wtorek, 16 maja 2017

Publikacje Muzeum Narodowego w Gdańsku (Cz. 2)



„Prusy Królewskie
Społeczeństwo, kultura, gospodarka 1454–1772”
Szkice z dziejów pod redakcją prof. Edmunda Kizika


Niniejszy tom, który powstał z inicjatywy Wojciecha Bonisławskiego, dyrektora Muzeum Narodowego w Gdańsku, stanowi wspólny, interdyscyplinarny projekt historyków dziejów politycznych i społeczno-gospodarczych oraz historyków sztuki i architektury z gdańskiego oraz toruńskiego ośrodka akademickiego. Z zaproszenia do współpracy skorzystali tacy wytrawni badacze dziejów i kultury Prus Królewskich, jak profesorowie Jerzy Dygdała (Instytut Historii PAN), Jacek Wijaczka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) czy dr hab. Jacek Tylicki (reprezentujący zarówno Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, jak i Uniwersytet Gdański). Młodsze grono badaczy reprezentuje dr Sławomir Kościelak z Uniwersytetu Gdańskiego. Praca byłaby niepełna, gdyby nie włączono do naszego projektu historyków architektury oraz sztuki – dr. Grzegorza Bukala z Politechniki Gdańskiej, dr Ewy Barylewskiej-Szymańskiej i dr Zofii Maciakowskiej reprezentujących gdańską pracownię Instytutu Historii PAN, jak również dr. Jacka Kriegseisena (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego). Próby koordynacji projektu podjął się prof. Edmund Kizik (Instytut Historii PAN, Uniwersytet Gdański).



Ratusz Starego Miasta Elbląga


Celem zespołu autorskiego było zaprezentowanie stosunkowo zwięzłego przedstawienia różnych aspektów problematyki dziejów Prus Królewskich – rodzaju prolegomeny do syntezy historii tej specyficznej części Rzeczypospolitej. Pozornie łatwe w zamierzeniu przedsięwzięcie napotkało jednak szereg przeszkód. Zwrócili na to uwagę krytyczni recenzenci tomu: prof. Bogusław Dybaś (Instytut Historii PAN) oraz prof. Jan Harasimowicz (Uniwersytet Wrocławski). Ich życzliwe uwagi pozwoliły uniknąć wielu błędów oraz uzupełnić tekst. Jednak nie wszystkie zagadnienia udało się opracować równie dokładnie. Choć powstało już wiele poważnych prac, z goryczą trzeba było skonstatować dotkliwy brak studiów syntetycznych i całościowych poświęconych np. sztuce i architekturze oraz urbanistyce (świeckiej, militarnej i kościelnej) w Prusach Królewskich, lokalnym dziejom reformacji i kontrreformacji, literatury oraz nauki. Okazało się, że nie dysponujemy odpowiednimi opracowaniami społecznych dziejów prawa w Prusach Królewskich, brak też ujęcia prowincji jako teatru działań wojennych. Nie pozostało to, niestety, bez wpływu na treść niniejszego tomu, który jest adresowany przede wszystkim do szerszego grona czytelników, studentów oraz po prostu miłośników dziejów dawnych Prus Królewskich. Przedkładając przystępność wykładu nad jego ściśle naukowy charakter, zdecydowano się na zachowanie narracji właściwej dla podręcznika akademickiego: konsekwentnie zrezygnowano z obciążania wykładu rozbudowanymi przypisami, konfrontowania często niejednoznacznych opinii różnych badaczy, czy też przedstawiania stanu badań poszczególnych zagadnień.



Gdańsk. Widok Długiego Targu z Ratuszem Głównomiejskim


Niektórym szkicom towarzyszą aneksy – przedstawiono w nich materiały źródłowe, które pozwalają lepiej zrozumieć specyfikę omawianych problemów oraz uzmysłowić sobie trudności, przed którymi stoją badacze danej kwestii. Taką funkcję pełnią również zamieszczone w tekstach materiały ikonograficzne oraz kartograficzne – z powodów technicznych oraz finansowych redaktor tomu musiał zachować należytą powściągliwość, stąd oprawa ilustracyjna szkiców jest skromna; teksty poświęcone kulturze życia codziennego i literackiego zostały pozbawione oprawy ikonograficznej. Poza zestawieniami, spisami dostojników świeckich i duchownych oraz przelicznikami monet, wag i miar obowiązujących w Prusach Królewskich w XV–XVIII w., poszczególnym tekstom towarzyszą wykazy podstawowej literatury przedmiotu. Mamy nadzieję, że przyjęty układ pozwoli czytelnikom na samodzielne rozwijanie swoich zainteresowań związanych ze skomplikowanymi dziejami Prus Królewskich od połowy XV do końca XVIII w.


Źródło:

Publikacja dostępna w sklepie internetowym Muzeum Narodowego w Gdańsku:


Wydawca: Muzeum Narodowe w Gdańsku
ISBN: 978-83-63185-16-9
Rok wydania: 2012
Liczba stron: 602


Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza