Maryla Laurent, Sylvie Aprile, Monika Salmon-Siama, Janine
Ponty, Elżbieta Łątka-Likh
„Polki w polu”
Nieznana historia polskich chłopek we Francji
Zanim powstały Chłopki, były
ich listy – poruszające historie polskich emigrantek, które w latach trzydziestych
XX wieku wyjechały za pracą do Francji.
Francja, lata trzydzieste XX
wieku. Młode kobiety z polskich wsi przyjeżdżają do pracy na tamtejszych
farmach. Nie znają języka, są odcięte od bliskich, często nie wiedzą nawet,
dokąd dokładnie trafią. Pracują w polu i w gospodarstwach, zmagając się z
wyzyskiem, samotnością i tęsknotą za domem.
Piszą listy. Ich adresatką jest
Julia Lachowicz-Duval – lwowianka, absolwentka Sorbony i inspektorka opiekująca
się polskimi emigrantkami. Kobiety zwracają się do niej: „Kochana Mamusiu”,
„Droga Pani i Matko nasza”. Proszą o pomoc, radę, wsparcie. Opowiadają o
ciężkiej pracy, niesprawiedliwości, przemocy, miłości i macierzyństwie. Dzięki
jej zaangażowaniu i trosce po niemal stu latach możemy usłyszeć głosy tych, które
historia zwykle pomija.
Polki w polu to książka,
której kanwę stanowią autentyczne listy polskich robotnic rolnych pracujących
we Francji w latach 1930–1935. Właśnie te dokumenty stały się jednym ze źródeł
wykorzystanych przez Joannę Kuciel-Frydryszak podczas pracy nad
bestsellerowymi Chłopkami. To przejmujące świadectwo kobiecej emigracji,
ale także opowieść o odwadze, solidarności i walce o godność.

Nareszcie poznajemy choć skrawek tego niesamowitego
archiwum! Polki w polu prezentują nadal niewystarczająco zbadany,
kobiecy wymiar doświadczenia chłopskiej migracji zarobkowej początku XX wieku.
Z jednostkowych biografii – losów kobiet posiadających konkretne imiona i
nazwiska – wyłania się zróżnicowany obraz całego pokolenia chłopskich migrantek
jako splotu uwarunkowań zarówno klasowych, jak i genderowych oraz
narodowościowych. Ich opowieści zainspirowały grupę badaczek do stworzenia –
bazującego na rzetelnych kwerendach oraz pracy źródłowej – opracowania, w
którym nie sprowadzają żadnej ze swoich bohaterek do figury pożytecznej,
uniwersalnej reprezentantki historii. Przeciwnie – udaje się im przywrócić wagę
i wyjątkowość ich indywidualnych przeżyć. Antonina Tosiek
Wyzysk, praca ponad siły, przemoc seksualna. To codzienność polskich
migrantek pracujących na francuskiej wsi w latach trzydziestych XX wieku. Ich
listy to poruszająca lektura: świadectwo desperackiej walki z wrogim losem,
samotności, uporczywego przywiązania do dzieci, które były często nieślubne i
wychowywane samotnie. Portret bohaterstwa, o którym już zdążyliśmy zapomnieć. Adam
Leszczyński
Polki w polu są jak zagubiony list, który wreszcie odnalazł
adresata. Każda z zebranych tu historii mogłaby być zaczątkiem filmowego
scenariusza – bolesnego i przejmującego. Ale to przede wszystkim spotkanie z
Julią Duval: kobietą niezwykłej odwagi, pracowitości i skromności, która jako
pierwsza usłyszała głosy polskich chłopek, otoczyła kobiety troską i zadbała o
to, by ich zapiski przetrwały. To opowieść o bezinteresownej odpowiedzialności
za drugiego człowieka – Julia Duval mogłaby zostać patronką współczesnych
aktywistów społecznych. Sławomir Narloch
„Kochana Pani i Matko Moja”, „niech mi pani doradzi jak, bo ja nie
wiem, jak żyć”. A dalej litania problemów: gospodarz nie płaci, gospodyni bije,
dziecko trzeba do ochronki oddać, siostrę sprowadzić z Polski albo zwyczajnie
tęskno za językiem. Polki w polu to bezcenny wgląd w życie naszych
chłopskich babek na francuskiej ziemi, spisany ich własnymi słowami: świadectwo
ciężkiej pracy, często krzywdy, ale też nadziei i odwagi. Katarzyna Wężyk
Książka na stronie wydawcy:
https://marginesy.com.pl/sklep/produkt/135043/polki-w-polu?idcat=0
Recenzje
książki:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5251036/polki-w-polu-nieznana-historia-polskich-chlopek-we-francji
Wydawnictwo: Marginesy
ISBN: 978-83-68753-68-4
Rok wydania: 2026
Liczba stron: 312