Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kościoły. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kościoły. Pokaż wszystkie posty

środa, 11 października 2017

„Żuławy – niezwykła kraina”



Józef Golicki „Żuławy – niezwykła kraina”


Żuławy to kraina fascynująca. Można ją poznawać bez końca i na wiele sposobów. Na tym terenie zachowało się mnóstwo interesujących obiektów niespotykanych na innych polskich ziemiach. Aby dostrzec żuławskie osobliwości, trzeba zanurzyć się w tę krainę. Publikacja skupia się na trzech zagadnieniach: wiejskich kościołach, chłopskich dworkach (domach podcieniowych) i mennonickich śladach. Te tematy wyróżniają Żuławy spośród wielu innych regionów i świadczą o ich niezwykłości. Charakterystyczne dla tej krainy obiekty i swoista kultura powstała w twórczej koegzystencji różnych europejskich narodów: Polaków, Niemców, Holendrów, Szkotów, Szwajcarów i mniejszych grup etnicznych. Przez 700 lat tworzyło się niecodzienne wielokulturowe zjawisko.




Książka „Żuławy – niezwykła kraina” jest jedną z prób ocalenia przed niepamięcią i zapomnieniem tej bezcennej spuścizny. Bogata w materiał zdjęciowy publikacja tworzy swoisty album i zarazem przewodnik po miejscach wartych odwiedzenia. Nie znajdziemy ich na wydeptanym turystycznym szlaku, ale właśnie w tym kryje się ich urok.

Źródło:


Wydawca: Bernardinum
ISBN: 978-83-7823-978-9
Rok wydania: 2017
Liczba stron: 172


wtorek, 30 maja 2017

Regionalia świętokrzyskie (cz. 30)



Bronisław Cenda „Kościoły, kaplice i dzwonnice drewniane. 
Województwo świętokrzyskie”
Przewodnik


Jest rodzaj zabytków architektury, w których Polska nie ustępuje żadnemu krajowi Europy. Przeciwnie, nigdzie chyba, poza Skandynawią, nie znajdziemy ich w takim bogactwie i różnorodności. Mowa oczywiście o drewnianych kościołach.


Obecne województwo świętokrzyskie to zarazem fragment staropolskiego województwa i część historycznej Małopolski. Jest to jednak obszar "przesiąknięty historią", bardzo ciekawy, urozmaicony i zróżnicowany. Przetrwało na nim 45 kościołów i kaplic drewnianych oraz 68 drewnianych dzwonnic. Opisy wszystkich zamieszczono w przewodniku, w następującym podziale terytorialnym:




- Płaskowyż Proszowicki i Garb Wodzisławski
- Płaskowyż Jędrzejowski
- Wyżyna Przedborska
- Ponidzie
- Kielce i okolice
- Płaskowyż Suchedniowski
- Nizina Nadwiślańska
- Pogórze Szydłowskie
- Góry Świętokrzyskie
- Wyżyna Sandomierska
- Pogórze Iłżeckie




Osobny rozdział poświecono kościołom i kaplicom, które uległy zagładzie
w ostatnich 50. latach (Dacharzów, Dębno, Góry, Kazimierza Mała i Wielka, Lasocin, 
Malice, Miedzierza, Mnin, Mydłów, Napędków, Ociesęki, Rogów, Starachowice, Wsola).

Inne kościoły, cerkwie, kaplice i dzwonnice z terenu Małopolski szczegółowo opisano w przewodnikach: "Kościoły, kaplice i dzwonnice drewniane. Województwo małopolskie. Część północna", "Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja" oraz "Kościoły drewniane Karpat. Polska i Słowacja", wydanych przez "Rewasz".




Format B6 (120 x 165 mm), 204 barwne ilustracji w tekście, 
10 mapek. Broszura szyta nićmi, oprawa miękka ze skrzydełkami. 


Źródło:


Wydawca: Oficyna Wydawnicza Rewasz
ISBN: 978-83-935684-0-6
Rok wydania: 2017
Liczba stron: 192


niedziela, 28 maja 2017

„Małopolska droga św. Jakuba”



Marek Łygas, Wiesław Grdeń, Mieczysław Winiarski
 „Małopolska droga św. Jakuba. Od Sandomierza do Krakowa”
 Przewodnik


Od połowy lat 80. zeszłego stulecia obserwuje się fenomen ożywienia ruchu na starodawnym szlaku pątniczym do Santiago de Compostela. Ze wszystkich krajów ciągną ludzie różnych wyznań, kultur i języków by spotkać się przy grobie apostoła Jakuba i przełamując różnorakie bariery i uprzedzenia odkrywać korzenie Starego Kontynentu. W ten sposób, często zupełnie nieuświadomiony odpowiadają na wezwanie Jana Pawła II, który w 1982 r. tak wołał z Composteli: ...kieruję do ciebie, stara Europo, wołanie pełne miłości: Odnajdź siebie samą! Bądź sobą! Odkryj swoje początki! Tchnij życie w swoje korzenie! Oddaj cesarzowi to co cesarskie, Bogu zaś to co Boskie!...




W 1986 r. Rada Europy ogłosiła Drogę św. Jakuba pierwszym europejskim szlakiem o wielkim znaczeniu kulturowym. Zaapelowano do władz, instytucji oraz obywateli o odtwarzanie szlaków jakubowych i przywrócenie ich dawnego znaczenia.

W przewodniku opisano szlak z Sandomierza do Krakowa (wraz z nie wyznakowanym jeszcze wówczas wariantem dojściowym z Tarnobrzega). Autorzy opisali szczegółowo trasę pielgrzymki oznakowaną żółtymi muszlami na granatowym tle. Oprócz suchego opisu trasy podane są informacje krajoznawcze dotyczące historii, przyrody i dnia dzisiejszego odwiedzanego terenu. Szczególną uwagę poświęcono miejscom kultu, sanktuariom i obiektom sakralnym znajdującym się na trasie i w pobliżu niej. Dodatkowo informacje praktyczne, głównie o możliwości znalezienia noclegu na trasie.




Spis treści:

Od Autora 
Legenda o św. Jakubie 
Rozwój ruchu pielgrzymkowego do Santiago de Compostela 
Drogi św. Jakuba w Polsce 
Małopolska 
Sandomierz 
Małopolska Droga św. Jakuba 


Sandomierz - Kobierniki - Milczany - Śmiechowice - Świątniki - Nasławice - Ossolin 
- Klimontów - Nawodzice – Rybnica

Odcinek dojściowy Tarnobrzeg-Rybnica: Tarnobrzeg - Ciszyca - Błonie - Koprzywnica 
- Beszyce - Sulisławice - Bazów – Rybnica
Smerdyna - Łukawica - Wiśniowa - Wiśniowa Poduchowna - Sztombergi 
- Poddębowiec - Wola Osowa - Jasień - Kotuszów - Szydłów - Wola Żyzna - 
Grzymała - Chałupki - Kargów - Zaborze - Kołaczkowice - Strzałków - Nowa Wieś - 
Szczaworyż - Skotniki Małe - Skotniki Duże - Dobrowoda - Chotel Czerwony - 
Gorysławice - Wiślica – Koniecmosty

Wariant odcinka Koniecmosty-Probołowice: Koniecmosty - Jurków
 - Pełczyska - Probołowice

Stawiszyce - Miernów - Probołowice - Czarnocin - Koryto - Kobylniki - 
Skalbmierz - Zakrzów - Baranów - Pałecznica - Lelowice - Kaczowice 
- Smoniowice - Zielenice - Łętkowice - Piotrkowice Wielkie - Niegardów 
- Niegardów Kolonia - Łososkowice - Skrzeszowice - Szczepanowice 
- Polanowice - Wola Więcławska - Więcławice Dworskie - Więcławice Stare - 
Zdzięsławice - Książniczki - Bosutów - Węgrzce – Kraków

Możliwości noclegu 
Indeks miejscowości





Format B5 (120 x 165 mm), 111 barwnych ilustracji w tekście, 
21 kolorowych mapek i planików miejscowości z zaznaczoną trasą wędrówki. 
Oprawa szyta nićmi, okładka ze skrzydełkami. 


Źródło:

Wydawca: Oficyna Wydawnicza Rewasz
ISBN: 978-83-62460-05-2
Rok wydania: 2010
Liczba stron: 176


czwartek, 18 maja 2017

„Kościoły drewniane Mazowsza”



Jacek A. Wiśniewski „Kościoły drewniane Mazowsza”
Przewodnik


Od poprzedniego wydania minęło 18 lat. W tym czasie z mazowieckiego krajobrazu zniknęły trzy kościoły drewniane, które spłonęły w nie do końca wyjaśnionych okolicznościach: w Stoczku Węgrowskim (koniec XX w.), Długiej Kościelnej (2000 r.) i Sadykierzu (2003 r.). Trzy inne znalazły swoje nowe miejsca w muzeach budownictwa ludowego: kościół z Drążdżewa przeniesiono w 2006 r. do Sierpca, świątynia z Wysokienic trafiła w 2007 r. do podłowickich Maurzyc, zaś do Ciechanowca przeniesiono w 2010 r. kościół ze wsi Boguty-Pianki. Niestety, z dwoma kolejnymi obiektami jest już znacznie gorzej: świątynia w Czerniewicach jeszcze jakoś się trzyma, natomiast kościół w Zawidzu jest już w tak złym stanie, że jego dni są praktycznie policzone. 

Ale w tym okresie zdarzyło się też coś dobrego, co jest chyba ewenementem na skalę światową! Otóż cztery kościoły (Gąsiorowo, Glinianka, Goźlin- Porzecze Mariańskie i Jeruzal) zdążyły „zagrać” w serialach, dzięki czemu znalazły się środki na ich utrzymanie i odrestaurowanie. Można tylko się cieszyć z doskonałego pomysłu na podreperowanie skromnych budżetów wiejskich parafii, których nie stać na kosztowne remonty. Może producenci filmowi odkryją w tej książce kandydatów na następnych „wiekowych aktorów”.



Kucice, diecezja płocka, dekanat Płońsk


W publikacji omówiono wszystkie drewniane kościoły rzymsko-katolickie, jakie znajdowały się na Mazowszu u progu drugiej wojny światowej, a więc przed niemal 80 laty (stan na 1 września 1939 r.). Pominięto te obiekty, które są świątyniami mariawickimi, albo kościołami ewangelickimi - zarówno zachowanymi, jak i tymi, które po drugiej wojnie przekształcono na świątynie rzymsko-katolickie.

Materiał został przedstawiony w układzie geograficznym. Mazowsze zostało podzielone na pięć subregionów: trzy znajdują się na północ od równoleżnikowo płynących na tym terenie Wisły i Bugu (północno-zachodnie, północne, północno-wschodnie), a dwa na południe od tych rzek (zachodnie i wschodnie).

Każde z haseł składa się z trzech części: informacji o miejscowości, o parafii i o kościele. W tej ostatniej przedstawiono nie tylko zachowany (lub ostatni z nie zachowanych) do dzisiaj obiekt, ale również świątynie, które istniały wcześniej w tym miejscu. Z powodu ograniczonej objętości książki znacznie mniej miejsca poświęcono wyposażeniu wnętrza, skupiając się głównie na najbardziej rzucających się w oczy elementach (ołtarze, ambony, belki tęczowe). Jedynie w przypadku kilku unikatowych obiektów zamieszczono informacje o znajdujących się w ich wnętrzach cudownych obrazach, czy też wspaniałych polichromiach.



Grodziec, diecezja płocka, dekanat Wyszogród


Spis treści

Słowo wstępne, ks. Piotr Libera, biskup płocki 
Pokorni świadkowie, Autora

Mazowsze historyczne 
Krótko o dziejach - Podziały administracyjne - Podziały kościelne 
Charakterystyka mazowieckich kościołów drewnianych -
Materiał i konstrukcja - Budowanie „w węgieł” - Budowanie „w słupy” - Wzmocnienie i osłona ścian
 - Zabezpieczenie dachu - Od pułapu do podłogi - Malowane wnętrza - Podstawowe typy i bryły 
- Wieże były później - Na przestrzeni wieków - Kościoły murowano-drewniane - Kościoły przenoszone 

Mazowsze północno-zachodnie
Blichowo - Bonisław - Brwilno Górne - Bulkowo - Chociszewo - Daniszewo - Goleszyn - Góra - Grodziec 
- Kucice - Łętowo - Mochowo - Naruszewo - Pilichowo - Płock-Trzepowo
- Radzikowo - Rębowo - Sarbiewo - Sierpc - Słupno - Smoszewo - Strzegowo - Święcieniec 
- Unieck - Zakrzewo Kościelne - Zawidz Kościelny - Żukowo 

Mazowsze północne
Chamsk - Chotum - Ciemniewko - Dąbrowa - Drążdżewo - Drogiszka - Dzierżenin
 - Gąsiorowo - Grzebsk - Klukowo - Koziczynek - Kraszewo - Królewo - Kuklin - Lekowo - Lubowidz - Łopacin 
- Malużyn - Niechłonin - Poniatowo - Przedwojewo - Skierkowizna - Szwelice - Ślubowo 
- Święte Miejsce - Węgra - Węgrzynowo - Zielona Ciechanowska - Żurominek Kapitulny 

Mazowsze północno-wschodnie
Barcice - Białaszewo - Boguty-Pianki - Brodowe Łąki - Cibory-Kołaczki - Ciechanowiec - Czarnia - Dąbrówka 
- Dobrylas - Gąsewo - Jelonki - Kramarzewo - Kuzie - Leman - Lubiel Nowy - Łyse - Nowa Wieś - Olszewka 
- Parciaki - Ponikiew-Zawady - Porządzie - Przytuły - Puchały - Radziłów - Sadykierz - Sokołowo Włościańskie 
- Tabędz - Troszyn - Turośl - Zaręby Kościelne - Zawady Kościelne 

Mazowsze wschodnie
Długa Kościelna - Glinianka - Goźlin-Mariańskie Porzecze - Jeruzal - Kąty - Kiczki - Kuflew - Oleksin 
- Poświętne - Pustelnik - Siennica - Stoczek Węgrowski - Sulejów - Warszawa-Bródno 
- Warszawa-Grodzisk - Warszawa-Stara Miłosna - Warszawice - Wieliszew - Wodynie - Zwola Poduchowna 
- Żeliszew Podkościelny 

Mazowsze zachodnie
Bardzice - Białobrzegi Radomskie - Boguszyce - Chynów - Czermno - Czerniewice - Dobrzyków - Imielno 
- Izdebno Kościelne - Janisławice - Jasionna - Jeżów - Kampinos - Kaski - Kołacinek - Konary - Kurdwanów 
- Lewiczyn - Lewin - Lutkówka - Łęgonice - Łowicz - Maurzyce - Mniszew - Mogielnica - Puszcza Mariańska 
- Rembertów - Skuły - Słupia - Sokołów - Stara Rawa - Troszyn Polski - Wilków - Wysokienice - Żuków 


Źródło:


Wydawca: Oficyna Wydawnicza Rewasz
ISBN: 978-83-62460-80-9
Rok wydania: 2016
Liczba stron: 320


wtorek, 23 grudnia 2014

„Leksykon zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich”




Magda i Mirek Osip-Pokrywka 
„Leksykon zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich”


„Leksykon zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich” to znakomicie edytorsko przygotowane albumowe wydawnictwo umożliwiające miłośnikom historii sentymentalną podróż szlakiem ocalonych z burz dziejowych obiektów historycznych na terenie województw należących do Polski przed wybuchem II wojny światowej.



Fot. 1. Podhajce Kościół pw. Trójcy Świętej,  
źródło: „Leksykon zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich,” s. 68.


Wspaniale wydany leksykon wypełniają setki fotografii przedstawiających architektoniczne pamiątki związane dawnymi polskimi gospodarzami tych ziem. Zwiedzimy więc dziesiątki zamków, które przed setkami lat broniły Polski przed najazdami tatarskimi. Obejrzymy zdjęcia (często także plany) okazałych rezydencji magnackich, pałaców i dworków szlacheckich. Wiele obiektów sakralnych nie przetrwało lat powojennych, często bywały zamieniane na magazyny lub burzone. Mimo to autorom udało się uratować od zapomnienia i utrwalić w niniejszej publikacji szereg kościołów, kaplic, klasztorów, synagog, cerkwi i cmentarzy. W kresowych miastach przed wybuchem ostatniej wojny znaczny odsetek mieszkańców stanowili Polacy. Dlatego także na kartach książki spacerujemy ulicami Lwowa, Sambora i wielu innych miejscowości spoglądając od czasu do czasu na fasady starych kamieniczek, ratusze i pomniki. Z dworców kolejowych, po starych, kamiennych mostach i wiaduktach wyruszamy wraz z autorami, aby obcować ze świadectwami polskiej kultury narodowej.



Fot. 2. Ołyka. Kolegiata pw. Trójcy Świętej, wnętrze, 
źródło: „Leksykon zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich,” s. 158.


Publikacja składa się z czterech części, z których każda poświęcona jest jednej krainie  historyczno-geograficznej: Podolu, Pokuciu, Wołyniowi oraz ziemi lwowskiej. Oprócz pięknych zdjęć znajdziemy w niej także rysy historyczne 160 miejscowości przedstawionych w wydawnictwie. Samych obiektów, do których dotarli Magda i Mirek Osip-Pokrywka jest ponad pół tysiąca. Wszystkie zamieszczone w leksykonie opisy nawiązują do przynależności danej miejscowości do I lub II Rzeczypospolitej. Zabytki Lwowa, zamki w Chocimiu czy Zbarażu są doskonale znane wszystkim pasjonatom historii Kresów, dlatego warto podkreślić, że autorzy zeszli ze ścieżek wydeptywanych przez turystów odwiedzając również wioski i miasteczka pomijane zazwyczaj w przewodnikach.

Celem autorów było ukazanie współczesnego stanu zabytków, stąd też główny nacisk położono na wierną dokumentację fotograficzną. Zdjęcia wykonane zostały wiosną i latem 2012 roku. Patrząc na znakomite fotografie, dostrzegłem na kilku z nich budowle zupełnie zaniedbane, lecz wiele obiektów sakralnych, czy obronnych doczekało się renowacji bądź rekonstrukcji. Napawa to pewnym optymizmem i pozwala dostrzec zmiany na plus w mentalności władz ukraińskich w stosunku do spuścizny po dawnych polskich mieszkańcach Kresów. Polecam.


Wydawca: Arkady
ISBN: 978-83-213-4847-6
Rok wydania: 2014
Liczba stron: 352