środa, 20 maja 2026

„Mikołaj Kopernik. Okruchy życia i epoki”

 

„Mikołaj Kopernik. Okruchy życia i epoki”

 

Mogłoby się wydawać, że historycy – analizując wielokrotnie ten sam korpus dostępnych źródeł historycznych – o Mikołaju Koperniku napisali już tak wiele, iż nic nowego o wielkim astronomie nie da się powiedzieć. A jednak, co pokazał Światowy Kongres Kopernikański w 2023 roku, najbardziej znany torunianin nadal jest wdzięczną postacią do analiz, a jego wszechstronna działalność i twórczość naukowa są poddawane kolejnym interpretacjom. Obszar wymagający dalszych badań jest związany z wykształceniem prawniczym. Dawało ono Kopernikowi środki do życia, które wykorzystywał w pracy administracyjnej. Za dnia Mikołaj był zatem administratorem dóbr kapituły warmińskiej, sekretarzem biskupim, archiwistą, a w wolnych chwilach, często w nocy, gdy gwiazdy widać najlepiej, oddawał się swojej pasji – astronomii. Można więc pomyśleć o biografii Kopernika jako przykładowego wczesnonowożytnego biurokraty, w której – przekornie – ani słowem nie wspomniano by o astronomii. Jak mogłaby wyglądać taka alternatywna biografia? Być może byłaby egzemplifikacją zjawisk i procesów powszechnych, opowiadałaby o tym, jak mógł być w nie uwikłany żyjący wówczas wykształcony członek elity intelektualnej. Mogłaby też być odskocznią do pokazania tych szerszych procesów i zjawisk, w które Mikołaj Kopernik zaangażowany był jako jeden z wielu trybików. Książka, którą Czytelnik ma w ręku, jest nieśmiałym przedsmakiem tego pomysłu.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/mikolaj-kopernik-okruchy-zycia-i-echa-epoki


Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Seria: Nicolaus Copernicus

Redaktorzy: Waldemar Chorążyczewski, Andrzej Korytko

ISBN: 978-83-231-6272-8

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 310



wtorek, 19 maja 2026

„Saga rodu Wolsungów oraz Saga o Ragnarze Lodbroku”

 

„Saga rodu Wolsungów oraz Saga o Ragnarze Lodbroku”

 

Wikingowie i nordyccy bogowie. Podstępne knowania i krwawe wyprawy. Potężni władcy i waleczni woje. Ot dwie najważniejsze islandzkie sagi, z których zrodził się obraz świata Północy funkcjonujący powszechnie w dzisiejszej kulturze.

„Saga rodu Wolsungów” opowiada historię rodziny, w której losy wielokrotnie ingerował sam Odyn. Od – od jej założyciela Wolsunga, poprzez Sigmunda, aż po Sigurda i Brynhildę i zniszczenie burgundzkiej dynastii Gjukingów. Wolsung, prawnuk Odyna, został wycięty z łona matki po sześciu latach ciąży, gdy ta zaczęła przeczuwać własną śmierć. Jego wnuk Sigurd jako wybraniec władcy bogów pokonał smoka Fafnira, a córka Sigurda, Aslaug, została żoną króla Ragnara.

 


Losy legendarnego wodza i najsłynniejszego z wikingów – sławne podboje, aż po okrutną śmierć i zemstę jego synów – opisuje „Saga o Ragnarze Lodbroku”. Wraz ze swymi wojami król krwawo podbijał nawiedzane ziemie Brytów i Franków. Sam będąc bohaterem na poły legendarnym, uznawany bywa za ojca postaci w pełni historycznych: Ivara Bez Kości, Björna Żelaznobokiego, Halfdana Ragnarssona czy Sigurda Wężowe Oko.

 


Obie te łączące się ze sobą opowieści, przez wieki kształtowały wyobrażenie o ludziach Północy, inspirując i znajdując odbicie w sztuce i kulturze, chociażby w epickiej „Pieśni o Nibelungach”, twórczości J.R.R. Tolkiena czy serialu „Wikingowie”.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://replika.eu/produkt/saga-rodu-wolsungow-oraz-saga-o-ragnarze-lodbroku

  

Wydawca: Replika

Seria: Wierzenia i zwyczaje

Wstęp i opracowanie: Jan Kołakowski

ISBN: 9788368560572

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 432



poniedziałek, 18 maja 2026

„Agatha Christie. Narodziny królowej kryminału”

 

Susanne Lieder „Agatha Christie. Narodziny królowej kryminału”

 

Zanim Agatha Christie stała się królową kryminału, była młodą kobietą, która wierzyła w miłość silniejszą niż wszystko.

Gdy jako dwudziestolatka poznaje charyzmatycznego Archiego, ma wrażenie, że jej życie układa się jak w powieści, której bohaterowie żyją długo i szczęśliwie. Lata później, w przełomowym roku 1926, to pozornie idealne małżeństwo rozpada się na jej oczach, a Agatha musi zmierzyć się jednocześnie z bolesną stratą ukochanej matki, samodzielnym macierzyństwem i niepewną przyszłością. To właśnie wtedy – dzięki samotnym podróżom, zbieraniu materiałów do powieści i gorączkowej pracy – zaczyna na nowo składać swoje życie.

 


To poruszający portret kobiety romantycznej, a zarazem zaskakująco niezłomnej – pisarki, która z osobistych kryzysów potrafiła wydobyć siłę do działania i stworzyć fundament pod przyszłą legendę. Bo zanim Agatha Christie podbiła świat swoimi zagadkami, sama musiała zmierzyć się z największą z nich: jak zacząć od nowa, gdy wszystko się kończy.

 


Agatha Christie nie jako autorka, lecz jako bohaterka powieści? Czemu nie! Poznajcie kochającą córkę, wojenną pielęgniarkę, kobietę spragnioną miłości, nieustraszoną podróżniczkę, wreszcie – pisarkę o niezwykłej wyobraźni. To nie kryminał, ale sporo tu tajemnic. Nie mogło ich przecież zabraknąć w życiu królowej tego gatunku. Ewa Dąbrowska, Portal Kryminalny

Takiej Agathy Christie nie znałam. Młodzieńcza, z głową w chmurach, niepewna. Okazuje się, że nie zawsze była siwowłosą autorką kryminałów, która patrzy na nas ze zdjęć. Jak Hercules Poirot otrzymał swoje imię? Kiedy Agatha napisała jego pierwszą przygodę? I jaki wpływ miał na nią rozpad małżeństwa? Wciągająca powieść, w której Christie jest nie tylko ikoną, ale i kobietą z krwi i kości. Marta Górna, „Gazeta Wyborcza”

 


Książka na stronie wydawcy:

https://marginesy.com.pl/sklep/produkt/134947/agatha-christie?idcat=0

 

Wydawca: Marginesy

Przekład z języka niemieckiego: Barbara Niedźwiecka

ISBN: 978-83-68753-06-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 320



niedziela, 17 maja 2026

„Samuraje. Prawdziwa historia”

 

Julien Peltier „Samuraje. Prawdziwa historia”

 

Od ponad wieku Zachód pasjonuje się postacią japońskiego wojownika, który stał się symbolem wyjątkowości Japonii i ambicji młodego, nowoczesnego państwa, a następnie jego spektakularnego odrodzenia się z popiołów nuklearnej apokalipsy. Przez lata tę fascynację podsycała literatura, w ślad za którą poszło kino, choć niewielu twórców odważyło się wyjść poza utarte schematy.



W rzeczywistości samuraj – postać wielowymiarowa i niejednoznaczna – był piratem, bandytą, wojakiem, a nawet mnichem. Dlatego właśnie budzi tak sprzeczne uczucia – strach, odrazę lub podziw. Duchowość, różnorodność ścieżek życiowych, stosunek do sztuk pięknych, a nawet seksualność to rzadko poruszane aspekty życia japońskiego wojownika. Julien Peltier analizuje je w tej książce, zapraszając do podróży przez wieki. Autor pokazuje, w jaki sposób postrzegano elitę wojowników, która najpierw narzuciła swój prymat siłą, a następnie starała się go uzasadnić, wynosząc się do rangi wzoru do naśladowania. Poznaj historię japońskiego wojownika w ujęciu obejmującym ponad tysiąc lat – od narodzin postaci samuraja do ostatnich prób instrumentalnego wykorzystania przyświecających mu ideałów w XX wieku.

 


Julien Peltier – autor wielu esejów i artykułów poświęconych samurajom, publikowanych przede wszystkim w czasopiśmie „Guerres & Histoire”. Uchodzi za jednego ze znawców historii japońskich wojowników, zwłaszcza kwestii związanych z wojskowością i polityczną instrumentalizacją postaci samuraja.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://www.rm.com.pl/product-pol-2477-Samuraje-Prawdziwa-historia.html?query_id=1

 

Wydawca: Wydawnictwo RM

ISBN: 9788384001806

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 320



sobota, 16 maja 2026

„Za chlebem”

 

Wojciech Lada „Za chlebem”

Polscy chłopi w poszukiwaniu ziemi obiecanej

 

Pewnego dnia 1890 roku z polskich wsi zaczęli znikać chłopi. Najpierw grupki młodych mężczyzn, później rodziny z dziećmi. W niektórych częściach kraju pustoszały całe powiaty. Chłopi pakowali dobytek, wychodzili z domów i ciągnęli w stronę morza, ponieważ gdzieś daleko czekała na nich Brazylia – kraina wolności i dostatku.

Chociaż nie bardzo rozumieli, czym jest i gdzie leży owa „Brazylia”, podejmowali ryzyko i ruszali w drogę. Ludzie, którzy nigdy nie opuszczali rodzinnych wiosek, teraz przemierzali bezdroża i przedzierali się przez kolejne europejskie granice, nocowali w przydrożnych rowach i przytułkach wielkich miast. Pokonywali tysiące mil morskich, przerażeni wściekłością oceanu i wpatrzeni w toń, w której szukali stworów z opowieści i legend. Brnęli przez gąszcz tropikalnej puszczy, równie często zmagając się z dzikimi zwierzętami, co z jej rdzennymi mieszkańcami, na których ziemie wkraczali.

 


Brazylia okazała się bardzo odległa od roztaczanej przed nimi wizji ziemskiego raju. Ale polscy chłopi nie wierzyli w raj. Ci, którzy przeżyli, dostali to, po co udali się na drugi koniec świata: wolność.

 


Wojciech Lada – dziennikarz i historyk. Publikował m.in. w „Rzeczpospolitej”, „Dzienniku Gazecie Prawnej”, tygodniku „Wprost”, miesięczniku „Focus”, a także na łamach wielu magazynów i portali historycznych. Jest autorem reportaży o mrocznych stronach polskiej przeszłości, jak Bereza czy Polscy terroryści, ale też książek o bardziej egzotycznej historii Polaków: Pożytki z katorgi i Mali tułacze.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wielkalitera.pl/produkt/za-chlebem-ksiazka

 

Wydawca: Wielka Litera

ISBN:  9788383603551

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 336



piątek, 15 maja 2026

Świętokrzyskie regionalia (cz. 172)

 

Rocznik Świętokrzyski. Seria A – Nauki Humanistyczne, nr 40

 

O warsztacie naukowo-badawczym humanisty

Instytucje – zasoby – źródła – komunikacja

 

W 40. tomie „Rocznika Świętokrzyskiego. Seria A – Nauki Humanistyczne” odnaleźć można teksty z zakresu lingwistyki, literaturoznawstwa, filozofii i historii. Łączy je myśl przewodnia – metodologia nauk humanistycznych, co zostało zaakcentowane w podtytule „O warsztacie naukowo-badawczym humanisty. Instytucje – zasoby – źródła – komunikacja”. Artykuły zostały usystematyzowane w trzech działach: Rozprawy i artykuły, Refleksje i przemyślenia, Wspomnienia. (…) dr hab. Elżbieta Słabińska, prof. UJK

 


SPIS TREŚCI

Od Redakcji – Elżbieta Słabińska

ROZPRAWY I ARTYKUŁY

Marcin Pawlicki – Czy łatwiej zrozumieć pszczoły niż Honingbienen: badanie porównawcze tradycyjnych i opartych na SI testów czytelności

Edyta Olszańska-Smolarek – Dzieciństwo jako doświadczenie relacyjne. O tomie Z gwiazdozbioru oczu Andrzeja Piskulaka

Tomasz Trepka – „Mięsa i masła nie będzie”. Nastroje społeczne w województwie kieleckim po wystąpieniu I sekretarza KC PZPR na V Kongresie Związków Zawodowych

REFLEKSJE I PRZEMYŚLENIA

Piotr Iwański – Kilka okruchów ze stołu łódzkiej uczty filozoficznej (podniesionych wprost ze stołu albo nawet spadłych z niego)

Grzegorz Brodacki – Listy Władysława Orkana z lat 1891-1910. Autoreferat wygłoszony w IBL PAN w Warszawie 7 czerwca 2010 roku (poszerzony)

WSPOMNIENIA

Grzegorz Brodacki – Józefa Zbroja – skarżyska położna

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://kieleckietowarzystwonaukowe.pl/sklep/rocznik-swietokrzyski-seria-a-nauki-humanistyczne-40

 

Wydawca: Kieleckie Towarzystwo Naukowe

Red. naukowa: Elżbieta Słabińska

ISBN: 978-83-68685-04-6, ISSN: 1427-5910

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 94



czwartek, 14 maja 2026

„Ramajana” Epos staroindyjski

 

„Ramajana” Epos staroindyjski

 

Staroindyjski epos sanskrycki jako uniwersalna narracja o dharmie i porządku świata. „Ramajana” to jeden z najważniejszych eposów staroindyjskich, wywodzący się z tradycji ustnej i przypisywany legendarnemu poecie Walmikiemu. Opowiada historię księcia Ramy, który na skutek dworskiej intrygi zostaje zesłany na wygnanie wraz z żoną Sitą i wiernym bratem Lakszmaną. W czasie pobytu w lesie Sita zostaje porwana przez króla demonów Rawanę, co prowadzi do dramatycznej walki dobra ze złem i ostatecznego zwycięstwa Ramy.



Epos ten bywa odczytywany zarówno jako pełna baśniowych motywów alegoria, jak i opowieść mogąca mieć historyczne korzenie. Niezależnie od interpretacji, „Ramajana” służy przede wszystkim przekazywaniu dharmy – zasad etycznych hinduizmu, których Rama jest uosobieniem. Ukazując ideały króla, męża, żony, brata i władcy, dzieło to przez wieki dostarczało wzorców postępowania i wyjaśniało, w jaki sposób moralność i prawo podtrzymują harmonię świata.

 


Ponadczasowość „Ramajany” sprawia, że epos ten pozostaje żywy także współcześnie, inspirując twórców literatury i filmu. Jego uniwersalne przesłanie – odwieczna walka dobra ze złem oraz konieczność obrony sprawiedliwości – czyni z historii Ramy opowieść aktualną w każdej epoce, niezależnie od miejsca i czasu.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://replika.eu/produkt/ramajana-epos-staroindyjski

 

Wydawca: Replika

Seria: Wierzenia i zwyczaje

ISBN: 978-83-68742-19-0

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 336



środa, 13 maja 2026

„Sekrety III Rzeszy w Ludwikowicach Kłodzkich”

 

Paweł Jeżewski „Sekrety III Rzeszy w Ludwikowicach Kłodzkich”

Wydanie II zaktualizowane i rozszerzone

 

„Sekrety III Rzeszy w Ludwikowicach Kłodzkich” (2026) to drugie, w pełni zaktualizowane i znacząco rozszerzone wydanie książki, która po raz pierwszy ukazała się w 2018 roku. Efektem wielu lat badań terenowych, poszukiwań nieznanych wcześniej dokumentów archiwalnych oraz ich analiz, jest publikacja wykraczająca daleko poza ramy pierwotnej edycji. To nie tylko uzupełnienie wcześniejszych ustaleń, lecz gruntownie przebudowana i wzbogacona książka, oferująca nowe spojrzenie na historię regionu. Przedstawiono w niej nieznane fakty, nowe interpretacje oraz niepublikowane dotąd materiały, które rzucają światło na tajemnice związane z działalnością III Rzeszy w Ludwikowicach Kłodzkich. Całość uzupełniają unikatowe fotografie archiwalne oraz rozbudowana warstwa graficzna, podnosząca wartość poznawczą publikacji. Drugie wydanie stanowi zarówno rozwinięcie wcześniejszych badań, jak i zaproszenie do ponownego odkrycia historii — pełnej zagadek, niewyjaśnionych wydarzeń i fascynujących tropów. Dla czytelników pierwszego wydania będzie to zupełnie nowe doświadczenie, a dla nowych odbiorców — wciągająca podróż w świat tajemnic Ludwikowic Kłodzkich.

 


Strony autora:

https://pj-blog.pl/ludwikowice-klodzkie-wydanie-ii

https://www.facebook.com/profile.php?id=61561974420992#

Więcej o książce:

https://nowaruda24.pl/kultura/ludwikowice-klodzkie-sekrety-iii-rzeszy-powracaja-drugie-wydanie-ksiazki-pawla-jezewskiego/AlbriiocFmGRy0dHEEZv

 


Wydawca: F.H.U. „Beata”

ISBN: 978-83-950182-3-7

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 326



wtorek, 12 maja 2026

„W świecie komiksów Janusza Christy”

 

„W świecie komiksów Janusza Christy”

 

Prezentowana książka jest szóstym tomem serii „Wokół Fenomenu Kulturowego” poświęconej analizie ważnych dzieł polskiej kultury popularnej powstałych między końcem drugiej wojny światowej a przełomem roku 1989. Autorzy tomu wychodzą z założenia, że w realiach Polski Ludowej pojawiły się utwory, które odegrały istotną rolę w kształtowaniu wyobraźni, wrażliwości i doświadczeń kulturowych kilku pokoleń odbiorców. Do najważniejszych twórców tego czasu należy Janusz Christa – obok Henryka J. Chmielewskiego jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich autorów komiksów.



Książka koncentruje się na jego twórczości obejmującej zarówno wczesne realizacje publikowane od końca lat pięćdziesiątych, jak i najbardziej znane cykle komiksowe: Kajtek i Koko, Kajko i Kokosz oraz Gucek i Roch. Szczególne miejsce zajmują w niej przygody Kajka i Kokosza – bohaterów, którzy wpisali się w kanon polskiej popkultury, łącząc humor, konwencję przygodową i inspiracje folklorem słowiańskim. Autorzy tomu pokazują, w jaki sposób komiksy Christy czerpały z tradycji literackiej, historii, kultury ludowej i konwencji gatunkowych, a jednocześnie współtworzyły wyobraźnię kulturową powojennej Polski. Tom powstał jako efekt współpracy badaczy reprezentujących różne dyscypliny nauk humanistycznych i społecznych. Jest pierwszą naukową monografią twórczości komiksowej Janusza Christy, a zarazem zaproszeniem do dalszych badań nad polskim komiksem jako ważnym medium kulturotwórczym. Książka kierowana jest zarówno do badaczy kultury popularnej, jak i do czytelników, którzy wychowali się na przygodach Kajtka i Koka oraz Kajka i Kokosza, a także chcą spojrzeć na nie z nowej, interpretacyjnej perspektywy.

 


Publikacja na stronie wydawcy (tam też spis treści):

https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/w-swiecie-komiksow-janusza-christy

 

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Seria wydawnicza: Wokół Fenomenu Kulturowego

Redakcja: Marek Jeziński, Marcin Lisiecki

ISBN: 978-83-231-6357-2

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 336



poniedziałek, 11 maja 2026

„Dzieje wikingów”

 

Piotr Pranke „Dzieje wikingów”

Ludzie północy w średniowiecznej Europie

 

Wikingowie - żeglarze, najeźdźcy, podróżnicy i łupieżcy mórz od dawna pozostają obiektem zainteresowania historyków i miłośników dawnych dziejów. Organizowane przez nich wyprawy obejmujące odległe obszary Europy i Atlantyku, rozbudowana działalność handlowa oraz wyjątkowa biegłość w nawigacji i sztuce żeglarskiej sprawiły, że na trwałe zapisali się w zbiorowej wyobraźni jako symbol odwagi, ekspansywności i wytrwałości.

Bogato ilustrowana publikacja dr Piotra Pranke „Dzieje wikingów” składa się z siedmiu rozdziałów: 1. Społeczeństwa skandynawskie epoki wikingów – zagadnienia wprowadzające. 2. Wierzenia pogańskie. 3. Os systemu wierzeń pogańskich do przyjęcia chrześcijaństwa. 4. Historia wielkiego handlu epoki wikingów  - po srebro i złoto. 5. Królestwa i królowie. 6. Źródła do dziejów epoki wikingów. 7. Literatura staroskandynawska.

 


Autor jest zatrudniony jako adiunkt na Wydziale Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Specjalizuje się w badaniach nad dziejami średniowiecznej Skandynawii oraz historią Europy Środkowo-Wschodniej. W centrum jego zainteresowań naukowych znajdują się zagadnienia związane z handlem w epoce wikingów, a także funkcjonowaniem Imperium Ottońskiego.

 


Na kartach niniejszej książki Piotr Pranke przedstawia rozległy obraz świata skandynawskiego od okresu poprzedzającego epokę wikingów aż po kres normańskiej ekspansji. W realia społeczne wpisuje wydarzenia polityczne a także militarne, dzięki czemu mamy możliwość zanurzenia się w atmosferze lat przepełnionych konfliktami zbrojnymi, walkami o władzę oraz dalekimi wyprawami po łupy i niewolników. Opowieści o wyczynach wikingów inspirują twórców kultury również i dziś. Jeżeli zamierzacie lepiej poznać fenomen epoki wikingów serdecznie zapraszam do lektury.

 


Recenzja zamieszczona we współpracy z Wydawnictwem SBM.

 

Książka na stronie wydawcy;

https://www.wydawnictwosbm.pl/ksiazka/dzieje-wikingow

 

Wydawca: Wydawnictwo SBM

ISBN: 978-83-8348-659-8

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 208