Świętokrzyskie regionalia (cz. 177)

 

Janusz Kędracki „Świętokrzyskie – historie z tej i nie z tej ziemi”

(wybór z „Gazety Wyborczej” z lat 1993-2026)

 

Odkryj Świętokrzyskie na nowo, czyli niezwykła podróż w czasie z Januszem Kędrackim. Czy myślisz, że znasz województwo świętokrzyskie? Janusz Kędracki – znany dziennikarz, który przez ponad 35 lat opisywał nasz region na łamach „Gazety Wyborczej” udowadnia, że ziemia ta wciąż skrywa niezwykłe tajemnice. Jego książka to owoc licznych podróży, wędrówek oraz pasji badawczej. Autor dzieli się z nami tym, co w historii regionu najciekawsze, a często zupełnie zapomniane.

 

Książka „Świętokrzyskie – historie z tej i nie z tej ziemi” ukazała się w niewielkim nakładzie. Można ją zamówić bezpośrednio u autora, tel. 507 093 819.

 

Wydawca: Drukarnia DUET Sp. z o.o.

ISBN: 978-83-963020-1-4

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 208

Świętokrzyskie regionalia (cz. 174)

 

Cezary Jastrzębski „Regionalne Sobiesciana”

Pamiątki króla Jana III Sobieskiego w województwie świętokrzyskim

 

(…) Regionalne Sobiesciana przygotowano w układzie terytorialnym. Aby ułatwić odszukanie poszczególnych wątków zaprezentowano w porządku alfabetycznym 65 miejscowości i 92 fotografie. Tworzą one problematykę, dotyczącą obiektów architektonicznych, dokumentów, dzieł filmowych i literackich, herbu Janina, którym pieczętowała się rodzina Sobieskich, kultywowania tradycji, legend, militariów, osób, dzieł sztuk plastycznych i użytkowych, obiektów religijnych, tablic pamiątkowych i pamiątek. W lepszej orientacji powinny pomóc mapa i legenda zamieszczone na drugiej stronie okładki. Bibliografię tworzą źródła archiwalne, źródła drukowane, źródła wywołane, opracowania i materiały internetowe. (…) dr Cezary Jastrzębski

 

SPIS TREŚCI

Myśli króla Jana III Sobieskiego

Wstęp

Katalog pamiątek króla Jana III Sobieskiego w województwie świętokrzyskim

Balice

Bebelno

Bejsce

Bidziny

Boszczynek

Budziska

Chęciny

Chotel Czerwony

Chruszczyna Wielka

Czarnca

Czekarzewice Pierwsze i Drugie

Czyżów Szlachecki

Gaj

Gierlachów

Gorysławice

Grabki Duże

Imielno

Janina

Januszowice (Januszkowice)

Kąty Stare

Kielce

Kije

Klimontów

Koprzywnica

Lisów

Łagiewniki

Miedzianka

Miedzierza

Nowa Słupia

Nowe Kichary

Nowy Garbów

Nowy Korczyn

Oblęgorek

Okół

Opatów

Osiek

Parszów

Pierzchnica

Pińczów

Podzamcze (Chęcińskie)

Radkowice

Rogów

Sandomierz

Secemin

Sielec

Skotniki

Sobków

Stara Olszówka

Stara Zagość

Starochęciny

Stopnica

Stopnica – Kąty Stare

Szaniec

Szydłów

Święty Krzyż

Tudorów

Ujazd

Wąchock

Wełecz

Wełnin

Wiślica

Wola Zagojska

Wszechświęte

Zagnańsk

Zawichost

Zemborzyn Kościelny

 

Zakończenie

Bibliografia

Spis fotografii i rycin

Indeks nazwisk

Indeks nazw geograficznych

Summary

Kody QR miejscowości

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/regionalne-sobiesciana

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

ISBN:  978-83-68685-03-9

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 223 strony, papier kreda uszlachetniony, bogato ilustrowany

„Zamki w Polsce”

 

Maciej Węgrzyn „Zamki w Polsce”

Przewodnik turystyczny

 

Zamki, warownie, twierdze, pałace, architektura obronna – niemi świadkowie ponad tysiącletniej historii państwa polskiego. Siedziby królewskie, książęce, biskupie oraz rycerskie to perły architektury. Często leżą na niedostępnych wzgórzach lub na nizinnych równinach, wśród bagien i w zakolach rzek. Niejednokrotnie zrujnowane, a mimo to nadal zachwycają swoją dostojnością i intrygują legendami…

Autor książki zaprasza w podróż szlakiem warowni i zamków Polski. Opisuje budowle nie tylko powszechnie znane, jak Wawel czy Malbork, Książ, Ogrodzieniec, Niedzica, lecz także te leżące z dala od uczęszczanych tras turystycznych i czekające na to, by odkryć ich urok.

 

W tym przewodniku znajdziesz: opisy blisko 200 zamków wraz ze współrzędnymi GPS, ponad 450 kolorowych zdjęć, w tym fotografie zamków z lotu ptaka, 15 map z lokalizacją budowli. Odkryj atrakcje turystyczne Polski i pomysły na weekendowe wypady!

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.rm.com.pl/product-pol-2481-Zamki-w-Polsce-Przewodnik-turystyczny.html?query_id=1

 

Wydawca: Wydawnictwo RM

ISBN: 9788384001868

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 224

„Najpierwszy w Przemyślu. Kościół Franciszkanów pw. św. Marii Magdaleny”

 

Agata Dworzak „Najpierwszy w Przemyślu. Kościół Franciszkanów pw. św. Marii Magdaleny”

 

Publikacja Agaty Dworzak stanowi monografię kościoła Franciszkanów w Przemyślu obejmującą panoramę dziejów tej wyjątkowej budowli od czasów średniowiecza aż po pierwszą ćwierć XXI wieku. Autorka w kompleksowy sposób omówiła zagadnienia historyczne, artystyczne i konserwatorskie związane z franciszkańską świątynią, ukazując je na szerokim tle porównawczym. Jednocześnie skupiła swoją uwagę na dziejach budowy i przemian architektonicznych kościoła oraz jego wyposażenia skrupulatnie odtworzonych na bazie archiwów zakonnych. Publikacja jest wynikiem niezwykle dociekliwych badań przeprowadzonych przez Autorkę, dzięki którym odnalazła ona cenne, dotąd niepublikowane fotografie oraz dokumenty archiwalne. Bez wątpienia jest to obowiązkowa lektura dla badaczy dziejów nowożytnej architektury i sztuki, regionalistów oraz konserwatorów.

 

Podzieloną na sześć rozdziałów publikację dopełniają obszerne aneksy, w których Autorka zaprezentowała kalendaria prac budowlanych i remontowych nad architekturą i wyposażeniem kościoła, dokumenty archiwalne, słownik artystów i konserwatorów pracujących w kościele i klasztorze Franciszkanów oraz lista gwardianów konwentu. Integralną częścią książki jest znakomicie zaprezentowany materiał ilustracyjny obejmujący ponad 300 zdjęć.

 

Publikacja została sfinansowana ze środków Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://vistulana.pl/produkt/najpierwszy-w-przemyslu-kosciol-franciszkanow-pw-sw-marii-magdaleny

 

Wydawca: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”

ISBN: 978-83-67277-70-9

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 788

„Post mortem. Cmentarze, krypty, katakumby”

 

Agnes Tołoczmańska, Małgorzata Jasińska „Post mortem. Cmentarze, krypty, katakumby”

 

Fascynujące opowieści, zjawiskowe zdjęcia, nierozwiązane tajemnice, mity i legendy mieszające się z rzeczywistością. Upiornie piękna książka budzi do życia nekropolie, wyjaśnia tajemnicze symbole i znaczenie cmentarnej architektury, tłumaczy obrządki pogrzebowe i opowiada historie tych, którzy już odeszli. Od antycznych rzymskich katakumb po modernistyczne nekropolie – poznaj najwspanialsze nekromiejsca w Europie, bo... cmentarze nie są tylko dla zmarłych!

 

Jak grzebano wampiry?

Ile koni miała karawana Gaudíego?

Dlaczego kradziono zwłoki

z cmentarzy?

Co zostaje Post mortem, po śmierci?

 

Agnes Tołoczmańska - „Agnes zza grobu" edukuje o śmierci, pogrzebach i żałobie. Swoimi publikacjami, projektami oraz wykładami popularyzuje interdyscyplinarność tanatologii. W 2025 r. powołała Fundację Funerarium, gdzie razem z innymi specjalistami spełnia misję edukowania społeczeństwa o tym co ostateczne.

Małgorzata Jasińska - zagorzała tafofilka, od zawsze zakochana w książkach, redaktorka, tłumaczka i właścicielka wydawnictwa Shock Books, wydającego szokujące książki

 

Książka na stronie wydawcy:

https://shockcomics.pl/strona-glowna/21-ksiazka-2-shock-books-.html

 

Wydawnictwo: Shock Books

ISBN: 9788397350878

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 254

„Zapomniane miejsca Lubuskie: część środkowa”

 

Jakub Jagiełło, Adam Sowa „Zapomniane miejsca Lubuskie: część środkowa”

Wydanie II poprawione

 

W II wydaniu przewodnika „Zapomniane miejsca Lubuskie: część środkowa” przedstawiono obiekty położone na terenie tego województwa, znajdujące się na północ od dróg wojewódzkich nr 289 oraz 290 aż do autostrady A2, oraz pomiędzy granicą z Niemcami a granicą z województwem wielkopolskim. Obszar ten usiany jest miejscami, które miłośnicy historii regionu powinni uwzględnić w swoich wędrówkach. Nic zatem dziwnego, że autorzy Jakub Jagiełło i Adam Sowa na kartach przewodnika opisali aż 133 zabytkowe obiekty. Z przewodnikiem w plecaku amatorzy zwiedzania opuszczonych, zapomnianych miejsc będą mogli odnaleźć ruiny zamków, pałaców oraz dworów. Zajrzą do kościołów, w których od dawna nie rozbrzmiewa już dźwięk organów i dotrą do cmentarzy, na których z każdym rokiem coraz trudniej dostrzec pochłaniane przez naturę nagrobki.

 

W publikacji przedstawiono także wioski, które dawno temu opuścili ostatni mieszkańcy,  nieczynne fabryki, zabudowania pozostałe po zakładach przemysłowych, cegielnie, wapienniki, itp. Nie należy zapominać, że na opisywanym terenie istnieje wiele zabytków militarnych (Międzyrzecki Rejon Umocniony, Pozycja Odrzańska a także kompleks wojskowych fabryk nieopodal Nowogrodu Bobrzańskiego). Mamy tu zatem fortyfikacje, bunkry czy koszary. Autorzy zwracają szczególną uwagę na zabytkowe mosty na Odrze.

 

Przewodnik zawiera dwie wkładki z kolorowymi fotografiami oraz mapki, na których zaznaczono miejscowości, w których znajdują się wszystkie opisywane obiekty. Dokładne informacje o tym którędy dotrzeć do przedstawianego miejsca znajdują się natomiast pod każdym opisem zabytku. Przewodnik zawiera również słowniczek niektórych terminów wykorzystanych w tekście jak również indeks miejscowości. Miejsca, w których należy zachować szczególną ostrożność oznaczono, podobnie jak w poprzednich tomach, ikonkami wykrzyknika. Warto pospieszyć się z odwiedzeniem niektórych obiektów, gdyż systematycznie podgryzane zębem czasu, znikną zapewne niebawem z krajobrazu regionu. Polecam.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/zapomniane-miejsca-lubuskie-czesc-srodkowa-wydanie-ii-poprawione-p-992.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

Seria wydawnicza: Zapomniane miejsca

ISBN: 978-83-68018-88-2

Liczba stron: 208

Rok wydania: 2025

„Zapomniane miejsca. Opolskie, część wschodnia”

 

Jakub Jagiełło „Zapomniane miejsca Opolskie, część wschodnia”

Przewodnik

 

Zapomniane miejsca to seria przewodników, na kartach których czytelnik może odnaleźć mnóstwo wiadomości poświęconych obiektom omijanym zazwyczaj przez niedzielnych turystów, miejscach położonych z dala od uczęszczanych szlaków, budowlach historycznych, w których niegdyś tętniło życie, a dziś niszczeją pozbawione dachów, okien i drzwi. Seria ukazuje się już od ponad 10 lat. W 2024 roku w księgarniach pojawił się przewodnik, w którym Jakub Jagiełło przedstawił dzieje ponad 100 obiektów znajdujących się w zachodniej części województwa opolskiego [1]. Rok później do pasjonatów trafia tom obejmujący wschodnią część tego malowniczego  regionu.

 

Na łamach przewodnika Jakub Jagiełło opisuje obiekty zlokalizowane na terenie powiatów głubczyckiego, kędzierzyńskiego, krapkowickiego, oleskiego, prudnickiego oraz strzeleckiego. Czego zatem możemy się spodziewać po otwarciu kolejnego z tomów popularnej serii? Za obiekty, którym warto poświęcić najwięcej czasu autor uznał zamek w Łące Prudnickiej a także ruiny Frotexu w Prudniku. Na kartach przewodnika znajdziemy bogaty zasób ciekawostek o zrujnowanych pałacach, obiektach w których przed laty funkcjonowały fabryki i zakłady przemysłowe. To także kompendium wiedzy o opuszczonych obiektach sakralnych znajdujących się na tych terenach, kościołach i kaplicach. Warto jednak zauważyć, iż w porównaniu do innych tomów serii, w tomie niniejszym tego typu obiektów znajdziemy znacznie mniej.

 

W porównaniu do wydanych w ubiegłych latach przewodników, format niniejszego znacznie odświeżono. Został wydany w twardej oprawie, poprawiono jakość druku, jak również wzbogacono go o liczne fotografie archiwalne. Na końcu publikacji zamieszczono słowniczek, w którym objaśnione zostały specjalistyczne określenia występując w tekście, nie zapomniano także o indeksie miejscowości. Odwiedzając opisane w przewodniku miejsca, zawsze należy zachować szczególną ostrożność. Zdarza się bowiem, że nie remontowane i niszczejące przez lata budowle skrywają niebezpieczne niespodzianki. Budynki grożące zawaleniem oznaczane zostały ikonką wykrzyknika. Polecam.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/zapomniane-miejsca-opolskie-czesc-wschodnia-p-1001.html

 

Wydawca: CM

Seria wydawnicza: Zapomniane miejsca

ISBN: 978-83-68508-08-6

Liczba stron: 228

Liczba stron kolorowych: 16

Rok wydania: 2025

---

[1] http://www.zapomnianabiblioteka.pl/2024/11/zapomniane-miejsca-opolskie-czesc.html

„Łódzkie. Między Bzurą, Pilica i Wartą. Przewodnik”

 

Mirek Osip-Pokrywka „Łódzkie. Między Bzurą, Pilica i Wartą. Przewodnik”

 

Województwo łódzkie usytuowane w samym centrum Polski pozbawione jest sztandarowych atrakcji turystycznych, jakimi mogą się chwalić nadbałtyckie plaże, karpackie szlaki górskie, czy mazurskie jeziora. Są nawet tacy, którzy mieszkając tu po kilkanaście lat, nie znajdują wokół siebie nic ciekawego. Dowody na to, jak niewiele widzą, znajdą Państwo na następnych blisko dwustu stronach tej książki. Odkryłem ich dla Państwa 40 – tyle, ile jest podrozdziałów tej publikacji. Bo nie jest to typowy przewodnik. To raczej zbiór opowieści o miejscach szczególnych. Czasami są to duże aglomeracje, niewielkie miasteczka, wielokrotnie wioski, ale również obiekty przyrodnicze. Każda z opowieści rozwijana jest wokół konkretnej historii, legendy, przekazu ludowego lub postaci. Uzupełnieniem każdego takiego eseju są informacje zawarte w ramkach. Pozwalają one czytelnikowi na lepszą orientację na miejscu, ocenę kontekstu i doradzają, co warte jest obejrzenia w okolicy.

 

Przewodnik opisuje:

– główne krainy geograficzne i historyczne województwa łódzkiego ze szczegółowymi mapami: od północy Ziemia Łęczycka i Łowicka, na zachodzie Ziemia Sieradzka, na wschodzie Ziemia Rawska i Tomaszowska, oraz na południu Ziemia Wieluńska i Ziemia Piotrkowska.

– ponad 100 miejsc. Miasta, miasteczka, wioski – a tam około pół tysiąca zabytkowych obiektów. Szlaki piesze, rowerowe i kajakowe. Kompleksy leśne, parki krajobrazowe, rezerwaty i pomniki przyrody. Szlaki wodne i malownicze doliny głównych rzek: Bzury, Pilicy i Warty.

– wszystko zilustrowane autorską fotografią – ponad 600 kolorowych zdjęć.

 

Mirek Osip-Pokrywka podróżuje po świecie i publikuje materiały o ciekawych miejscach, krajach i kulturach w magazynach podróżniczych, pismach popularnonaukowych i periodykach krajoznawczych. Wydał (także z żoną) kilkanaście przewodników turystycznych i albumów fotograficznych. Za ostanie swoje dzieło, dwutomowy Leksykon Zabytków Architektury Kresów Wschodnich, podczas Warszawskich Targów Książki w 2018 r. otrzymał Nagrodę Magellana w kategorii Wydarzenie Roku.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.jednosc.com.pl/teologia-20/7610/lodzkie-miedzy-bzura-2c-pilica-i-warta-przewodnik

 

Wydawca: Jedność

ISBN: 9788381449939

Liczba stron: 192

Rok wydania: 2023

„Łotwa – ilustrowany przewodnik historyczny. Inflanty Polskie i Kurlandia”

 

Mirek Osip-Pokrywka  

„Łotwa – ilustrowany przewodnik historyczny. Inflanty Polskie i Kurlandia”

 

Cztery krainy historyczne rozciągające się na terenie współczesnej Łotwy. Kurlandia na zachodzie, centralnie Semigalia, Liwlandia na północy, Łatgalia na południowym wschodzie – historycznie określana jako Polskie Inflanty, oraz stołeczna Ryga, najważniejsze miasto średniowiecznych Inflant. Każda z krain zilustrowana szczegółową mapą, a w przypadku Rygi planem miasta – ułatwiającymi orientację w terenie i precyzyjną lokalizację.

Ponad 100 miejscowości bogato zilustrowanych autorską fotografią (700 zdjęć!), w tym około pół tysiąca historycznych obiektów – ze szczegółowym opisem tych, które cechują związki z polskim dziedzictwem kulturowym sięgającym czasów I i II Rzeczypospolitej.

 

Średniowieczne warownie rycerzy Zakonu Kawalerów Mieczowych, biskupie zamki i rezydencje, pałace i ogrody książęce, szlacheckie dwory i ziemiańskie majątki, ryskie secesyjne kamienice, świątynie i nekropolie, miejsca pamięci i chwały oręża.

Siedziby i fundacje starych polsko-inflanckich rodów: Borchów, Hylzenów, Kierbedziów, Korffów, Manteufflów, Mohlów, Platerów, Ryków, Sołtanów, Szadurskich, Tyzenhauzów, Zyberków itd. Miejsca emigracji i nauki słynnych rodaków w czasach braku polskiej państwowości.

 

Przewodnik opisuje:

– krainy geograficzne i historyczne rozciągające się na terenie współczesnej Łotwy, szczególnie związane z polskim dziedzictwem kulturowym sięgającym czasów I i II Rzeczypospolitej.

– ponad 100 miejscowości, biskupie zamki i rezydencje, pałace i ogrody książęce, szlacheckie dwory i ziemiańskie majątki, ryskie secesyjne kamienice, świątynie i nekropolie, miejsca pamięci i chwały oręża.

– wszystko zilustrowane autorską fotografią – ponad 700 kolorowych zdjęć.

 

Mirek Osip-Pokrywka podróżuje po świecie i publikuje materiały o ciekawych miejscach, krajach i kulturach w magazynach podróżniczych, pismach popularnonaukowych i periodykach krajoznawczych. Wydał (także z żoną) kilkanaście przewodników turystycznych i albumów fotograficznych. Za ostanie swoje dzieło, dwutomowy Leksykon Zabytków Architektury Kresów Wschodnich, podczas Warszawskich Targów Książki w 2018 r. otrzymał Nagrodę Magellana w kategorii Wydarzenie Roku.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.jednosc.com.pl/teologia-20/8193/lotwa-ilustrowany-przewodnik-historyczny-inflanty-polskie-i-kurlandia

 

Wydawca: Jedność

ISBN: 9788383530253

Liczba stron: 208

Rok wydania: 2025

„Zabytkowe klasztory w Małopolsce”

 

Marcin Pielesz „Zabytkowe klasztory w Małopolsce”

Przewodnik

 

Publikacja „Zabytkowe klasztory w Małopolsce” wpisuje się w popularny w ostatnich latach nurt tzw. turystyki pielgrzymkowej. Umożliwia kompleksowe zapoznanie się z dziedzictwem zabytkowych konwentów, które od wieków kształtują polską religijność i kulturę. Prezentujemy obiekty klasztorne usytuowane w bliższych i dalszych okolicach Krakowa: od położonych z dala od głównych szlaków turystycznych pereł architektury w Bieczu, Hebdowie i Alwerni, poprzez ważny ośrodek kultu maryjnego w Kalwarii Zebrzydowskiej i prastare opactwo w Tyńcu z uposażeniem obejmującym niegdyś „pięć miast i sto wsi”, aż po świątynię benedyktynek w Staniątkach, Bazylikę Grobu Pańskiego w Miechowie oraz zespół klasztorny norbertanek w Imbramowicach. W kronikach klasztornych, ale także w ich wnętrzach, na krużgankach i dziedzińcach, w parkach i ogrodach, w elementach wyposażenia, na murach i w podziemiach, zapisany został genius loci – urzekający duch czasu i miejsca. Pradawne gmachy małopolskich konwentów, mimo różnorakich zawirowań dziejowych, prawie bez wyjątku i niemal bez przerwy – to ewenement w skali naszego kraju! – pozostają we władaniu swych pierwotnych gospodarzy.

 

Odbiorcy: - miłośnicy historii Polski - pielgrzymi - amatorzy turystyki - osoby wrażliwe na piękno architektury i sztuki Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę? Klasztory są kunsztownymi perłami architektury i skarbnicami piękna, a także depozytariuszami tych treści dziedzictwa, które zazwyczaj nie od razu sobie uświadamiamy: życia i śmierci, modlitwy i pokuty, radości, rozterek i strapień minionych, a także obecnych pokoleń wspólnot zakonnych oraz wiernych świeckich.

 

Oto siedemnaście zabytkowych zespołów klasztornych – świadków losów osób w nich przebywających, a także burzliwych dziejów naszej Ojczyzny. Na bogactwo treści naszego przewodnika składają się: barwne fotografie wraz z dołączonymi do nich szczegółowymi opisami architektury, dzieł sztuki i wyposażenia wnętrz, zarys dziejów prezentowanych klasztorów, a także zamieszkujących je zgromadzeń zakonnych, dane teleadresowe obiektów oraz słownik terminów. W publikacji anonsujemy ponadto obiekty i atrakcje turystyczne znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie opisywanych konwentów.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.jednosc.com.pl/teologia-20/2503/zabytkowe-klasztory-w-malopolsce-przewodnik

 

Wydawca: Jedność

ISBN: 978-83-7660-928-7

Liczba stron: 271

Rok wydania: 2014

„Zamki, pałace i dwory Dolnego Śląska. Powiat oleśnicki”

 

Damian Dąbrowski „Zamki, pałace i dwory Dolnego Śląska. Powiat oleśnicki”

 

Na kartach przewodnika „Zamki, pałace i dwory Dolnego Śląska. Powiat oleśnicki” Damian Dąbrowski przedstawił dzieje rezydencji, które przetrwały do naszych czasów, jak i tych które powoli zamieniają się w ruiny lub znikły z krajobrazu regionu. Autor kreśli losy każdego z obiektów od czasów powstania aż do chwili obecnej. Mimo historycznych zawirowań, na terenie powiatu zachowało się niemal 60 zamków, pałaców, dworów oraz siedzib wolnych właścicieli ziemskich. Wybierając obiekty do przewodnika autor przeprowadził wnikliwą kwerendę źródeł przedwojennych, sięgnął ponadto do opracowań konserwatorskich.

 

Przewodnik Damiana Dąbrowskiego stanowi doskonałe kompendium wiedzy o historii rezydencji oraz ich właścicielach. Najstarszym z opisanych obiektów jest zamek w Oleśnicy, którego początki sięgają XIV stulecia. Znaczna część zamków, pałaców i dworów na tym terenie znajduje się w nienajlepszym stanie technicznym. Niszczeje między innymi zamek w Bierutowie a także pałace w Posadowicach czy Dalborowicach. Od czasu do czasu podejmowane są na szczęście działania powstrzymujące degradację niektórych obiektów. Autor zauważa, że większość z rezydencji leżących na terenie powiatu można jeszcze uratować i przywrócić im choćby cień dawnej świetności.

 

Damian Dąbrowski zamieścił w publikacji szereg wiadomości o innych zabytkach oraz atrakcjach przyrodniczych znajdujących się w pobliżu opisywanych rezydencji. Warto nadmienić, że w pracy nad przewodnikiem autor wykorzystał wywiady przeprowadzone z mieszkańcami powiatu oleśnickiego. W bogato ilustrowanym przewodniku znajdziemy fotografie archiwalne i współczesne opisywanych obiektów a także mapki przedstawiające założenia pałacowo-folwarczne. Niniejsza publikacja jest trzecim tomem serii. W ubiegłych latach ukazały się przewodniki „Pałace Dolnego Śląska. Powiat trzebnicki. Gmina Trzebnica i Zawonia” oraz „Pałace Dolnego Śląska. Powiat wołowski”. Polecam.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/damian-dabrowski-zamki-palace-i-dwory-dolnego-slaska-powiat-olesnicki-p-959.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68018-65-3

Liczba stron: 404

Rok wydania: 2024

„Zapomniane miejsca. Opolskie” Część zachodnia. Przewodnik

 

Jakub Jagiełło „Zapomniane miejsca. Opolskie” Część zachodnia. Przewodnik

 

„Zapomniane miejsca. Opolskie” Część zachodnia to kolejny przewodnik z bestsellerowej serii, w którym znajdziemy obiekty których „się nie zwiedza” i „się nie opisuje”. Jak czytamy we wstępie, pierwotnie budowle znajdujące się na terenie województwa opolskiego, miały zostać przedstawione w jednym tomie. W trakcie prac nad przewodnikiem, po przeprowadzeniu inwentaryzacji w terenie, okazało się jednak, że miejsc, które warto przypomnieć czytelnikom jest znacznie więcej niż początkowo zakładano. Stąd też postanowiono „podzielić województwo” na dwa tomy. W tomie pierwszym znalazły się powiaty zachodnie, a więc: nyski, opolski, brzeski, kluczborski i namysłowski, w tomie drugim przestawiono natomiast powiaty leżące na wschodzie. W sumie autor odwiedził i opisał na kartach przewodnika 106 opuszczonych miejsc.

 

Podobnie jak w innych tomach serii Zapomniane miejsca, w niniejszym przewodniku znajdziemy mnóstwo ciekawostek związanych z obiektami, które zazwyczaj omijają niedzielni turyści. Miejsca te położone są na ogół w pewnym oddaleniu od uczęszczanych szlaków, często dotarcie do nich wymaga przezwyciężenia pewnych trudności. Kiedy znajdziemy się u celu, również należy zachować ostrożność. Często bowiem wewnątrz opisywanych budowli znajdują się niezabezpieczone przejścia, nadwyrężone stropy, popękane ściany. Miejsca szczególnie niebezpieczne, w tym grożące zawaleniem, autor zaznaczył w przewodniku ikonką wykrzyknika. 

 

Jakub Jagiełło na kartach przewodnika przedstawia opuszczone i zrujnowane pałace i dwory. Przypomina historię nieczynnych od dawna fabryk, oraz nieco mniejszych budynków takich jak browary, gorzelnie, młyny, wiatraki, spichlerze i obiekty architektury kolejowej. Nieco mniej mamy tu natomiast obiektów militarnych. Opisy niektórych obiektów zostały wzbogacone o informacje biograficzne przybliżające postacie, które związane były z danym miejscem. Przewodnik zawiera precyzyjne wskazówki, umożliwiające dotarcie do obiektów, mapki, na których budowle zostały zaznaczone, kolorowe wkładki z fotografiami a także słowniczek objaśniający trudniejsze określenia wykorzystane w tekście. Polecam.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/zapomniane-miejsca-opolskie-czesc-zachodnia-p-858.html

 

Wydawca: CM

Seria wydawnicza: Zapomniane miejsca

ISBN: 978-83-68018-34-9

Liczba stron: 172

Rok wydania: 2024

„Zapomniane miejsca. Lubuskie” Część północna. Przewodnik

 

Jakub Jagiełło, Adam Sowa „Zapomniane miejsca. Lubuskie”

Część północna. Przewodnik

 

Na kartach przewodnika „Zapomniane miejsca. Lubuskie” autorzy, Jakub Jagiełło oraz Adam Sowa, przedstawili 113 opuszczonych obiektów znajdujących się w północnej części tego województwa. Tom został podzielony na kilka rozdziałów. W pierwszym przybliżono historię miejsc leżących w okolicach Międzyrzecza i Świebodzina, w drugim, obiekty położone w rejonie Słubice – Kostrzyn, wzdłuż granicy z Niemcami. Kolejne rozdziały zawierają solidną dawkę wiadomości o zapomnianych miejscach w okolicy Gorzowa Wielkopolskiego oraz w powiecie strzelecko-drezdeneckim.

 

Podobnie jak w przypadku poprzednich przewodników także i tym razem znajdziemy tu praktyczne informacje o zabytkowych budowlach oraz miejscach, które zazwyczaj pomijamy w trakcie wakacyjnych lub urlopowych wyjazdów. Na opisywanym terenie występuje znaczne zagęszczenie nieużytkowanych już obiektów wojskowych oraz starych rezydencji. Oprócz fortyfikacji, bunkrów, zamków, pałaców i dworów nie brak jednak w lubuskim opuszczonych świątyń i cmentarzy ewangelickich. Z przewodnikiem w dłoni odwiedzimy nieczynne od lat obiekty przemysłowe, zabytki techniki, przystaniemy na chwilę obok nietypowych pomników, wież i mostów.

 

Znacznym ułatwieniem w dotarciu do opisywanych miejsc są bardzo dokładne wskazówki zamieszczone przez autorów, w tym współrzędne GPS. Na ostatnich stronach przewodnika znajdziemy słowniczek, w którym wyjaśniono bardziej skomplikowane terminy, związane głównie z architekturą, a także indeks wszystkich miejscowości. Po przybyciu do opuszczonego obiektu nie należy zapominać o zachowaniu szczególnej ostrożności, niektóre z budowli znajdują się bowiem w złym stanie technicznym. Miejsca takie zaznaczono w przewodniku ikonką wykrzyknika. Upływ czasu a także brak zainteresowania właścicieli lub lokalnych władz sprawia, że niektóre obiekty, do których dotarli autorzy, za kilka lat znikną z krajobrazu regionu. Warto zatem pospieszyć się ze zwiedzaniem. Polecam.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/zapomniane-miejsca-lubuskie-czesc-polnocna-zm-16-p-781.html

 

Wydawca: CM

Seria wydawnicza: Zapomniane miejsca

ISBN: 978-83-67240-88-8

Liczba stron: 196

Rok wydania: 2023

„Zapomniane miejsca Dolnego Śląska. Sudety Środkowe i Wschodnie”

 

Jakub Jagiełło „Zapomniane miejsca Dolnego Śląska. Sudety Środkowe i Wschodnie”

 

Obfitujący w tysiące zabytkowych budowli Dolny Śląsk należy do najbardziej tajemniczych regionów naszego kraju. Malownicze widoki i bogata historia tych ziem od dawna przyciągają rzesze turystów. Czasem warto jednak zmienić zaplanowaną trasę wędrówki i zwiedzić mniej znane, nie oblegane przez tłumy miejsca. Z przewodnikiem Jakuba Jagiełły w plecaku dotrzemy do zrujnowanych zamków, grodzisk, pałaców i znajdujących się często w ich pobliżu mauzoleach oraz dworów. Odnajdziemy kościoły, które od lat nie pełnią już funkcji sakralnych i klimatyczne, choć często zdewastowane, cmentarze ewangelickie. W przewodniku zostały przedstawione nieużytkowane od dawna obiekty przemysłowe, zabytki techniki oraz obiekty militarne, fortyfikacje i bunkry z okresu II wojny światowej.

 

Tereny opisane na kartach przewodnika od dawna przyciągają miłośników historii. Nic zatem dziwnego, że dziesięć lat po pierwszej edycji przewodnika na półkach w księgarniach pojawiło się jego nowe, uaktualnione wydanie. Niektóre z opisanych w poprzednim wydaniu obiektów znikły już niestety z krajobrazu Sudetów Środkowych i Wschodnich a inne niebawem podzielą ich los. Tego typu budowle, z których pozostały jedynie resztki ukrytych gdzieś w zaroślach fundamentów, nie zostały uwzględnione w niniejszym wydaniu. Jakub Jagiełło zauważa jednak, że na Dolnym Śląsku można zaobserwować pozytywne zmiany w odniesieniu do zabytków, co pozwala mieć nadzieję, że w kolejnych latach coraz więcej opuszczonych obiektów zyska szanse na ocalenie i drugie życie.

 

W sumie Jakub Jagiełło opisał w przewodniku aż 123 warte odwiedzenia miejsca. Nie należy zapominać, że większość z nich znajduje się z dala od uczęszczanych szlaków turystycznych. Autor podzielił przewodnik na trzy rozdziały. W pierwszym z nich scharakteryzował obiekty leżące w okolicach Wałbrzycha, Świdnicy i Dzierżoniowa, w drugim północną część Kotliny Kłodzkiej i okolice Ząbkowic Śląskich. Miejsca znajdujące się w południowej części Kotliny Kłodzkiej znajdziemy natomiast w rozdziale trzecim, ostatnim. Wszyscy miłośnicy eksploracji, przed przystąpieniem do zwiedzania budowli opisanych w przewodniku, powinni pamiętać o konieczności zachowania szczególnej ostrożności. Miejsca najbardziej niebezpieczne zostały oznaczone ikonką wykrzyknika. Polecam.

 

Przewodnik na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/zapomniane-miejsca-dolnego-slaska-sudety-srodkowe-i-wschodnie-p-851.html

 

Wydawca: CM

Seria wydawnicza: Zapomniane miejsca

ISBN: 978-83-68018-25-7

Liczba stron: 160

Rok wydania: 2024