zamku rodu Dziaduskich, splecionych z romantycznymi i tragicznymi losami „Cienia” sprzed lat…

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://ltw.com.pl/kryminaly/1195-cien.html

Wydawnictwo LTW na Facebooku:

https://www.facebook.com/wydawnictwo.ltw

 

Wydawca: LTW

Seria wydawnicza: sensacje z dawnych lat

ISBN: 978-83-7565-824-8

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 252

„Przygody Pana Wiszowatego na obczyźnie”

Walery Przyborowski „Przygody Pana Wiszowatego na obczyźnie”

Pierwsza połowa XVII stulecia. Krzysztof Wiszowaty, młody szlachcic mieszkający gdzieś na Ziemi Proszowskiej, postanawia sprzedać jeden z posiadanych folwarków, a pozyskane z transakcji 20 tysięcy złotych przeznaczyć na wyprawę do dalekich krajów. Nie udaje się dziadkowi pana Krzysztofa, chorążemu krakowskiemu imć panu Dębickiemu, przekonać wnuka do zmiany planów. Krewki młodzieniec nie zamierza pójść w ślady zmarłego niedawno ojca i zajmować się gospodarowaniem na roli.

Krzysztof Wiszowaty wraz z dwójką zaufanych, odważnych pachołków wyrusza w świat. Kierując się na zachód dociera do Wrocławia, a później do Drezna. Czasy są niespokojne, na gościńcach nie brakuje rzezimieszków, którzy tylko czyhają aby obrabować zmęczonych podróżników. W trakcie wędrówki trójka ryzykantów przeżywa wiele niebezpiecznych przygód. Zdarza się panu Krzysztofowi ratować z opresji potrzebujących. Nie brakuje również sytuacji, z których i on, i jego skromna kompania zmuszona jest salwować się ucieczką. Na drodze szlachcica pojawia się piękna białogłowa. Na chwilę w młodym szlachcicu burzy się krew, lecz po chwili zapomnienia Wiszowaty decyduje się na dalszą wędrówkę.

„Przygody Pana Wiszowatego na obczyźnie” po raz pierwszy zostały wydrukowane w odcinkach na łamach czasopisma „Wiek. Gazeta polityczna, literacka i społeczna” w 1877 r. W 1881 r., a więc cztery lata po utworze Przyborowskiego ukazała się powieść historyczna Józefa Ignacego Kraszewskiego „Przygody pana Marka Hińczy”. Obydwie książki wykazują wiele podobieństw: tytuł, pewny siebie, zamierzający opuścić rodzinną ziemię młody bohater, starania opiekuna o zmianę podjętej decyzji, miłosne przejścia i awantury w trakcie podróży. Nie można więc z całą pewnością wykluczyć, że szczycący się największą liczbą wydanych powieści w historii literatury polskiej Kraszewski, w jakimś stopniu inspirował się dziełem urodzonego w niewielkich podkieleckich Domaszowicach pisarza.

Jak wynika z treści książki, Przyborowski planował napisanie dalszych przygód Pana Wiszowatego. Miał w nich przedstawić wydarzenia z udziałem dzielnego szlachcica jakie rozegrały się na terenie Francji, Hiszpanii oraz Włoch. Obszerna bibliografia pana Walerego wydana w 1993 r. przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Radomiu nie wymienia jednak ani jednego utworu, w którego tytule pojawiłby się Wiszowaty. Nie wykluczone jednak, że wydawca dotarł do nieznanych źródeł, dzięki którym będziemy mogli poznać kolejne perypetie podróżnika. Polecam.

Wydawnictwo: CM

ISBN: 978-83-66022-41-6
Rok wydania: 2018

Liczba stron: 90

„Zaczarowany rewolucją”

Lucyna Wiśniewska-Rutkowska „Zaczarowany rewolucją”

Rzecz o Edwardzie Dembowskim

Publikacja Zaczarowany rewolucją dotyczy Edwarda Dembowskiego (1822–1846), przedstawiciela polskiej myśli demokratycznej oraz filozoficznej połowy XIX wieku. Dembowski był postacią wyrazistą, która na trwałe wpisała się w dzieje naszego kraju. Żył krótko, zaledwie dwadzieścia cztery lata, lecz pozostawił bogatą spuściznę piśmienniczą i wzbudzającą podziw biografię polityczną. Miał w sobie mądrość filozofa, pasję reformatora oraz odwagę bohatera. Rewolucja była dla niego czymś koniecznym i wzniosłym zarazem, stanowiła główny sens jego życia.                         

Autorka starała się pokazać swoistość poglądów Dembowskiego, ale też jego powiązania z Henrykiem Kamieńskim, dlatego książkę należy traktować jako kontynuację wydanej wcześniej: Myśli i czyny. Henryk Kamieński – filozof i polityk.

Źródło:

http://marszalek.com.pl/sklep/pl/glowna/4003-zaczarowany-rewolucja-rzecz-o-edwardzie-dembowskim.html

Wydawca: Wydawnictwo Adam Marszałek

ISBN: 978-83-8019-972-9

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 184

„Walery Przyborowski (1845-1913). Historyk powstania styczniowego”

Piotr Wdowski 

„Walery Przyborowski (1845-1913). Historyk powstania styczniowego”

Książka jest próbą nie tylko przybliżenia biografii Walerego Przyborowskiego, ukazania jej na tle epoki, ale także odkrycia na nowo jego dorobku i zasług dla polskiej historiografii drugiej połowy XIX wieku i początku XX stulecia, szczególnie w odniesieniu do studiów nad powstaniem styczniowym. Praca składa się z pięciu rozdziałów, poświęconych kolejno: biografii pisarza i historyka z uwzględnieniem jej kluczowych etapów, obrazowi powstania styczniowego w twórczości Przyborowskiego, charakterystyce jego warsztatu historycznego i poglądom na zadania historii, analizie dorobku Przyborowskiego jako recenzenta prac historycznych o powstaniu styczniowym oraz opiniom na temat jego twórczości historiograficznej, formułowanym przez współczesnych historyków, publicystów i uczestników styczniowej insurekcji.     

                                      .

Monografia przedstawia znaczenie studiów Przyborowskiego dla następnych po-koleń dziejopisarzy, zwłaszcza w aspekcie faktograficznym oraz zgromadzenia często niedostępnej już dzisiaj bazy źródłowej. Zwraca uwagę na aktualność niektórych poglądów historyka oraz na nowatorstwo poruszanej przez niego problematyki badawczej związanej z rokiem 1863. Stanowi swoisty pomnik w uznaniu zasług Walerego Przyborowskiego na rzecz badań nad powstaniem styczniowym.

Źródło:

http://marszalek.com.pl/sklep/pl/glowna/4004-walery-przyborowski-1845-1913-historyk-powstania-styczniowego.html

Więcej o publikacji:

https://echodnia.eu/radomskie/promocja-ksiazki-walery-przyborowski-18451913-historyk-powstania-styczniowego-piotra-wdowskiego/ar/13650289

Wydawca: Wydawnictwo Adam Marszałek

ISBN: 978-83-8019-860-9

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 527

„Młodzi gwardziści”

Walery Przyborowski „Młodzi gwardziści”

Powieść z oblężenia Warszawy przez Prusaków w roku 1794

W bogatym dorobku literackim Walerego Przyborowskiego znajdziemy kilkanaście powieści historycznych adresowanych do młodych czytelników. Niewątpliwie najbardziej znaną z nich są „Szwedzi w Warszawie”. Wydana w 1901 r. książka przez lata była lekturą obowiązkową w szkole podstawowej. Podobnie do Sienkiewicza, również Pan Walery pisał ku pokrzepieniu serc. W jego wyróżniających się wartką akcją i atmosferą tajemniczości powieściach występowali sympatyczni, dokonujący heroicznych czynów bohaterowie, stąd też przez kilka dziesięcioleci jego utwory cieszyły się dużą popularnością[1].

„Młodzi gwardziści” to mniej znana powieść autora urodzonego w podkieleckich Domaszowicach. Jej akcja rozgrywa się w 1795. Wojska pruskie docierają pod Warszawę. Wśród broniących stolicy mieszkańców nie brakuje młodzieży. Trójka młodych chłopców z pomocą pewnego odważnego duchownego planuje wyprawę, której skutki w ich mniemaniu mogą okazać się kluczowe dla przebiegu obrony Warszawy. Ciemną nocą, nie zważając na ryzyko, wyruszają do leżącego na przedpolach miasta lasu. W śród gestych drzew ukryty jest tajemniczy dom. Nie daleko za lasem znajdują się stanowiska wojsk pruskich. Młodzi warszawiacy zdają sobie sprawę, że jeśli zostaną schwytani czeka ich niechybna śmierć.

Walery Przyborowski barwnie i z humorem przedstawia życie stolicy w schyłkowych latach XVIII wieku. Widzimy ponadto jak przedstawiciele różnych stanów ramię w ramię wyruszają na barykady i walczą do ostatniego naboju aby nie oddać Prusakom nawet piędzi ziemi. Pośród kilku postaci historycznych pojawiających się w powieści, na plan pierwszy wysuwa się nadworny zegarmistrz króla Stanisława Augusta Poniatowskiego – Franciszek Gugenmus. Przyborowski opisuje go jako dobrodusznego, miłującego Polskę obywatela. Nie tak dawno spotkałem już imć pana Gugenmusa na kartach powieści Kazimierza Konarskiego „Tajemnica zegara królewskiego”[2]. Walery Przyborowski poświęcił mu jednak znacznie więcej miejsca, uwypuklając przy tym jego wpływ na rozwój fabuły. Polecam.

Wydawca: CM

ISBN: 978-83-66022-08-9

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 148

---

[1] Recenzje innych powieści Walerego Przyborowskiego: http://www.zapomnianabiblioteka.pl/search/label/Walery%20Przyborowski

[2] Recenzja powieści Kazimierza Konarskiego „Tajemnica zegara królewskiego”: http://www.zapomnianabiblioteka.pl/2018/05/tajemnica-zegara-krolewskiego.html

„Rubin wezyrski”

Walery Przyborowski „Rubin wezyrski”

Pierwsza połowa XIX stulecia. Porucznik trzeciego pułku ułanów Kazimierz Kosa otrzymuje rozkaz wyjazdu do leżącej nieopodal Stopnicy wsi Grzymała. Młody oficer z niechęcią udaje się wraz z plutonem ułanów na letnie kwatery do maleńkiej wioski. Jest pewien, że nie będzie mógł tam liczyć na żadne atrakcje, a o pięknych kobietach, balach i zabawach musi na dłuższy czas zapomnieć. Po przyjeździe oficer rozlokowuje swoich żołnierzy we wsi, a sam udaje się do położonego w sąsiedztwie okazałego dworu. Tu poznaje właściciela, starego sympatycznego pana regimentarza, a także jego krewne. Jedna z nich, urocza panna Julia, od pierwszej chwili zdobywa serce przystojnego młodzieńca. Zagadkową rolę pełni we dworze zaufany regimentarza, pewien hiszpański markiz Diego Cantalacillo Fontiveras. Jego podejrzane zachowanie wzbudza w poruczniku nieufność.

W wiekowym dworze nie brakuje komnat skrywających zagadki sprzed wieków. W jednej z nich, zwanej sułtańską, rodzina regimentarza przechowuje drogocenny rubin. Z klejnotem tym, zdobytym w bitwie pod Wiedniem, wiąże się tragiczna historia rodzinna. Obok mieszczącej się na piętrze komnaty sułtańskiej, ulokowany zostaje nasz porucznik. Z okien dworu widać jak na dłoni otoczone zapomnianym cmentarzem ruiny kościółka. One także stanowią ważny element zagadkowej układanki, którą oficer postara się ułożyć.

Walery Przyborowski umiejętnie tworzy atmosferę tajemniczości. Wiele scen rozgrywa się w mrokach nocy. Deszcz, błyskawice, bicie zegara, komnaty, do których od lat nikt nie zaglądał i kluczowy dla rozwoju fabuły wątek związany z familijnymi sekretami… Wszystko to sugeruje, że autorowi nieobca była twórczość francuskich i angielskich mistrzów powieści grozy. Warto tu nadmienić, że jedna z bohaterek powieści „Rubin wezyrski” czytuje namiętnie dzieła Ann Radcliffe. Akcja powieści przenosi się po pewnym czasie do Warszawy. Tu również autor dba o to, aby nie utracić nic z klimatu wykreowanego w pierwszej części książki. Choć młody porucznik ułanów Księstwa Warszawskiego przybywając do świętokrzyskiej wioski nie liczył na żadne atrakcje, los sprawił że przez cały okres pobytu w dworze nie nudził się ani przez chwilę, a dramatyczne wydarzenia, w centrum których tak niespodziewanie się znalazł, odcisnęły piętno na jego dalszym życiu, honorze oraz na karierze wojskowej. Powieść Walerego Przyborowskiego ukazała się drukiem w 1880 r. i po zakończeniu II wojny światowej nie była wznawiana. Polecam.

Wydawca: CM

ISBN: 978-83-65499-66-0

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 193

Świętokrzyskie regionalia (cz. 48)

Walery Przyborowski „Krwawa noc”

Pochodzący z podkieleckich Domaszowic pisarz i historyk Walery Przyborowski może się poszczycić udziałem w powstaniu styczniowym. Nic więc dziwnego, że w jego bogatej twórczości nie mogło zabraknąć nawiązań do zrywu narodowowyzwoleńczego, którego tak wiele przełomowych, często bardzo krwawych epizodów rozegrało się w regionie świętokrzyskim. Jednym z takich utworów jest powieść „Krwawa noc”, akcja której rozgrywa się jesienią 1863 r.

Właśnie na Ziemi Świętokrzyskiej stacjonuje oddział powstańców pod dowództwem pułkownika Chmielińskiego. Do oddziału przybywa emisariusz, oficer Stefan Góra. Przywozi rozkaz, zgodnie z którym Chmieliński ma udzielić pomocy wojskom pułkownika Dionizego Czachowskiego. W modrzewiowym dworku, w maleńkiej wiosce Zalesie nieopodal Klimontowa zamieszkuje natomiast piękna i młoda wdowa, pani Adela. Kobieta darzy uczuciem przystojnego oficera, który krążąc od oddziału do oddziału, nie może znaleźć chwili czasu aby odwiedzić ukochaną. Jest i ten trzeci, mieszkający w sąsiedztwie obleśny Niemiec - Springer. Jego marzeniem jest zdobycie ręki i majątku uroczej Adeli. Kobieta zdaje sobie sprawę, że jeśli odrzuci awanse Springera, może narazić się na bardzo poważne niebezpieczeństwo.

Recenzje powieści kryminalnych Walerego Przyborowskiego:

„Czerwona skrzynia”

http://www.zapomnianabiblioteka.pl/2016/06/czerwona-skrzynia.html

„Szkielet na Lesznie”

http://www.zapomnianabiblioteka.pl/2016/09/szkielet-na-lesznie.html

„Widmo na Kanonii”

http://www.zapomnianabiblioteka.pl/2017/04/widmo-na-kanonii-tom-1.html

http://www.zapomnianabiblioteka.pl/2017/05/widmo-na-kanonii-tom-2.html

Istotną rolę dla rozwoju fabuły odgrywa również pewien bohaterski Żyd mieszkający w pobliżu dworku. Gdzieś w tle pojawiają się w wzmianki o kilkunastu miejscowościach leżących w regionie, m.in. o Opatowie, Iwaniskach, czy Jeleniowie. Ta niewielkiej objętości powieść urzeka posępnym, mrocznym klimatem. Wraz z bohaterami przemierzajmy wijące się pośród pół piaszczyste dróżki, odwiedzamy ukryte w leśnej głuszy obozy powstańców, czy też wreszcie zaglądamy do leżącego na odludziu, malowniczego starego dworku. Sygnowana pseudonimem Zygmunt Lucjan Sulima „Krwawa noc” drukowana była na łamach poznańskiego czasopisma „Lech. Tygodnik Ilustrowany” w 1878 r. i nigdy później nie ukazała się w formie książkowej. Polecam.

Wydawca: CM

ISBN: 978-83-65499-89-9

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 70

„Widmo na Kanonii” (Tom 2.)

Walery Przyborowski „Widmo na Kanonii” (Tom 2.)

Warszawa, schyłek XIX stulecia. Sprawa tajemniczej kobiety odnalezionej przez dwóch robotników w warszawskich kanałach komplikuje się coraz bardziej. Bohaterowie nadal nie wiedzą kim jest piękna, ciężko ranna niewiasta. Niebezpieczna, mająca pomóc w rozwikłaniu  zagadki, wyprawa do kanałów nie pozwoliła Panu Seledynkowi, Pietrusiowi i młodemu studentowi medycyny przybliżyć się choć na krok do jej wyjaśnienia. Sprawca napadu na kobietę nadal pozostaje na wolności. Niestety w kanałach przy ulicy Kanonia zostaje popełniona kolejna zbrodnia. Seledynek i jego towarzysze, obawiają się, że mogą zostać wplątani w zabójstwo, gdyż okoliczności wskazują na to, że w czasie kiedy zostało ono dokonane przebywali właśnie w ciemnych kanałach.

„Widmo na Kanonii” (Tom 1.)

Wszechobecna nędza jest przyczyną kolejnych dramatów. Walery Przyborowski w drugiej części utworu wprowadza nowe postacie. Śledzimy m.in. tułaczkę niejakiego Julka, który w towarzystwie młodego, wychowanego na ulicy chłopca Franka, usiłuje zdobyć pieniądze wynajmując katarynkę od osobnika zwanego Władkiem Szczerbatym. Julek z Frankiem przemierzają szarobure, pełne kałuż ulice Warszawy. Niejednokrotnie głód skręca im kiszki, marzą więc aby zarobić choć parę groszy, które pozwoliłyby na napełnienie żołądka nawet najpodlejszym gatunkiem wędliny. Autor tak sugestywnie opisuje zmaganie się bohaterów z uczuciem głodu, że w trakcie lektury trudno się powstrzymać, aby co jakiś czas nie zajrzeć do lodówki i nie upewnić się, czy następnego będziemy mieli co włożyć do garnka. Mimo pustek w kieszeni Pan Seledynek stara się pomoc swoim przyjaciołom. Nie zawsze jednak jego pomysły i dobre chęci przynoszą oczekiwane owoce.

Czytając wydane po raz pierwszy w 1891 r. „Widmo na Kanonii” odwiedzamy miejsca, których próżno szukać na mapie dzisiejszej Warszawy. Nie ma już podrzędnych restauracji, w których świeżego kadryla można popić kieliszkiem anyżówki. Nawet gdyby kamienica, w której mieściła się karczma rudej Maryśki nie została zamieniona w gruzy przez niemieckie bomby w czasie II wojny światowej, i tak niechybnie zamknąłby ją już dawno Sanepid. Biorąc pod uwagę mroczny, pełen beznadziei klimat, trudno w pewnym stopniu nie zauważyć pewnych podobieństw powieści Walerego Przyborowskiego do wydanych około 50 lat wcześniej „Tajemnic Paryża” Eugeniusza Sue. Polecam.

Wydawca: CM

Seria wydawnicza: Kryminały przedwojennej Warszawy

ISBN: 978-83-65499-42-4

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 241

„Widmo na Kanonii” (Tom 1.)

Walery Przyborowski „Widmo na Kanonii” (Tom 1.)

Warszawa, schyłek XIX stulecia. W kanałach przy ulicy Kanonia znaleziona zostaje ciężko ranna kobieta. Leżącą w trudnodostępnym miejscu dostatnio ubraną, nieprzytomną niewiastę dostrzegają wędrujący kanałami dwaj robotnicy. W pierwszym odruchu zastanawiają się, czy nie dobić nieszczęśnicy i nie zrabować jej biżuterii i eleganckiego futra. Szybko jednak odganiają grzeszne myśli i postanawiają ją uratować. Osiłek Pietruś z trudem wydobywa z mrocznych kanałów bezwładne ciało i w towarzystwie swego druha, skromnej postury pana Seledynka, ostrożnie przenosi je do nędznej izdebki w wiekowej kamienicy na Starym Mieście.

„Widmo na Kanonii” (Tom 2.)

Ubodzy bohaterowie doskonale zdają sobie sprawę, że sami nie potrafią przywrócić do zdrowia poturbowanej pięknej nieznajomej. Zwracają się więc z prośbą o pomoc do mieszkającego w sąsiednim pokoiku studenta medycyny. Niebawem trójka mężczyzn rozpoczyna „śledztwo” mające na celu odkrycie tożsamości nieprzytomnej kobiety oraz wytropienie osoby, która zadała ciosy poważnie zagrażające jej życiu. Aby natrafić na ślady mogące doprowadzić do schwytania zbrodniarza, ponownie wyruszają na niebezpieczną wyprawę do ciągnących się pod warszawskimi ulicami kanałów. Nocą, kiedy warszawskie ulice i zaułki świecą pustkami, a pogrążeni we śnie mieszkańcy przewracają się na drugi bok, cienie wiekowych kamienic skrywają przemykających chyłkiem tajemniczych osobników.

Walery Przyborowski ukazuje życie najniższych warstw społecznych starej Warszawy. Na kartach powieści nie brakuje w związku z tym dramatycznych scen związanych z nędzną egzystencją bohaterów, codziennymi troskami i walką o przeżycie kolejnego dnia. Poznajemy oryginalną, kwiecistą gwarę jaką posługują się dawni warszawiacy, wszędobylski pan Seledynek, jego ospały, potężnie zbudowany towarzysz Pietruś oraz cały szereg postaci drugiego planu. Autor nie stroni od niezwykle realistycznych, częstokroć budzących grozę opisów warszawskich kanałów i krypt wypełnionych rozpadającymi się trumnami. „Widmo na Kanonii” jest powieścią, której akcja w znacznej części rozgrywa się po zapadnięciu zmroku, bądź też wczesnym rankiem. To właśnie mroczny, deszczowy, posępny klimat jest najmocniejszą stroną książki napisanej przez urodzonego w podkieleckich Domaszowicach autora. Polecam.

Wydawca: CM

Seria wydawnicza: Kryminały przedwojennej Warszawy

ISBN: 978-83-65499-41-7

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 180