Świętokrzyskie regionalia (cz. 175)

 

Rocznik Świętokrzyski. Prace humanistyczne  21

 

SPIS TREŚCI

Od Redakcji – Wiesław Caban, Jan Pacławski

ARTYKUŁY

CZĘŚĆ 1

Henryk Suchojad – Polityka sejmików małopolskich i wielkopolskich wobec miast w drugiej połowie XVII wieku (1669-1699)

Elżbieta Orzechowska – Duchowni sandomierscy na syberyjskim wygnaniu za udział w powstaniu styczniowym

Barbara Szabat – Walka o lasy w okresie rewolucji 1905-1907 roku w Królestwie Polskim – przyczynek do kształtowania świadomości mas chłopskich

Marek Przeniosło – Stosunek polskich partii centrowych i prawicowych do KRPR w pierwszych latach II Rzeczypospolitej (na przykładzie województwa kieleckiego)

Józef Ławnik – Utworzenie i stan organizacyjny Polskiej Partii Socjalistycznej Lewicy 1926-1931 w województwie kieleckim

CZĘŚĆ 2

Maria Garbaczowa – Franciszek Leśniewski i jego łacińskie poezje

Marek Ruszkowski – Udział zdań pojedynczych nierozwiniętych i ich funkcja stylistyczna w wybranych utworach prozy polskiej XIX i XX wieku

Maria Garbaczowa, Piotr Rosiński – Saavedra w Sulejowie

Piotr Pietrych – Myśli prawdziwej Polki albo Pożoga i jej czytelnicy

Iwona Mityk – Wojna w groteskowych opowiadaniach Jerzego Andrzejewskiego

Zdzisław Szeląg – Literatura i badania literackie polskiego romantyzmu w nielegalnych wydawnictwach z lat 1980-1989 (szkic problematyki)

RECENZJE

The expulsion of the Jews 1492 and after, edited by Raymond B. Waddington and Arthur H. Williamson, New York and London 1994, pp. 296 – Jadwiga Muszyńska

Dieter Fauth, Thomas Müntzer in bildungsgeschichtlicher Sicht, Böhlau Verlag, Köln, Weimar, Wien 1993, s. 319 (= Studien und Dokumentation zur deutschen Bildungsgeschichte, Bd. 43) – Jacek Wijaczka

Wiesław Caban, Społeczeństwo Kielecczyzny 1832-1864. Studia nad strukturą i aktywnością gospodarczą ziemiaństwa, mieszczaństwa i Żydów, Kielce 1993, ss. 213, Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego – Daniel Olszewski

Mieczysław B. Markowski, Obywatele ziemscy w województwie kieleckim 1918-1939, Kielce 1993, ss. 236, Wyd. Kieleckie Towarzystwo Naukowe – Zdzisław J. Winnicki

Jan Pacławski, Kronikarz żydowskiego losu. Szkice o twórczości Jana Stryjkowskiego, Kielce 1993, ss. 131, Wyd. Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego – Iwona Mityk

Anna Kurska, O Polsce Romantyków, Kielce 1993, ss.103, Wyd. Pedagogiczne Związku Nauczycielstwa Polskiego – Iwona Gądek

Życie i twórczość Witolda Gombrowicza (Kielce – Opatów 30 v – 1 VI 1994) – Janusz Detka

 

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-21

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Wiesław Caban, Jan Pacławski

ISSN: 0485-3261

Rok wydania: 1994

Liczba stron: 175

 

Studia Kieleckie. Seria Historyczna 2

 

SPIS TREŚCI

Wstęp – Krzysztof Urbański

ARTYKUŁY

Andrzej Jankowski – Niemieckie obozy koncentracyjne i ośrodki natychmiastowej zagłady – ich rola w eksterminacji ludności Kielecczyzny

Helena Kisiel – Rola niemieckiego aparatu terroru w wysyłce ludności dystryktu radomskiego do obozów koncentracyjnych

Barbara Sawicka – Transporty do KL Gross-Rosen z dystryktu radomskiego w latach 1942-1945

Stanisław Meducki – Ruch oporu w hitlerowskich obozach koncentracyjnych

Krzysztof Urbański – Eksterminacja kieleckich Żydów

KOMUNIKATY

Maria Chodnikiewicz – Los więźniarek w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau w świetle osobistych przeżyć autorki

Longin Kaczanowski – Filie obozów koncentracyjnych w dystrykcie radomskim

Kronika działalności Kieleckiego Towarzystwa Naukowego (II półrocze 1995 r.) – Nina Modrzejewska

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/studia-kieleckie-seria-historyczna-nr-2

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Krzysztof Urbański

ISSN: 0137-4354

Rok wydania: 1995

Liczba stron: 78

Świętokrzyskie regionalia (cz. 174)

 

Cezary Jastrzębski „Regionalne Sobiesciana”

Pamiątki króla Jana III Sobieskiego w województwie świętokrzyskim

 

(…) Regionalne Sobiesciana przygotowano w układzie terytorialnym. Aby ułatwić odszukanie poszczególnych wątków zaprezentowano w porządku alfabetycznym 65 miejscowości i 92 fotografie. Tworzą one problematykę, dotyczącą obiektów architektonicznych, dokumentów, dzieł filmowych i literackich, herbu Janina, którym pieczętowała się rodzina Sobieskich, kultywowania tradycji, legend, militariów, osób, dzieł sztuk plastycznych i użytkowych, obiektów religijnych, tablic pamiątkowych i pamiątek. W lepszej orientacji powinny pomóc mapa i legenda zamieszczone na drugiej stronie okładki. Bibliografię tworzą źródła archiwalne, źródła drukowane, źródła wywołane, opracowania i materiały internetowe. (…) dr Cezary Jastrzębski

 

SPIS TREŚCI

Myśli króla Jana III Sobieskiego

Wstęp

Katalog pamiątek króla Jana III Sobieskiego w województwie świętokrzyskim

Balice

Bebelno

Bejsce

Bidziny

Boszczynek

Budziska

Chęciny

Chotel Czerwony

Chruszczyna Wielka

Czarnca

Czekarzewice Pierwsze i Drugie

Czyżów Szlachecki

Gaj

Gierlachów

Gorysławice

Grabki Duże

Imielno

Janina

Januszowice (Januszkowice)

Kąty Stare

Kielce

Kije

Klimontów

Koprzywnica

Lisów

Łagiewniki

Miedzianka

Miedzierza

Nowa Słupia

Nowe Kichary

Nowy Garbów

Nowy Korczyn

Oblęgorek

Okół

Opatów

Osiek

Parszów

Pierzchnica

Pińczów

Podzamcze (Chęcińskie)

Radkowice

Rogów

Sandomierz

Secemin

Sielec

Skotniki

Sobków

Stara Olszówka

Stara Zagość

Starochęciny

Stopnica

Stopnica – Kąty Stare

Szaniec

Szydłów

Święty Krzyż

Tudorów

Ujazd

Wąchock

Wełecz

Wełnin

Wiślica

Wola Zagojska

Wszechświęte

Zagnańsk

Zawichost

Zemborzyn Kościelny

 

Zakończenie

Bibliografia

Spis fotografii i rycin

Indeks nazwisk

Indeks nazw geograficznych

Summary

Kody QR miejscowości

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/regionalne-sobiesciana

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

ISBN:  978-83-68685-03-9

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 223 strony, papier kreda uszlachetniony, bogato ilustrowany

Świętokrzyskie regionalia (cz. 173)

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 32

 

(…) Podjęcie w niniejszym tomie różnych aspektów bibliologii, prasoznawstwa i medioznawstwa oraz zwrócenie uwagi na treść dzieła świadczy, że kieleccy uczeni są świadomi faktu, że należy zadawać nowe pytania badawcze o zakres modyfikacji obiegu czytelniczego i w ogóle komunikacyjnego. Prowokuje to inny dyskurs wokół stałych elementów przekazu (autorstwo, treść przekazu, odbiorca) i zmiennych, stanowiących o percepcji przekazu werbalnego i niewerbalnego, by wymienić nośnik materialny (lub jego brak), formy ekspozycji treści (stałe i narzucone przez nadawcę/nadawców lub dowolne, zależne od inwencji nawigatorów stron www lub samych odbiorców). dr hab. Jolanta Dzieniakowska, prof. UJK, dr hab. Barbara Gierszewska, prof. UJK

 

SPIS TREŚCI

Przedmowa – Redakcja

Jerzy Jarowiecki – Czterdzieści lat pracy naukowej i dydaktycznej Profesor Danuta Adamczyk

CZĘŚĆ PIERWSZA

BIBLIOLOGIA

Danuta Hombek – Problemy kultury książki w periodykach Tadeusza Karola Podleckiego (wybrane zagadnienia)

Izabela Krasińska – Biblioteki towarzystw społeczno-kulturalnych i oświatowych w guberni radomskiej na przełomie XIX i XX wieku

Monika Olczak-Kardas – Rynek książki za granicą na łamach „Przeglądu Księgarskiego” w latach 1938-1939

Barbara Szornel-Dąbrowska – Działalność bibliofilska Konstantinasa Bružasa – żmudzkiego regionalisty

Andrzej Kaleta – Ks. Tomasz Wróbel – kielecki archiwista i bibliotekarz

CZĘŚĆ DRUGA

PRASOZNAWSTWO – MEDIOZNAWSTWO

Wojciech Kęder – Gazety jako źródło informacji dyplomatów papieskich w XVIII-wiecznej Europie

Jolanta Dzieniakowska – „>>Ku szczytom<< zdążajmy…”, czyli młodzież o sobie na łamach czasopism uczniowskich w międzywojennym Radomiu

Jolanta Kępa-Mętrak – Dzieje najnowsze lokalnych mediów drukowanych, czyli wczoraj i dziś prasy Kielecczyzny

Tomasz Mielczarek – Polska telewizja regionalna i lokalna

Olga Dąbrowska-Cendrowska – Turystyka, kino i książka – czyli sposoby spędzania wolnego czasu według „Claudii” i „Tiny”

CZĘŚĆ TRZECIA

VARIA

Jolanta Sękowska – Obraz Moskwy w pierwszej połowie XVI wieku w świetle Moscovii Zygmunta Herbersteina

Jacek Rodzeń – Reklama przyrządów naukowych w dziewiętnastowiecznym piśmiennictwie specjalistycznym – zarys problematyki

Marta Meducka – Dramaty Juliusza Słowackiego na prowincjonalnej scenie prze 1939 rokiem

Aleksandra Lubczyńska – Sandomierz w literaturze. Dwudziestolecie międzywojenne

Stefan Józef Pastuszka – Martyrologia obywateli II Rzeczypospolitej w poezji żołnierskiej

Barbara Lena Gierszewska – Lwów i inne miasta galicyjskie w emigracyjnych wspomnieniach po 1989 roku

Publikacje Profesor Danuty Adamczyk (1980-2005)

Summary

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-seria-a-nauki-humanistyczne-32

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Jolanta Dzieniakowska, Barbara Gierszewska

ISSN: 1427-5910

Rok wydania: 2010

Liczba stron: 191

 

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 39

Służba publiczna – organizacja, działalność, postacie i grupy zawodowe

 

Zachęcam Państwa do lektury 39. tomu „Rocznika Świętokrzyskiego. Seria A – Nauki Humanistyczne, wydanego przez Kieleckie Towarzystwo Naukowe. Zostały w nim zamieszczone teksty badaczy promujących Kielecczyznę, związanych z Towarzystwem oraz innymi placówkami naukowymi. Artykuły uporządkowano w dwóch częściach: „Rozprawy i artykuły” oraz „Refleksje i przemyślenia”. Tematem przewodnim tego tomu jest „Służba publiczna – organizacja, działalność, postacie i grupy zawodowe”. (…) dr hab. Elżbieta Słabińska, prof. UJK

 

SPIS TREŚCI:

Od redakcji – Elżbieta Sławińska

ROZPRAWY I ARTYKUŁY

Piotr Boliński, Bogusz Boliński – Kryteria przynależności do służby publicznej w Polsce w kontekście statusu nauczyciela akademickiego

Dariusz Buras – Granatowi żołnierze – umundurowanie, uzbrojenie i wyposażenie policjantów w województwie kieleckim w latach 1919-1939

Lidia Salata-Zasacka – Justyna Budzińska-Tylicka – lekarka, feministka, aktywistka społeczna i polityczna

Krzysztof Kasiński – Ojciec Mateusz Eugeniusz Korczak – franciszkanin, naukowiec, społecznik

REFLEKSJE I PRZEMYŚLENIA

Piotr Iwański – O II Kongresie Filozofii Polskiej albo czy piękno nas uratuje?

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-seria-a-nauki-humanistyczne-nr-39

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Elżbieta Słabińska

ISBN: 978-83-971767-7-5 ISSN: 1427-5910

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 107

Świętokrzyskie regionalia (cz. 172)

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 40

 

O warsztacie naukowo-badawczym humanisty

Instytucje – zasoby – źródła – komunikacja

 

W 40. tomie „Rocznika Świętokrzyskiego. Seria A – Nauki Humanistyczne” odnaleźć można teksty z zakresu lingwistyki, literaturoznawstwa, filozofii i historii. Łączy je myśl przewodnia – metodologia nauk humanistycznych, co zostało zaakcentowane w podtytule „O warsztacie naukowo-badawczym humanisty. Instytucje – zasoby – źródła – komunikacja”. Artykuły zostały usystematyzowane w trzech działach: Rozprawy i artykuły, Refleksje i przemyślenia, Wspomnienia. (…) dr hab. Elżbieta Słabińska, prof. UJK

 

SPIS TREŚCI

Od Redakcji – Elżbieta Słabińska

ROZPRAWY I ARTYKUŁY

Marcin Pawlicki – Czy łatwiej zrozumieć pszczoły niż Honingbienen: badanie porównawcze tradycyjnych i opartych na SI testów czytelności

Edyta Olszańska-Smolarek – Dzieciństwo jako doświadczenie relacyjne. O tomie Z gwiazdozbioru oczu Andrzeja Piskulaka

Tomasz Trepka – „Mięsa i masła nie będzie”. Nastroje społeczne w województwie kieleckim po wystąpieniu I sekretarza KC PZPR na V Kongresie Związków Zawodowych

REFLEKSJE I PRZEMYŚLENIA

Piotr Iwański – Kilka okruchów ze stołu łódzkiej uczty filozoficznej (podniesionych wprost ze stołu albo nawet spadłych z niego)

Grzegorz Brodacki – Listy Władysława Orkana z lat 1891-1910. Autoreferat wygłoszony w IBL PAN w Warszawie 7 czerwca 2010 roku (poszerzony)

WSPOMNIENIA

Grzegorz Brodacki – Józefa Zbroja – skarżyska położna

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-seria-a-nauki-humanistyczne-40

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Elżbieta Słabińska

ISBN: 978-83-68685-04-6, ISSN: 1427-5910

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 94

Świętokrzyskie regionalia (cz. 171)

 

„Dawne Ponidzie. Szkice o języku i kulturze”

Red. naukowa: Stanisław Cygan, Marzena Marczewska

 

Dawne Ponidzie. Szkice o języku i kulturze to monografia poświęcona językowi i kulturze Ponidzia, regionu położonego w południowej części województwa świętokrzyskiego, nad rzeką Nidą. Tak pomyślana książka stanowi cenne źródło wiedzy na temat regionalnej odmiany języka i kultury ludowej oraz wpływa na kształtowanie się w czytelniku (bądź utwierdzenie w nim) poczucia tożsamości regionalnej. (…) mgr inż. Włodzimierz Badurak (Burmistrz Miasta i Gminy Pińczów), dr Justyna Dziadek (Dyrektor Muzeum Regionalnego w Pińczowie)

 

SPIS TREŚCI

Wstęp – Włodzimierz Badurak, Justyna Dziadek

Marzena Marczewska – „Skrzętny szperacz historyczny, archeolog i etnograf” – znaczenie materiałów ks. Władysława Siarkowskiego dla badań nad kulturą tradycyjną regionu świętokrzyskiego

Stanisław Cygan – Gwara Ponidzia w pracach etnograficznych i w słowniczku gwarowym z okolic Pińczowa księdza Władysława Siarkowskiego

Alicja Trukszyn – Rok obrzędowy na Ponidziu

Eliza Koszyka-Rak – Świat zwierząt w twórczości Adolfa Dygasińskiego – w kręgu wierzeń i wyobrażeń ludowych z Ponidzia

Fotografie Ponidzia

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/dawne-ponidzie

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

ISBN:  978-83-971767-3-7

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 108 + wkładka z kolorowymi fotografiami papier kreda 9 stron

Świętokrzyskie regionalia (cz. 170)

 

Cezary Jastrzębski 

„Dzieje skasowanego klasztoru świętokrzyskiego na Łysej Górze w relacjach z XIX wieku”

 

Kościół i klasztor na Świętym Krzyżu to miejsce znane w całej Polsce, pełniące wyjątkową rolę w życiu religijnym i dziejach narodu polskiego. Od stuleci przechowywane są tu Relikwie Drzewa Krzyża Świętego, na którym skonał Chrystus. Do XIX w. strzegli ich benedyktyni, a obecnie Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej. Święty Krzyż zwany jest inaczej Łyścem lub Łysą Górą. To drugi pod względem wysokości szczyt Gór Świętokrzyskich, mający 595 m n.p.m. Góra już w pradziejach fascynowała i pobudzała ludzką wyobraźnię. U jej podnóża od ok. II w. p.n.e. do II w. n.e. rozwijało się starożytne górnictwo i hutnictwo. Może już wtedy majestat wzniesienia był tak przemożny, że na samej wierzchowinie nie znaleziono dotąd śladów masowej produkcji. Tak, jakby celowo wyłączono szczyt z codziennego znoju i obdarzono go nimbem świętości, oddzielając sacrum od profanum. (…) dr Cezary Jastrzębski

 

 

SPIS TREŚCI

 

Plan otoczenia klasztornego na Świętym Krzyżu

Wstęp

ROZDZIAŁ 1

Klasztor po kasacie w 1819 r.

Książę Adam Jerzy Czartoryski na Świętym Krzyżu w 1831 r.

Po powstaniu listopadowym

Instytut Księży Zdrożnych (1852-1865)

Powstanie styczniowe (1863-1864)

Więzienie od 1882 r. (1886 r.)

Jubileusz 900-lecia w 1906 r.

Zniszczenia w 1914 r.

 

ROZDZIAŁ 2

Opisy otoczenia i wyglądu zewnętrznego

Kulminacja góry

Wygląd zabudowań

Problem posągów i tablic

Relikty budowli na plateau

Umocnienia obronne

Brama wschodnia

Dzwonnica

Furta, konduktor, stacja deszczowa i kości mamuta

Tak zwany kopiec Czartoryskiego

 

ROZDZIAŁ 3

Opisy wnętrz

Kościół

Krużganki

Zakrystia

Kaplica Krzyża Świętego (Oleśnickich)

Pomieszczenia mieszkalne zakonników

Biblioteka

Refektarz

Wieża kościelna

Nagrobki i płyty napisowe

Księga pamiątkowa i podpisy

 

ROZDZIAŁ 4

Błędne wiadomości

ROZDZIAŁ 5

W trosce o klasztor

Posumowanie

 

ANEKSY

Kapłani na Świętym Krzyżu w latach 1819-1914

Urzędnicy świeccy na Świętym Krzyżu w latach 1819-1914

Ukaz Najwyższy w sprawie utworzenia Instytutu Księży Demerytów na Łysej Górze z 1849 r.

Apel ks. Józefa Mączyńskiego z 1898 r.

Odezwa komitetu obywatelskiego z 1902 r. w sprawie zbiórki pieniężnej na remont kościoła świętokrzyskiego

Odezwa ks. Bronisława Szczygielskiego z 1906 r. (na łamach „Gazety Kieleckiej”)

Odezwa ks. Bronisława Szczygielskiego z 1906 r. (wersja krótsza na łamach „Kuriera Warszawskiego”)

Odezwa ks. Jana Boduszka z 1912 r.

Notki biograficzne autorów relacji

Tłumaczenia inskrypcji i skrótów łacińskich

 

Bibliografia

Spis rycin

Spis fotografii

Indeks nazwisk

Indeks nazw geograficznych (Nie zawiera nazw Łysiec, Łysa Góra, Święty Krzyż)

Summary

Plan Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/dzieje-skasowanego-klasztoru-swietokrzyskiego

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

ISBN: 978-83-971767-9-9

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 394

Świętokrzyskie regionalia (cz. 169)

 

Piotr Kacprzak „Powstanie styczniowe. Pamiętamy” (tom I i II)

 

Publikacja „1863-1864. Pamiętamy” autorstwa Piotra Kacprzaka, wydana w 2023 r. przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Radomiu i Świętokrzysko-Radomski Oddział Polskiego Towarzystwa Leśnego jest szczegółowym opracowaniem na temat Powstania Styczniowego na terenie RDLP w Radomiu.

 

Jest to opracowanie dwutomowe. W publikacji zawarto następujące części: Tom I: Wstęp; Zanim wybuchło Powstanie Styczniowe; Sytuacja w Królestwie Polskim; Sytuacja w województwie sandomierskim i krakowskim w latach 1860-1862; Bitwy i potyczki Powstania Styczniowego w województwie sandomierskim i krakowskim; Wykaz literatury; Tom II: Inne miejsca pamięci Powstania Styczniowego; Dowódcy oddziałów powstańczych w województwie sandomierskim i krakowskim; Znani powstańcy styczniowi; Działacze cywilni okresu Powstania Styczniowego; Gospodarka leśna w okresie powstania styczniowego.

 

O dostępność publikacji należy pytać w biurze RDLP w Radomiu.

 

Źródło:

https://lesnicypowstancomstyczniowym.pl/publikacja-1863-1864-pamietamy

 

Wydawca: Drukarnia Panzet na zlecenie RDLP w Radomiu

ISBN: 978-83-65019-78-3, 978-83-65019-79-0

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 400 + 360

„Sokół królewski”

 

Walery Przyborowski „Sokół królewski”

 

Warszawa, Zaduszki 1574 roku. W nędznej gospodzie pod Warszawa, o wiele mówiącej nazwie Pod Psim ogonem, odbywa się bal dziadowski. W obskurnym wnętrzu zgromadziło się mnóstwo obwiesiów, żebraków, urwipołciów oraz typów spod ciemnej gwiazdy. Zgodnie ze starym obyczajem na balu wybierany był zawsze król dziadowski. Tym razem jednak nie udało się przeprowadzić tej osobliwej elekcji. Przeszkodził w tym nikt inny, tylko sam mistrz Twardowski, który wraz z pachołkiem wszedł nagle do izby i sprytnym fortelem sprawił, iż całe to szemrane towarzystwo w mig wzięło nogi za pas. Kiedy nazajutrz Twardowski przekroczył bramy Warszawy, jeden z przegonionych dziadów, doprowadza do tego, że mistrz znajduje się w nie lada tarapatach.

 

W Warszawie panuje zaraza, a król Stanisław August pogrąża się w melancholii po stracie ukochanej małżonki. Twardowski znajduje panaceum na bolączki ostatniego z Jagiellonów. W centrum jego planu znajduje się łudząco podobna do zmarłej żony króla, córka jednego z zamożnych mieszczan, Barbara Giżanka. „Sokół królewski” to jedna z najbardziej klimatycznych powieści Walerego Przyborowskiego. Pisarz, jak wiemy lubował się w kreowaniu atmosfery grozy. Tak jest i tym razem. Już pierwsze spotkanie z Twardowskim daje nam przedsmak tego co znajdziemy na kolejnych stronach. Przejmujące opisy opanowanego przez morowe powietrze miasta, wędrówki po jego mrocznych zaułkach, przejazd pachołka Twardowskiego przez rozległą puszczę, czy też nocne wizyty w królewskiej rezydencji w Knyszynie, to tylko niektóre ze scen, na które warto zwrócić uwagę.

 

Na kartach powieści znajdziemy wiele nazwisk, które zapisały się w dziejach Polski. Oprócz wspomnianych już postaci pojawia się zatem wielu mieszczan, a jedną z istotniejszych ról odgrywa pokojowiec królewski, chciwy intrygant, Mikołaj Mniszek (Mniszech). Trzeba przyznać, że trudno tu znaleźć bohatera, który byłby przedstawiony blado i powierzchownie. Choć najważniejszą z ról autor przypisał Twardowskiemu, każda z postaci, czy to żebrak, kupiec czy też szlachcic odciska na fabule swój trwały ślad i ma swoje przysłowiowe 5 minut. Nie brakuje spisków, namiętności, dramatów, marzeń o władzy i majątku, a wszystko to podlane zostało solidną dawką zabobonu. Powieść Walerego Przyborowskiego ukazała się drukiem w 1877 roku na łamach „Przeglądu Tygodniowego”. Niniejsze wydanie oparto na edycji z 1933 roku. Polecam.

 

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-sokol-krolewski-powiesc-historyczna-z-czasow-zygmunta-augusta-p-1022.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68508-32-1

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 264

„Hinda”

 

Walery Przyborowski „Hinda”

 

Połowa XIX stulecia. Pewnej mroźnej zimowej nocy, na leśnej drodze pomiędzy Chmielnikiem a Szydłowem zostaje zamordowany bogaty żydowski kupiec Haim Iskier. Cudem udaje się przeżyć jadącej z nim saniami małej córeczce. Hindę ratuje z opresji i postanawia się nią zaopiekować inny kupiec Samuel Beni. Po pewnym czasie Beni dochodzi do wniosku, że kiedy Hinda dorośnie będzie znakomitą partią dla jego syna Abdela. Zabiera dziewczynkę do swego domu w Sinogórze i powierza w opiekę religijnej babce Ester, a następnie guwernantce, pani Deschamps. Hinda dojrzewa. Samuel Beni nie zdaje sobie jeszcze sprawy, że misternie skonstruowany przed laty plan niebawem runie niczym domek z kart.

 

Nieziemsko piękna Hinda zakochuje się z wzajemnością w mieszkającym nieopodal lekarzu Henryku Sulimie, a o synu kupca nie chce nawet słyszeć. Henryk odwzajemnia uczucie. Niestety na drodze do szczęścia młodych zaczyna się piętrzyć coraz więcej przeszkód. Przesądy, uprzedzenia, konwenanse, skomplikowane sytuacje rodzinne i majątkowe, intrygi, interesy… Wszystko to sprawia, że Hinda z Henrykiem choć myślą o sobie nieustannie, a widują się przy każdej nadarzającej się okazji, w rzeczywistości są jednak bardzo od siebie oddaleni. Żydowska dziewczyna z miłości dla ukochanego jest gotowa nawet na zmianę wyznania.

 

W chwili ukazania się „Hindy” Walery Przyborowski był młodym człowiekiem, liczył zaledwie 24 lata. To prawdopodobnie jego debiutancka powieść, wydana została w 1869 roku. W przeciwieństwie do wielu innych utworów tego niezwykle popularnego niegdyś autora, nigdy później nie doczekała się wznowienia. Nic dziwnego, kontrowersyjna tematyka mogła wówczas szokować. Co ciekawe, sam Przyborowski opatrzył powieść komentarzem, w którym próbuje szukać własnej recepty na zasypanie nierówności społecznych, które co chwila prowadzą do kolejnych podobnych tragedii.

 

Mimo iż osią fabuły powieści jest dramatyczny wątek miłosny, amatorzy twórczości Przyborowskiego znajdą tu zalążki tego, co przyciągało ich przez lata do jego prozy, mianowicie elementy grozy, tajemniczości oraz przygody. Taka jest już pierwsza scena - napad zbójów na samotnego podróżnego. Scena ta rozgrywa się w odległości około 40 km od miejsca urodzenia pisarza, podkieleckich Domaszowic. „Hinda” została wydana w nowej serii „Zapomniane polskie powieści”. Miejmy nadzieję, że seria będzie kontynuowana i ukaże się w niej jeszcze wiele pokrytych patyną czasu perełek rodzimej literatury. Polecam.

Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-hinda-p-1014.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68508-25-3

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 174

„Sekrety Gór Świętokrzyskich”

 

Rafał Jurkowski „Sekrety Gór Świętokrzyskich”

Trzeci tom pełnej ciekawostek historycznych „sekretowej trylogii świętokrzyskiej”

 

Cisza i spokój. Drewniany dom z werandą, udekorowana freskami jadalnia, warzywa z ogrodu, zapach czereśni i świeżego chleba… Skryj się w przyjaznych wnętrzach pensjonatu w Ameliówce jak Edward Rydz-Śmigły i Ludwik Sempoliński. Odpocznij nad brzegiem Lubrzanki i posłuchaj historii o leśnych kolejkach wąskotorowych. W czasie kolacji pod gwiazdami skosztuj wina z Bodzentyna i odpowiedz na pytanie: czy podoba Ci się wieża telewizyjna górująca nad Świętym Krzyżem? W nocy na paluszkach wymknij się ze swojego pokoju na zwiedzanie jaskini Raj i tajemniczych krypt na Łysej Górze. Zajrzyj do pierwszej w Polsce stacji satelitarnej, a kiedy pełen wrażeń przybędziesz do „Jodłowego Dworu”, zaproś do stolika Deotymę i Sergiusza Piaseckiego. Zacznij tę niezwykłą przygodę, otwierając Sekrety Gór Świętokrzyskich!

 

Książka na stronie wydawcy:

https://www.km.com.pl/ksiazka-708-sekrety_gor_swietokrzyskich.html

 

Wydawca: Dom Wydawniczy Księży Młyn

Seria: Sekrety

ISBN: 978-83-7729-044-6

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 176

Świętokrzyskie regionalia (cz. 167)

 

Rafał Jurkowski „Sekrety Gór Świętokrzyskich”

Trzeci tom pełnej ciekawostek historycznych „sekretowej trylogii świętokrzyskiej”

 

Cisza i spokój. Drewniany dom z werandą, udekorowana freskami jadalnia, warzywa z ogrodu, zapach czereśni i świeżego chleba… Skryj się w przyjaznych wnętrzach pensjonatu w Ameliówce jak Edward Rydz-Śmigły i Ludwik Sempoliński. Odpocznij nad brzegiem Lubrzanki i posłuchaj historii o leśnych kolejkach wąskotorowych. W czasie kolacji pod gwiazdami skosztuj wina z Bodzentyna i odpowiedz na pytanie: czy podoba Ci się wieża telewizyjna górująca nad Świętym Krzyżem? W nocy na paluszkach wymknij się ze swojego pokoju na zwiedzanie jaskini Raj i tajemniczych krypt na Łysej Górze. Zajrzyj do pierwszej w Polsce stacji satelitarnej, a kiedy pełen wrażeń przybędziesz do „Jodłowego Dworu”, zaproś do stolika Deotymę i Sergiusza Piaseckiego. Zacznij tę niezwykłą przygodę, otwierając Sekrety Gór Świętokrzyskich!

 

Książka na stronie wydawcy:

https://www.km.com.pl/ksiazka-708-sekrety_gor_swietokrzyskich.html

 

Wydawca: Dom Wydawniczy Księży Młyn

Seria: Sekrety

ISBN: 978-83-7729-044-6

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 176

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 38

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 38

Na kartach historii zapisane

 

Do rąk czytelników trafia 38. tom „Rocznika Świętokrzyskiego. Seria A – Nauki Humanistyczne”, zatytułowany „Na kartach historii zapisane”. Myślą przewodnią redakcji naukowej było zaprezentowanie wyników badań opartych na analizie różnorodnych źródeł historycznych. Artykuły zostały usystematyzowane według układu chronologicznego. Pierwszy (…) dotyczy dziejów powszechnych starożytnych, pozostałe skupiają się na historiach Polaków i państwa polskiego do 1956 roku. Zwyczajowo w „Roczniku” znajduje się także wątek regionalny. (…) dr hab. Elżbieta Słabińska, prof. UJK

 

SPIS TREŚCI:

Od redakcji – Elżbieta Słabińska

Szymon Modzelewski – Wojska Meluhhy. Cywilizacja doliny Indusu w aspekcie militarnym

Paweł Kaptur – Some Remarks on Oliver Cromwell’s Involvement in the Polish-Swedish War of 1655 

(kilka uwag na temat zaangażowania Oliwera Cromwella w wojnę polsko-szwedzką w 1655 roku)

Dorota Rosińska – Dekanat będziński (1867-1914) w świetle źródeł archiwalnych i drukowanych. Wybrane zagadnienia

Adam Winiarz – Nauczyciele szkół początkowych w koloniach polskich na Dalekim Wschodzie w latach 1907-1949

Krzysztof Kasiński – Michał Nahorski – żołnierz i sportowiec w służbie Polsce

Dariusz Buras – Aktywność pozasłużbowa policjantów w II Rzeczypospolitej na przykładzie województwa kieleckiego

Lidia Salata-Zasacka – Równe prawa – różne szanse. Status społeczno-polityczny i zawodowy kobiet w II Rzeczypospolitej. Wybrane zagadnienia

Tomasz Trepka – Informacje o nastrojach po XX Zjeździe KPZR w 1956 roku 

zgromadzone przez Wydział Organizacyjny KW PZPR w Kielcach

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-seria-a-nauki-humanistyczne-nr-38

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Elżbieta Słabińska

ISBN: 978-83-965728-8-2, ISSN: 1427-5910

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 129

„Dziedzictwo kulturowe Bodzentyna”

 

„Dziedzictwo kulturowe Bodzentyna”

Redakcja naukowa: Urszula Oettingen

 

Bodzentyn jest miastem o bogatej historii. Położony w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Psarką, założony w połowie XIV w. przez biskupa krakowskiego Jana Bodzantę w różnych okresach stanowił  ważny ośrodek gospodarczy, życia społecznego, kulturalnego i religijnego, działalności patriotycznej.Od kilkudziesięciu lat prowadzone są badania dotyczące jego przeszłości. Ukazują się publikacje, w których prezentowana jest różnorodna problematyka dotycząca dziejów miasta, jego urbanistyki, architektury, postaci i wydarzeń, które zapisały się w historii miejscowości, regionu świętokrzyskiego i Polski. Wśród nich należy wymienić ukazujące się materiały z konferencji naukowych, które miały miejsce w Bodzentynie. Dotychczas zostało wydanych drukiem pięć publikacji z tej serii. (…) dr hab. Urszula Oettingen, prof. UJK

 

SPIS TREŚCI:

Przedmowa – Urszula Oettingen

Maria Brykowska – Bodzentyn – miasto i jego architektura w dziejach i w krajobrazie. Wartości zachowane i utracone

Tomasz Graff, Dobrosława Horzela – Kardynał Zbigniew Oleśnicki i jego tablica fundacyjna dla kościoła parafialnego w Bodzentynie

Bartłomiej Michał Wołyniec – Działalność fundacyjna biskupa krakowskiego Marcina Szyszkowskiego (1616-1630) w Bodzentynie

Michał Sobala – Między „zamkiem” a „pałacem. Rezydencja biskupów krakowskich w Bodzentynie w świetle inwentarza z 1680 roku

Piotr Rosiński – Dawne organy w kościołach Bodzentyna

Cezary Jastrzębski – Najstarsze tradycje zwiedzania Bodzentyna

Justyna Staszewska – Ludność żydowska w Bodzentynie i jej spuścizna

Witold Comber – Odzyskanie praw miejskich przez Bodzentyn w 1994 roku

Urszula Oettingen – Miejsca pamięci w krajobrazie kulturowym Bodzentyna

Tomasz Domański – Źródła do dziejów Bodzentyna i gminy Bodzentyn w okresie II wojny światowej w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej

Wiesława Rutkowska, Iwona Pogorzelska – Materiały kartograficzne i ikonograficzne dotyczące Bodzentyna w zasobie Archiwum Państwowego w Kielcach

Anna Adamczyk – Zespół zabudowy Bodzentyna. Problemy ochrony konserwatorskiej

Czesław Hadamik – Dwa ratusze Bodzentyna. Wyniki badań wykopaliskowych w obrębie Górnego Rynku przeprowadzonych we wrześniu 2012 roku

Czesław Hadamik – Wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych w 2019 r. w obrębie historycznej ruiny zamku biskupów krakowskich w Bodzentynie, pow. kielecki

Noty o autorach

Indeks osobowy

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/dziedzictwo-kulturowe-bodzentyna

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

ISBN: ISBN 978-83-60777-92-3

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 339 stron, papier kreda, 124 kolorowe ilustracje

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 37

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 37

Postacie i instytucje

 

(…) Artykuły zostały usystematyzowane według układu rzeczowo-chronologicznego. Dwa pierwsze teksty dotyczą Polaków, których aktywność zawodowa przypadała na XX wiek, dwa kolejne – instytucji regionalnych związanych z województwem kieleckim w okresie II Rzeczypospolitej. Wszystkie teksty są nowatorskie, oparte na wnikliwej analizie źródeł i literatury przedmiotu. (…) dr hab. Elżbieta Słabińska, prof. UJK

 

SPIS TREŚCI:

Od redakcji – Elżbieta Słabińska

Adam Winiarz – Działalność Kazimierza Grochowskiego na Dalekim Wschodzie w latach 1906-1937

Lidia Salata-Zasacka – Maria Grzegorzewska – autorytet naukowy i moralny

Dariusz Buras – Relacje pomiędzy samorządem miejskim a Policją Państwową w województwie kieleckim w pierwszych latach niepodległości (1919-1925)

Tadeusz Banaszek – Wojskowa infrastruktura szkoleniowa w województwie kieleckim w latach 1921-1939

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-seria-a-nauki-humanistyczne-nr-37

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Elżbieta Słabińska

ISBN: 978-83-965728-4-4, ISSN 1427-5910

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 95

„4 Pułk Piechoty Legionów Polskich – historia i pamięć”

 

„4 Pułk Piechoty Legionów Polskich – historia i pamięć”

 

W 2015 roku minęła setna rocznica utworzenia 4 Pułku Piechoty Legionów Polskich. Artykuły zamieszczone w publikacji pokazują różne wydarzenia związane z historią tego pułku. Prezentują one okoliczności jego powstania, organizację, działania bojowe na Lubelszczyźnie oraz pobyt i walki na Wołyniu w czasie I wojny światowej, latem i jesienią 1915 roku. Następne teksty przedstawiają tematykę udziału jednostki w walkach o granice Rzeczypospolitej, w wojnie polsko-ukraińskiej oraz polsko-bolszewickiej w latach 1918-1920. W pracy znalazły się również artykuły dotyczące rodowodu i symboliki odznaki pułkowej, a także opisujące losy żołnierzy 4 Pułku Piechoty w trakcie i po II wojnie światowej.

 

Strona  wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep

 

Wydawca: Archiwum Państwowe w Kielcach, Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Urszula Oettingen, Wiesława Rutkowska, Jan Główka

ISBN: 978-83-64806-68-1, 978-83-935363-7-5, 978-83-60777-59-6

Rok wydania: 2015

Liczba stron: 280