wtorek, 24 marca 2026

„Rok szczura”

 

Tomasz Jastrun „Rok szczura”

 

To nie jest fikcja literacka, lecz wierny, prawie codzienny zapis wydarzeń, refleksji i nade wszystko przeżyć autora w okresie od grudnia 2015 do maja 2016 roku. Jego podstawę stanowią prowadzony wówczas blog oraz teksty felietonów dla prasy. Przeplatają się w nich sprawy osobiste oraz opinie dotyczące ówczesnej sytuacji politycznej; możemy więc zarówno wejrzeć w nacechowane serdecznością i miłością relacje rodzinne, jak też śledzić twórczość i aktywność publicystyczną znanego pisarza o bardzo wyrazistych i zdecydowanych poglądach na polską rzeczywistość. Najważniejsza jednak w tej książce jest depresja – choroba dla wielu trudna do zrozumienia, ale mogąca mieć straszne skutki – oraz skomplikowana i bolesna walka z nią. Choroba trudna do zrozumienia – bo często z zewnątrz niewidoczna i jak można zrozumieć to, że osoba odnosząca sukcesy twórcze i ciesząca się szczęśliwym życiem rodzinnym może dążyć do samozniszczenia?

„Niektórzy bliscy mi ludzie mają do mnie żal, że to piszę, że to zbyt intymne, prywatne, że mógłbym to robić tylko dla siebie. Tak, to jest publiczne obnażenie się, akt ekshibicjonizmu, ale mam wrażenie, że to mi bardzo pomaga. To terapia, a też dzielenie się sobą z innymi i poczucie, że komuś może to pomóc”.

 


Tomasz Jastrun (ur. 1950) – poeta, prozaik, eseista. W czasach PRL działacz opozycji i „Solidarności”, organizator i uczestnik podziemnego życia artystycznego i literackiego, publicysta paryskiej „Kultury”. W latach 1990–1994 dyrektor Instytutu Polskiego i attaché kulturalny w Szwecji. Potem m.in. prezenter programu „Pegaz” w TVP, dziennikarz i felietonista „Rzeczpospolitej”, „Newsweeka”, „Wprost”, „Przeglądu”, „Twojego Stylu” i „Zwierciadła”. Autor ponad 40 książek: tomików poezji, reportaży, zbiorów felietonów, powieści, opowiadań i wspomnień. Laureat m.in. Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody Dziennikarzy Niezależnych im. Antoniego Słonimskiego i nagrody literackiej „Kultury”.


Książka na stronie wydawcy:

https://czytelnik.pl/pl/p/Rok-szczura/1824

 

Wydawca: Czytelnik

ISBN: 978-83-07-03678-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 248



poniedziałek, 23 marca 2026

„Co nas (nie) zabije. Największe plagi w historii ludzkości” (wyd.2)

 

Jennifer Wright „Co nas (nie) zabije. Największe plagi w historii ludzkości” (wyd.2)

 

Ta książka zabierze cię w podróż przez największe plagi w dziejach. W 1518 roku kobieta zaczęła tańczyć w centrum Strasburga. Po tygodniu dołączyły do niej 34 osoby, po miesiącu kolejne 400. Wszyscy zmarli z powodu ataków serca, udarów mózgu, wycieńczenia organizmu. Zatańczyli się na śmierć.

Od stuleci ludzkość była nawiedzana przez śmiercionośne plagi. Od czasów Imperium Rzymskiego, przez średniowiecze, aż po XX wiek dżuma, gruźlica, cholera i inne choroby próbowały zabić jak najwięcej osób.

 


Co nas (nie) zabije serwuje czytelnikowi krwawe, ponure, ale i zadziwiające szczegóły najgorszych plag, jakie przetoczyły się przez historię. To także opowieść o ludziach, którzy z poświęceniem i odwagą walczyli o zdrowie innych. Jennifer Wright z typową dla siebie wnikliwością oraz czarnym humorem przybliża najgroźniejsze epidemie świata – i pokazuje, jak głęboko wpłynęły na naszą cywilizację.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwopoznanskie.pl/produkt/co-nas-nie-zabije-najwieksze-plagi-w-historii-ludzkosci-wyd-2

 

Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie

Seria: Zrozum

Przekład: Maciej Miłkowski

ISBN: 9788368576801

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 344


niedziela, 22 marca 2026

„Urwany ślad”

 

Kazimierz Korkozowicz „Urwany ślad”

 

Warszawa, początek lat 90. Mecenas Szymon Pożywka otrzymuje nietypowe zlecenie – dla tajemniczego mocodawcy ma odzyskać pamiętnik napisany przez emerytowanego prokuratora Anatola Duktowicza. Publikacja wspomnień prawnika mogłaby zaszkodzić wielu wysoko postawionym osobom. Sam Duktowicz nie zamierza jednak ulegać naciskom i chce doprowadzić do ich wydania. Druga strona również nie odpuszcza. Ktoś włamuje się do mieszkania prokuratora, lecz pamiętnik nie zostaje odnaleziony. Przyjaciel Duktowicza oraz jego córka Anita zaczynają obawiać się o jego bezpieczeństwo. Wokół kobiety pojawia się grono osób próbujących zdobyć jej zaufanie i dotrzeć do informacji mogących pomóc w odnalezieniu rękopisu.

 


Anita zgłasza swoje obawy na policji. Wkrótce potem autor pamiętnika zostaje śmiertelnie potrącony przez samochód podczas wieczornego spaceru. Wszystko wskazuje na to, że sprawcy od dłuższego czasu obserwowali mieszkanie ofiary i doskonale znali jej codzienne zwyczaje. Policja rozpoczyna śledztwo, a Anita postanawia na własną rękę odnaleźć pamiętnik, który stał się przyczyną śmierci pana Anatola. W tym celu wyrusza na Mazury, gdzie w leśnej głuszy znajduje się domek należący do prokuratora. Nie zdaje sobie jednak sprawy, że tajemniczy zleceniodawcy wysyłają tam również swoich ludzi.

 


Pierwsze wydanie powieści Kazimierza Korkozowicza ukazało się w księgarniach w 1993 roku. Niewykluczone jednak, że „Urwany ślad” powstał znacznie wcześniej i – jak niektóre inne utwory autora – przez pewien czas pozostawał w szufladzie. Po latach tekst mógł zostać częściowo uwspółcześniony: milicję zastąpiono policją, a także dodano kilka odważniejszych scen erotycznych. Przemawia za tym również fakt, że w chwili publikacji powieści pisarz miał już ponad 90 lat. Polecam.

 


Kryminał na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/kazimierz-korkozowicz-urwany-slad-p-987.html

 

Wydawnictwo: CM

Seria wydawnicza: Najlepsze kryminały PRL

ISBN: 978-83-68508-01-7
Rok wydania: 2025

Liczba stron: 206



sobota, 21 marca 2026

„Wróżby i wyrocznie pogańskich Skandynawów”

 

Leszek P. Słupecki „Wróżby i wyrocznie pogańskich Skandynawów”

 

Między mitami a magią – wróżbiarstwo dawnych ludów Europy. Wśród form życia duchowego ludów pogańskich wróżbiarstwo zajmuje miejsce wyjątkowe i odrębne. Choć często czerpie z mitów, nie jest bezpośrednią częścią mitologii; nie stanowi też zwykłego elementu kultu, choć nierzadko towarzyszy świętom, rytuałom i ofiarom, wchodząc z nimi w ścisłą relację. Mimo licznych podobieństw, nie jest też w pełni tożsame z magią.

 


Wróżbiarstwo, podobnie jak oparta na nim wiara w przeznaczenie, tworzy odrębny i niezwykle istotny wymiar systemu wierzeń. Trudno przecenić jego znaczenie w życiu dawnych wspólnot pogańskich – wyrocznie istniały niemal we wszystkich głównych ośrodkach kultu. Rozumiemy przez to wróżby osadzone w konkretnym czasie (najczęściej podczas świąt), miejscu (zazwyczaj sanktuarium) i prowadzone przez osoby wyspecjalizowane. Ich celem było uzyskanie wiedzy o przyszłości – dotyczącej spraw najwyższej wagi, takich jak powodzenie wyprawy wojennej czy nadchodzące zbiory, a więc często o być albo nie być całej wspólnoty.

 


Prof. Słupecki w swojej książce sięga po bogaty materiał nordyckich sag – tekstów nie tylko fascynujących literacko, ale też stanowiących cenne źródło do badań nad wróżbiarstwem, losem i wyroczniami.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://replika.eu/produkt/wrozby-i-wyrocznie-poganskich-skandynawow

 

Wydawca: Replika

Seria: Wierzenia i zwyczaje

ISBN: 978-83-68560-93-0

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 448



piątek, 20 marca 2026

„Historia świata w 50 kłamstwach”

 

Natasha Tidd „Historia świata w 50 kłamstwach”

 

Poznaj fascynujące przypadki kłamstw, które ukształtowały nasz świat. Autorka zabiera czytelników na wyprawę po historii ludzkości do najdalszych zakątków świata. Ukazuje, w jaki sposób kłamstwa mogą zmieniać otaczającą nas rzeczywistość: od machiny propagandowej Juliusza Cezara, która zwodziła świat przez dwa tysiące lat, aż po tuszowanie wydarzeń, które doprowadziły do katastrofy w Czarnobylu. Historia świata w 50 kłamstwach odkrywa prawdę skrytą pod masowymi łgarstwami polityków i prasy, na przykład tymi na temat brytyjskich obozów koncentracyjnych w trakcie wojny burskiej czy niesławnej sprawy Dreyfusa we Francji, a także odsłania teorie spiskowe, z których zrodziły się trwające stulecia konflikty i układy społeczne.



Sprawdź, jak ukryte oblicze historii oddziaływało na losy ludzkości, a przekonasz się, że prawda jest dziwniejsza – i znacznie bardziej niebezpieczna – od fikcji.

 


Natasha Tidd – historyczka i pisarka. Jej pasją jest pisanie o przeszłości w sposób przystępny dla wszystkich i odkrywanie nieznanych kart. Publikowała artykuły w licznych czasopismach, stworzyła też popularyzującą historię stronę F Yeah History. Historia świata w 50 kłamstwach to jej debiutancka książka.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://www.rm.com.pl/product-pol-2405-Historia-swiata-w-50-klamstwach.html?query_id=2

 

Wydawca: Wydawnictwo RM

ISBN: 9788384000977

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 256



czwartek, 19 marca 2026

„Jak bogowie pośród ludzi”

 

Guido Alfani „Jak bogowie pośród ludzi”

Historia bogaczy na Zachodzie

 

Wielu ich podziwia, inni im zazdroszczą, niektórzy nimi pogardzają. Fascynują nas od zawsze: bogacze, krezusi, miliarderzy.

Guido Alfani, wybitny historyk gospodarki, kreśli bodaj najbardziej kompletny portret zachodnich bogaczy. Sprawdza, kim byli, jak zdobyli swe fortuny, jakie role odgrywali w społeczeństwie i jak ich postrzegano – od starożytności po pandemię COVID-19.

Już średniowieczni myśliciele obawiali się, że najzamożniejsi staną się „jak bogowie pośród ludzi”. Dziś, gdy Jeff Bezos czy Elon Musk gromadzą rekordowe sumy, także my zastanawiamy się, czy bogactwo może – i powinno – mieć granice i jak jego koncentracja wpłynie na losy świata. Guido Alfani uważnie przygląda się tym lękom i niepokojom, badając związki bogaczy z polityką czy ich losy w czasach kryzysów i zawirowań. I wskazuje, że odpowiedzi na nasze pytania możemy znaleźć na kartach historii.

 


Guido Alfani w tej wybitnej książce proponuje wnikliwą analizę długofalowych trendów i zaprasza do refleksji nad przyszłością. Lektura obowiązkowa! Thomas Piketty, autor Kapitału w XXI wieku

 


Alfani przygląda się, jak perypetie bogaczy wpływały na losy całych społeczeństw. Ta mistrzowska synteza odsłania najgłębsze korzenie współczesnych nierówności. Walter Scheidel, autor Wielkiego zrównywacza

 


Guido Alfani – jest profesorem historii gospodarczej na Uniwersytecie Bocconiego w Mediolanie i autorytetem w dziedzinie badań nad średniowieczną i nowożytną historią Europy. Interesują go zwłaszcza zagadnienia nierówności, mobilności społecznej, a także społeczna historia epidemii. Wykładał m.in. w paryskiej École des Hautes Études en Sciences Sociales i London School of Economics, a także na Oksfordzie oraz City University of New York.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wielkalitera.pl/produkt/jak-bogowie-posrod-ludzi-ksiazka

 

Wydawca: Wielka Litera

Tłumacz: Władysław Jeżewski

ISBN: 9788383602950

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 480



środa, 18 marca 2026

„Marywil - ogień i czas. Dziedzictwo ceramiczne Radomia”

 

Maria Wiktoria Trojanowska, Tomasz Staniszewski 

„Marywil - ogień i czas. Dziedzictwo ceramiczne Radomia”

 

Ze wstępu od Wydawcy: „Z dumą oddajemy w ręce Czytelników kolejną ważną publikację Muzeum imienia Jacka Malczewskiego związaną z historią Radomia. Tym razem prezentujemy efekt benedyktyńskiej pracy dwojga pasjonatów-regionalistów, czyli obszerną monografię jednego z najważniejszych zakładów przemysłowych w dziejach naszego miasta. Wielką wartością tej książki, oprócz wielu informacji i ciekawostek dotyczących „Marywilu” (późniejszych Radomskich Zakładów Materiałów Ogniotrwałych), jest jej warstwa ilustracyjna, ukazująca m.in. piękno, kunszt i bogactwo wzorów radomskich płytek ceramicznych, znanych nie tylko w kraju, ale i szeroko poza jego granicami”.

 


Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.muzeum.edu.pl/pl/radom/marywil--ogien-i-czas-dziedzictwo-ceramiczne-radomia,3096.html

 

Wydawca: Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu

ISBN: 978-83-87822-38-5

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 299


wtorek, 17 marca 2026

„Upadłe damy II Rzeczpospolitej”

 

Kamil Janicki „Upadłe damy II Rzeczpospolitej”

 

Pod płaszczem przedwojennej elegancji kryją się historie, które wstrząsnęły całym krajem – pełne pasji, wybuchów namiętności, intryg i dramatycznych zwrotów akcji.

Kamil Janicki zbiera fascynujące relacje z najgłośniejszych procesów kryminalnych okresu międzywojennego, w których na ławie oskarżonych zasiadły kobiety: dzieciobójczynie, malwersantki, szantażystki, morderczynie. Prawdziwe femmes fatales II Rzeczypospolitej, bohaterki pierwszych stron gazet, chociaż wcale nie pozytywne.

 


Korzystając z reportaży prasowych z procesów, obnażając plotki i dopisując dalsze ciągi do najgłośniejszych zbrodni okresu międzywojennego, Kamil Janicki, autor bijących rekordy popularności książek o historii Polski, kreśli przewrotny portret epoki. Epoki, która wcale nie różni się tak bardzo od naszej: będącej w nieustannej pogoni za sensacją, miotającej się między upodobaniem do moralnej paniki a niezaspokojoną fascynacją zbrodnią oraz mrocznymi zakamarkami ludzkiej psychiki.

Każda historia opisana w tej książce to nie tylko świadectwo osobistych tragedii uwikłanych w nie osób, ale także zwierciadło dla fascynującego okresu. Kim były upadłe damy II Rzeczpospolitej? Potworami w ludzkiej skórze? A może kozłami ofiarnymi, wdzięcznym obiektem projekcji społecznych fobii, wymogów, tabu i konwenansów?

 


Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwopoznanskie.pl/produkt/upadle-damy-ii-rzeczpospolitej

 

Wydawca: Wydawnictwo Poznańskie

ISBN: 978-83-68370-85-0

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 416



poniedziałek, 16 marca 2026

„Dziady. Pomiędzy literacką fantazją a ludową obrzędowością”

 

Aleksandra Seliga „Dziady. Pomiędzy literacką fantazją a ludową obrzędowością”

Dodatek specjalny do serii Wierzenia i zwyczaje.

 

Dziady – obrzęd fascynujący i budzący wiele emocji. Jak wyglądał jego przebieg? W jaki sposób zmieniał się poprzez wieki i w jakie nowe treści został wyposażony po przyjęciu chrześcijaństwa? Z odpowiedzią na to pytanie, od lat zadawane zarówno przez literaturoznawców, jak i przez etnografów i folklorystów, w niniejszym artykule mierzy się doktor Aleksandra Seliga.

 


Książka na stronie wydawcy:

https://replika.eu/produkt/dziady-pomiedzy-literacka-fantazja-a-ludowa-obrzedowoscia

 

Wydawca: Replika

Seria: Wierzenia i zwyczaje

ISBN: 9788368560664

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 46



sobota, 14 marca 2026

„Bitwa pod Raszynem”

 

Walery Przyborowski „Bitwa pod Raszynem”

 

Dzień 13 kwietnia 1809 roku zapisał się na długo w pamięci dziesięcioletniego Janka, mieszkającego w dworku w Łęgonicach, nieopodal Nowego Miasta nad Pilicą. Chłopiec staje się mimowolnym świadkiem rozmowy prowadzonej przez dwóch oficerów austriackich. Z jej treści wnioskuje, że zamierzają oni zorganizować porwanie księcia Józefa Poniatowskiego, który przebywa w pobliskim Nadarzynie.

Chłopiec nie zastanawia się długo. Świadomy niebezpieczeństwa postanawia ostrzec księcia. Niestety wkrótce zostaje schwytany przez Austriaków i zamknięty w dworskiej piwnicy. Udaje mu się jednak uśpić czujność wrogów, wymknąć z zamknięcia, pokonać pełną niebezpieczeństw drogę i w ostatniej chwili dotrzeć do Nadarzyna. Książę docenia bohaterską postawę chłopca i przyznaje mu order.

 


Wydana w 1881 roku „Bitwa pod Raszynem” to jedna z najbardziej znanych powieści historycznych dla młodzieży w dorobku Walerego Przyborowskiego. Popularnością ustępuje jedynie wielokrotnie wznawianej lekturze szkolnej „Szwedzi w Warszawie”. Zapewne niejeden młody czytelnik z wypiekami na twarzy towarzyszył Jankowi w jego przygodach i marzył, by – tak jak on – dokonywać heroicznych czynów. Tacy byli między innymi młodzi bohaterowie filmu „Bitwa o Kozi Dwór”, zrealizowanego na podstawie powieści Józefa Hena w 1964 roku. W jednej ze scen filmu chłopcy z niezamożnych rodzin, mieszkający na przedmieściach Warszawy, próbują wymienić właśnie te dwie powieści na wymarzoną, skórzaną piłkę futbolową.

 


Powieść może się podobać. Osią fabuły jest bowiem pełna przygód wędrówka Janka przez rozległe lasy, a historia i wątki patriotyczne stanowią jedynie dopełnienie i tło. Chłopiec wielokrotnie ociera się o śmierć. Zostaje uwięziony przez Cyganów, a następnie zaprzyjaźnia się z jednym z nich i razem uciekają z taboru. Jak to niemal zawsze bywa u Przyborowskiego, również i w tej powieści nie brakuje pierwiastków grozy i tajemniczości. Znajdziemy w niej jednak także kilka scen komicznych – wszak książka adresowana była przede wszystkim do młodych czytelników. Polecam.

 


Powieść na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwocm.pl/walery-przyborowski-bitwa-pod-raszynem-p-1006.html

 

Wydawca: Wydawnictwo CM

ISBN: 978-83-68508-21-5

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 140