„Gaudeamus. Szkice z lat minionych”

 

Mieczysław Jałowiecki „Gaudeamus. Szkice z lat minionych”

 

Autor jest już doskonale znany czytelnikom dzięki książce Na skraju Imperium i inne wspomnienia, która od lat nieprzerwanie cieszy się dużym zainteresowaniem i bardzo dobrą opinią wśród odbiorców.

Mieczysław Jałowiecki pozostawił jednak po sobie również inne teksty wspomnieniowe, a także obszerny materiał ikonograficzny. Tomik Gaudeamus. Szkice z lat minionych – zilustrowany autentycznymi rysunkami i akwarelami autora – zawiera wspomnienia dotyczące lat 1895–1901, gdy Mieczysław Jałowiecki studiował na Politechnice Ryskiej, w Imperium Rosyjskim.

 

Na książkę składa się 27 wspomnień o wydarzeniach i sprawach związanych ze studiami autora oraz z jego wakacjami spędzanymi w rodzinnym majątku Syłgudyszki na Wileńszczyźnie. Jako czytelnicy Jałowieckiego mamy okazję przyjrzeć się bujnemu życiu polskich studentów w Rydze, którzy nie tylko oddawali się nauce, ale i uczestniczyli w miejscowych wydarzeniach towarzyskich (tu na uwagę zasługuje zwłaszcza piękne wspomnienie balu), stawali w szranki pojedynków (menzura – raczej słabo znana w polskiej literaturze), na różne sposoby rywalizowali ze studentami innych narodowości, głównie z Rosjanami. W czasie studiów autor należał do korporacji Arkonia, jednej z najstarszych polskich korporacji studenckich. Dzięki wspomnieniom Jałowieckiego możemy zapoznać się z funkcjonowaniem tego typu organizacji i przyjrzeć się obyczajom korporantów. Jako uzupełnienie wspomnień akademickich w książce pojawiają się też epizody dotyczące wakacji na Wileńszczyźnie (przygody na polowaniach) oraz służby wojskowej autora w rosyjskim pułku kawalerii pod Petersburgiem.

 

Mieczysław Jałowiecki (1876–1962) urodził się w ziemiańskiej rodzinie osiadłej na Wileńszczyźnie. Studiował na Politechnice Ryskiej. Za sprawą wielkiej historii stał się naocznym świadkiem przełomowych wydarzeń i doniosłych przemian politycznych, ustrojowych i obyczajowych. Przebywając podczas I wojny światowej w Piotrogrodzie (Petersburgu), obserwował przebieg rewolucji rosyjskiej 1917 roku i okrucieństwa pierwszych miesięcy rządów bolszewików. Powróciwszy do Polski, już na początku 1919 roku został wysłany do Gdańska jako pierwszy przedstawiciel odradzającego się Państwa Polskiego w tym mieście i przez następne dwa lata tworzył – przebijając się przez opór Niemców – zręby polskiej obecności w Wolnym Mieście Gdańsku. Wspomnienia z bogatego i długiego życia spisywał po II wojnie światowej, na emigracji w Anglii.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://czytelnik.pl/pl/p/Gaudeamus.-Szkice-z-lat-minionych/1506

 

Wydawca: Czytelnik

ISBN: 978-83-07-03514-7

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 160, w tym ilustracje

„Krakowskie silvae rerum. Ludzie znani i nieznani”

 

Ewa Danowska „Krakowskie silvae rerum. Ludzie znani i nieznani”

 

W pierwszej części Krakowskie silvae rerum z podtytułem Szkice o ludziach zaprezentowano czterdzieści sylwetek nietuzinkowych mieszkańców Krakowa, w kolejnej – Szkice o dziejach i obyczajach – znane i nieznane epizody z dziejów miasta. Natomiast ta książka: Krakowskie silva rerum. Ludzie znani i nieznani stanowi kontynuację opowieści o Krakowianach od końca XIII do początków XX wieku. Jak się bowiem okazuje, z Krakowem związanych było wiele znamienitych ludzi – wybrano 45 osób o różnych zawodach, zainteresowaniach, działalności i zasługach. Tym razem „las różności” został nieco uporządkowany, bowiem kolejno zostali przedstawieni ludzie z grona uczonych, kręgów medycznych, literackich, sztuk plastycznych, teatru i muzyki, przedsiębiorców oraz wyższych sfer czy działaczy społecznych. Na podstawie książek, literatury pamiętnikarskiej, źródeł i prasy – w popularnonaukowej formie ‒ zostały opracowane ich nietuzinkowe życiorysy, charaktery, zamiłowania, ujawniono ciekawostki z ich życia, a nawet dziwactwa czy skandale. O Krakowie i jego mieszkańcach warto się dowiedzieć lub wiedzieć więcej… Ewa Danowska

 

Ewa Danowska – historyk, dr hab., autorka szeregu książek, edycji źródłowych, katalogów rękopisów, ponad 160 artykułów opublikowanych w czasopismach naukowych i opracowaniach zbiorowych, a także ponad 120 artykułów popularnonaukowych ukazujących się głównie w miesięcznikach „Kraków” i Mówią wieki”. Członek Towarzystwa do Badań nad Wiekiem Osiemnastym, a przed opuszczeniem Krakowa na rzecz Bochni – Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Emerytowana kierowniczka Działu Zbiorów Specjalnych Biblioteki Naukowej PAU i PAN, od 2020 r. adiunkt z Zakładzie Medioznawstwa PUNO w Londynie, prof. nadzw. w Tarnowskiej Szkole Wyższej – Akademii Nauk Stosowanych.

 

Książka na stronie wydawcy (tam też spis treści):

https://www.universitas.com.pl/pl/ksiazki/2548-4502-krakowskie-silvae-3-ludzie-znani-i-niezn-ani.html#/1-rodzaj_ksiazki-ksiazka_papierowa

 

Wydawca: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS

ISBN: 978-83-242-4076-0

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 380

„Kruche życia po obu stronach Sanu”

 

„Kruche życia po obu stronach Sanu”

Wspomnienia ostatniego pokolenia świadków II wojny światowej i powojnia

 

Książka porusza zagadnienia mało obecne w historiografii, pisanej na ogół z perspektywy historii narodowych. Autorzy i autorki, opisując życie na polsko-ukraińskim pograniczu, odsłaniają mechanizmy prowadzące do załamania przedwojennego ładu społecznego oraz przyglądają się stosowanym przez lokalną ludność strategiom przetrwania, które polegały między innymi na posługiwaniu się tożsamością etniczną w sposób zmienny, zależny od okoliczności.

Książka oferuje wielowymiarowy wgląd w dynamikę relacji społecznych w ówczesnej wsi, z uwzględnieniem sytuacji kobiet i dzieci oraz postaw wobec ludności cywilnej wśród partyzantów należących do różnych formacji. Dużo uwagi poświęcono sytuacji świadkowania przemocy przez ówczesne dzieci i specyfiki osadzonej w tych doświadczeniach pamięci. W książce mówi się też o tym, jak mieszkańcy tego regionu obecnie postrzegają swoją lokalną tożsamość i jaką rolę w procesie pamiętania i uobecniania przeszłości odgrywa ich otoczenie materialne.

 

Publikacja na stronach wydawcy:

https://www.wuw.pl/product-pol-19545-Kruche-zycia-po-obu-stronach-Sanu-Wspomnienia-ostatniego-pokolenia-swiadkow-II-wojny-swiatowej-i-powojnia.html

 

Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego

ISBN: 978-83-235-6401-0

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 290

„Oko pamięci”

 

Krystyna Prendowska „Oko pamięci”

 

Krystyna Prendowska, autorka Oka pamięci, anglistka, wykładowczyni akademicka to postać niebanalna i bezkompromisowa, o niezwykłym kulturoznawczym obyciu.

W finezyjnie napisanych tekstach, pełnych humoru, fantazji i szczerości, opowiada o swoim życiu i niepospolitych doświadczeniach na długiej emigracji w Stanach Zjednoczonych, gdzie poznała m.in. Czesława Miłosza, Philipa Rotha i Jerzego Kosińskiego. Bezlitośnie punktuje brutalne przemiany cywilizacyjne oraz kulturowe początki XXI wieku. Dużo miejsca poświęca również swoim bliskim i dalekim przodkom, których życie, jak prababki Jadwigi Prendowskiej ‒ kurierki Mariana Langiewicza – czy ukochanego ojca Mieczysława, splecione było z losem kraju.

 

„Posiada unikalną, zagadkową niemal zdolność wiązania ze sobą pozornie bardzo odległych od siebie idei”. Czesław Miłosz

 

Książka na stronie wydawcy:

https://czytelnik.pl/pl/p/Oko-pamieci/1789

 

Wydawca: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”

Autor zdjęcia: Bogusław Szostkiewicz

ISBN: 978-83-07-03624-3

Liczba stron: 408

Rok wydania: 2025

„Mój pamiętnik”

 

Anna z Działyńskich Potocka „Mój pamiętnik”

 

Anna z Działyńskich Potocka (1846–1926) – działaczka społeczna i oświatowa współzałożycielka uzdrowiska Rymanów-Zdrój. Urodziła się w Kórniku pod Poznaniem jako ostatnie dziecko Tytusa i Celestyny z Zamoyskich. W 1864 roku wyjechała z matką do Drezna, gdzie poznała przyszłego męża, Stanisława Potockiego. Jakiś czas po ślubie zamieszkali w Rymanowie. Po odkryciu na terenie majątku źródeł wód leczniczych założyli tam uzdrowisko. Oprócz wychowywania siedmiorga dzieci i prowadzenia zakładu Anna oddawała się pracy na rzecz lokalnej społeczności. Prowadziła szkółkę rzeźbiarską dla chłopców i koronkarską dla dziewcząt. Organizowała kolonie zdrowotne dla dzieci, propagowała ziołolecznictwo i sztukę ludową. Wspierała też lokalnych rzemieślników i prace nad rozwojem rolnictwa w Galicji. Pochowano ją w Rymanowie, gdzie pamięć o niej jest do dziś żywa.

 

O, bo niełatwe było moje życie i niełatwa praca! Dziś po latach ledwo wierzyć mogę pamięci własnej, że ja zdołałam przetrzymać! O świcie obchodziłam wszystkie ścieżki, wszystkie kąty, zawstydzając stróżów, potem robota kancelaryjna, budowle nowe i naprawy, odwiedzanie osób słabszych i potrzebujących opieki. Po południu organizowanie nieraz jakich spacerów, wycieczek, wieczorem balów, koncertów, żywych obrazów itp. Na tych balach zostawałam zawsze do rana i ostatnia wychodziłam, gasząc światło i zamykając drzwi. Rano zwykle wprost z balu szłam do kaplicy na mszę świętą. […] Myśl, że to dla dzieci, krzepiła mnie i sił mi dodawała. [fragment tekstu]

 

Pamiętnik na stronie wydawcy:

https://www.wydawnictwosbm.pl/ksiazka/moj-pamietnik

Wydawnictwo SBM na Facebooku:

https://www.facebook.com/WydawnictwoSbm

 

Wydawca: SBM

ISBN: 978-83-8348-396-2

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 432

„Wspomnienia powstańca styczniowego”

 

Henryk Bukowski „Wspomnienia powstańca styczniowego”

 

Publikacja stanowi edycję źródłową wspomnień Henryka Bukowskiego z okresu powstania styczniowego na Litwie. Wśród zapisków odnajdziemy nie tylko obrazy starć z Moskalami, ale także obozowej codzienności oraz wpisane w egzystencję powstańca niepewność, ból i nadzieję. Udział Bukowskiego w powstaniu definitywnie kończy się w połowie 1864 r., kiedy udaje mu się, dzięki wcześniejszym przygotowaniom, zbiec do Rygi i dostać na pokład kupieckiego statku płynącego do Danii. W Kopenhadze wchodzi w świat tamtejszej emigracji, ale ostatecznie wybiera drogę do Szwecji.

W przyszłości stanie się jednym z najsłynniejszych sztokholmskich antykwariuszy, mających rozliczne kontakty w całej Europie i Ameryce. Swoje wpływy oraz środki finansowe wielokrotnie wykorzysta do wspomożenia Muzeum Polskiego w Rapperswilu, którego był szczerym wielbicielem i hojnym donatorem. Tekst opatrzony został wstępem, przypisami i obszerną bibliografią tematu.

Wspomnienia ukazały się dzięki współpracy Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych z Fundacją Rodzinną Blochów w Nowym Jorku.

 

 Publikacja na stronie wydawcy:

https://archiwa.gov.pl/produkt/wspomnienia-powstanca-styczniowego

 

Wydawca: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Opracowanie: Dorota Lewandowska

ISBN: 978-83-65681-29-4

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 128

 

„Dać z siebie wszystko, to wygrać”

 

Marek Wiącek „Dać z siebie wszystko, to wygrać”

 

W PRL-u każdy, komu udało się zdobyć paszport, wyjeżdżał z kraju, by szukać szczęścia za granicą. Marek Wiącek nie jest wyjątkiem. Sam wyjazd to jednak tylko niewielka część drogi do sukcesu. Na emigracji trzeba znaleźć mieszkanie, pracę, a potem utrzymać z niej siebie i rodzinę. Nie każdemu się to udaje.

Marek w listach do ukochanej Mamy relacjonuje emigracyjne zmagania, wzloty i upadki oraz próby odnalezienia swojego miejsca na ziemi. Afryka, Francja, USA – każde z tych miejsc to dla niego nowe lekcje i doświadczenia zawodowe, które stara się jak najlepiej wykorzystać. Wbrew krzywdzącym stereotypom o wiecznie pijanych oraz niegospodarnych Polakach udowadnia, że gdy tylko człowiek jest zdeterminowany i nastawiony na cel, zdoła zawojować świat.

Z perspektywy mojego długiego już życia nie można oprzeć się refleksji, w jakim stopniu ważne są ludzkie kompleksy, małe czy duże, umiejętnie skrywane czy wręcz otwarte, kompleksy wyższości czy niższości. W jak dużym stopniu wpływają one na życie i relacje z otoczeniem, jak bardzo ingerują w inteligencję i zdrowy rozsądek, jak bardzo determinują zachowanie i w efekcie wpływają na nasz los? Czy ludzie myślą o tym, analizują to i uświadamiają sobie moc swoich kompleksów? Kompleks jest jak bezwładna masa ołowiu, która zwala się na nasz rozum i przytłacza otwartą analizę i zdrowe, kartezjańskie myślenie. Jest jak walec, który przewala się po naszym umyśle i to on w dużej mierze decyduje o naszym zachowaniu… Jak mu się oprzeć? Jak się go pozbyć, jak go ujarzmić?

 

Książka na stronie wydawcy:

https://novaeres.pl/katalog/tytuly?szczegoly=dac_z_siebie_wszystko_to_wygrac,druk

 

Wydawca: Novae Res

ISBN: 978-83-8313-794-0

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 410

Świętokrzyskie regionalia (cz. 154)

 

Jan Kulpiński, Adam Malicki „Tobiem winien miłość, a Ojczyźnie życie”

Powstanie styczniowe w Świętokrzyskiem.

Wybór wspomnień uczestników walk

 

„Tobiem winien miłość, a Ojczyźnie życie. Powstanie styczniowe w Świętokrzyskiem. Wybór wspomnień uczestników walk” to opracowanie autorstwa Jana Kulpińskiego i Adama Malickiego. Niniejszy tom jest kontynuacją pierwszego zbioru wspomnień „Bywaj dziewczę zdrowe, Ojczyzna mnie woła”. Złożyły się nań, podobnie jak wcześniej, mało znane i rzadko publikowane wspomnienia powstańców, które zostały opatrzone obszernym komentarzem historycznym, genealogicznym i uzupełnione aneksami. Dzięki temu czytelnicy zainteresowani tematem powstania zyskali doskonały materiał do zgłębiania tematu, analizy wydarzeń i porównań.

 

Zwracają uwagę obszerne aneksy, których przygotowanie wymagało nierzadko wiele pracy poświęconej na kwerendę archiwalną i opracowanie materiałów. Szczegółowe biogramy autorów opracowanych wspomnień uzupełniają noty biograficzne wymienionych we wspomnieniach postaci. Całość została opatrzona indeksami. Klimat wydarzeń przybliżają liczne zdjęcia, plany, mapy i skany dokumentów.

 

Publikacja jest dostępna na stronie Drukarni Kontur:

https://www.facebook.com/drukarniakontur 

Spis treści:

https://www.facebook.com/photo/?fbid=712773247320520&set=pcb.712741800656998

 

Druk: Drukarnia Kontur, tel. 41 39 45 321

ISBN: 978-83-65334-80-0

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 452

„Koniec łódzkiej Belle Époque”

 

„Koniec łódzkiej Belle Époque - wspomnienia emigrantki. Maria Eryka Geyer”

Łukasz Jaworski, Piotr Zawilski (red.)

 

Przetłumaczone wspomnienia emigrantki Marii Eryki Geyer stanowią zbiór wspomnień autorki „… z ponad czterdziestu lat życia, rodzinnych radości i dramatów, podróży i ciekawych postaci, a wszystko to na tle burzliwych dziejów Europy pierwszej połowy XX wieku”.

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.lodz.ap.gov.pl/p,3,publikacje

Więcej o publikacji:

https://uml.lodz.pl/kalendarz-wydarzen/wydarzenie/55047/2022/10/27/?L=344

 

Wydawca: Archiwum Państwowe w Łodzi

ISBN: 978-83-958553-0-6

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 200

„Dziwne jest serce kobiece...” T. 3

Zofia z Odrowąż-Pieniążków Skąpska „Dziwne jest serce kobiece...”  T. 3

Wspomnienia z Ząbkowic i Krakowa

 

Dziwne jest serce kobiece… tom 3 Wspomnienia z Ząbkowic i Krakowa Zofii z Odrowąż-Pieniążków Skąpskiej kończy niezwykłą sagę rodzinną spisywaną przez sześćdziesiąt –lat. Autorka, w powojennej sytuacji politycznej kraju, podejmuje z mężem raz jeszcze wyzwanie pracy zawodowej, tym razem w Ząbkowicach Śląskich. Owdowiała ostatnie dziesięć lat życia spędza w Krakowie. Bohaterami, jak w całej trylogii, są prawdziwe osoby, a tłem autentyczne wydarzenia. Teatr Polskiego Radia zrealizował dwa słuchowiska na kanwie poprzednich tomów.

Niecierpliwie i z nadzieją czekałem na ostatni tom wspomnień. Nie zawiodłem się. Pisarstwo narracyjne, obserwacyjne i emocjonalne to walory tej niewymyślonej sagi rodzinnej. Dla współczesnego czytelnika plusem winna być autentyczność i obiektywizm zapisów z pierwszych lat powojennych, niezafałszowanych dyktowaną dziś interpretacją tamtego okresu. Autorka nie jest apologetką nowych czasów, ale rozumie, że innych nie może być i nie będzie. Trzeba żyć, pracować i dbać o właściwe ukształtowanie postaw wnuków. Józef Hen

 

Można by nazywać ten tom „Kres ziemiaństwa”, ale dla autorki emocjonalnie i duchowo kresem nie jest. Pomimo świadomości tego, co niosą przemiany lat 1944/1945 i mimo podeszłego już wieku, imperatyw pracy na rzecz ziemi nie gaśnie w sercach jej i męża. Prowadzą zakład ogrodniczy na ziemiach zachodnich. Starają się przekazać wnukom wszystkie wartości, które były dla nich tak ważne w czasie zaborów i odrodzonej II Rzeczpospolitej. Wspomnienia opisane w dobrym literackim stylu – warto je zekranizować.  Wiesław Myśliwski

 

Wspomnienia Zofii Skąpskiej to samo życie. Pracowite, radosne, naturalne, niewolne od kłopotów, czasami nieoszczędzające autorce osobistych tragedii, nie licząc narodowych. Tom trzeci równie ciekawy. Poza okresem w Ząbkowicach, a więc czasem niedostatku i konfrontowania się z nieustanną polityczną opresją, to rekapitulacja tego życia. To namysł nad starością, przemijaniem, odchodzeniem własnym i najbliższych. Pani Zofia, wyzwolona już z obowiązków, oddaje się temu, co jest istotą natury jej i każdego wrażliwego, inteligentnego człowieka ‒ rozmyślaniom. Spróbujmy asystować autorce w tych rozmyślaniach. Eustachy Rylski

 

Książka na stronie wydawcy:

https://czytelnik.pl/pl/p/Dziwne-jest-serce-kobiece-...T.-3-Wspomnienia-z-Zabkowic-i-Krakowa/1697

 

Wydawca: Czytelnik

ISBN: 978-83-07-03550-5

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 736 (139 zdjęć)

 

„Dziwne są losów koleje…” Listy i pamiętniki Ignacego Boernera 1914–1918

 

„Dziwne są losów koleje…” Listy i pamiętniki Ignacego Boernera 1914–1918

Seria „Wielka Wojna – Codzienność Niecodzienności”, t. VII

Ignacy Boerner, Jerzy Kochanowski (oprac.), Jan Błachnio (współpraca)

Ignacy Boerner – działacz socjalistyczny i niepodległościowy, inżynier mechanik, oficer Legionów Polskich, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, minister poczt i telegrafów w II RP i bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego. Jak pisze we wstępie do publikacji Jerzy Kochanowski był on „postacią nietuzinkową, o barwnym życiorysie, typowym dla przełomu XIX/ XX wieku: wyrósł w patriotycznym domu o powstańczych tradycjach, miał za sobą gimnazjalne konspiracje, działalność w PPS, której zwieńczeniem była „prezydentura” tzw. Republiki Ostrowieckiej w 1905 roku. Podczas I wojny światowej służył w Legionach i Polskiej Organizacji Wojskowej, zazwyczaj jako człowiek Piłsudskiego do specjalnych poruczeń. Pozostał nim już do końca życia […]. W czasach Polski Ludowej usilnie zapominany, od końca lat osiemdziesiątych XX wieku odzyskuje należne mu miejsce w historii”.

Pamiętnik Ignacego Boernera został wzbogacony o listy pisane przez autora w latach 1914-1916. Wydawnictwo zawiera również liczne fotografie autora, jego współpracowników i rodziny. Wydanie zostało opatrzone aparatem krytycznym.

Oryginał pamiętnika jest przechowywany w zasobie Archiwum Akt Nowych.

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.archiwa.gov.pl/produkt/dziwne-sa-losow-koleje-listy-i-pamietniki-ignacego-boernera-1914-1918

 

Wydawca: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Seria wydawnicza: Wielka Wojna – codzienność niecodzienności

ISBN: 978-83-65681-95-9

Rok wydania: 2021

Liczba stron: 359

„O miłości Ojczyzny nie deklamowaliśmy…”

 

„O miłości Ojczyzny nie deklamowaliśmy…”

Wspomnienia Antoniego Sejmeja Górszczyka.

Seria „Wielka Wojna – Codzienność Niecodzienności”, t. VI

Górszczyk Antoni, Rękas Sylwester (oprac.)

 

Zbiór wspomnień Antoniego Sejmeja Górszczyka, nauczyciela, działacza społecznego, legionisty, etnografa i członka władz powiatowych w Limanowej. Autor dziennika odznaczał się silną postawą patriotyzmu. W pracy, jako nauczyciel i lokalny polityk, dbał o dobro swojej społeczności. W wojnie uczestniczył jako członek Polskich Drużyn Strzeleckich i żołnierz II Brygady Legionów Polskich. Został odznaczony Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości i dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Za pracę społeczną otrzymał również Srebrny Krzyż Zasługi oraz Medal Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości.

Oto jak autora pamiętnika opisuje we wstępie redaktor opracowania naukowego:

„Dzięki nauce i własnej zaradności zdołał on przezwyciężyć niełatwe prowincjonalne, historyczne bariery epoki i wywalczyć sobie awans społeczny. Dodatkowo wyróżnił się szczerym patriotyzmem i nigdy nie zatracił pełnego rzetelności spojrzenia na otaczającą go rzeczywistość. Był człowiekiem o stabilnej osobowości, rozumiejącym w sposób rzeczowy, konkretny i pozbawiony skłonności do romantycznych porywów”.

Niniejszy tom zawiera wiele zdjęć i dokumentów pochodzących z archiwum rodzinnego Antoniego Górszczyka, bogatych zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Archiwum Narodowego w Krakowie i Narodowego Archiwum Cyfrowego.

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.archiwa.gov.pl/produkt/o-milosci-ojczyzny-nie-deklamowalismy-wspomnienia-antoniego-sejmejagorszczyka

 

Wydawca: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Seria wydawnicza: Wielka Wojna – codzienność niecodzienności

ISBN: 978-83-65681-60-7

Rok wydania: 2019

Liczba stron: 511

„Śmieszne to życie! Ale go żal…”

 

„Śmieszne to życie! Ale go żal…”

Dzienniki Kazimierza Filara Cz.1 i Cz.2.

Seria „Wielka Wojna – Codzienność Niecodzienności”, t. V

Filar Kazimierz, Szlanta Piotr (oprac.), Boryczko Leszek (współpraca)

 

Dziennik Kazimierza Filara w dwóch częściach. Autor rozpoczął jego pisanie w pierwszych dniach wybuchu Wielkiej Wojny, służąc wtedy w armii w stopniu ogniomistrza. Dzienniki prowadził aż do momentu swojej śmierci, czyli do 1918 roku. „Dzień po dniu przedstawia Kazimierz Filar swoje wojenne przeżycia, patrząc na siebie z dużym dystansem i poczuciem humoru, nie epatując opisem dramatycznych przeżyć, grozą wojny czy niewyobrażalnie ciężkimi warunkami bytowymi” – czytamy we wstępie.

Wydawnictwo zawiera liczne fotografie, które zostały przekazane następnym pokoleniom przez siostrę Kazimierza Filara – Zofię Bernhardt.  Dzienniki i zdjęcia zapisane w formie cyfrowej zostały przekazane Archiwum Narodowemu w Krakowie przez rodzinę autora.

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.archiwa.gov.pl/produkt/smieszne-to-zycie-ale-go-zal-dzienniki-kazimierza-filara-cz-1-i-cz-2

 

Wydawca: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Seria wydawnicza: Wielka Wojna – codzienność niecodzienności

ISBN: Cz.1 978-83-65681-49-2 Cz.2 978-83-65681-50-8

Rok wydania: 2018

Liczba stron: Cz. 1: ss. 559, Cz. 2 ss. 303

„Nie wybiła godzina wybawienia z otchłani nieszczęść…”

 

„Nie wybiła godzina wybawienia z otchłani nieszczęść…”

Kronika dziejów Łowicza Władysława Tarczyńskiego.

Seria „Wielka Wojna – Codzienność Niecodzienności”, t. IV

Tarczyński Władysław, Wojtylak Marek (oprac.)

Zapiski Władysława Tarczyńskiego – działacza społecznego, założyciela i współorganizatora wielu instytucji w Łowiczu (czytelni ludowej, straży ogniowej, Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, Muzeum Starożytności i Pamiątek Historycznych), autora książek historycznych i religijnych.

Kronika Tarczyńskiego jest, z jednej strony zapisem toczących się batalii I wojny światowej obserwowanych z bliskiej perspektywy przez autora i poddanych jego subiektywnej ocenie, z drugiej zaś – próbą pokazania realiów codziennego bytu mieszkańców w oblężonym, a później okupowanym Łowiczu. Na wojenną rzeczywistość nakłada Tarczyński obraz miasta, które nie tylko chce przetrwać w obliczu zagrożeń (egzekucje, rozboje, braki w zaopatrzeniu), ale także organizować się, aby pomóc swoim obywatelom.

Publikację uzupełniają bogate materiały ilustracyjne – zdjęcia z epoki, mapy i reprodukcje dokumentów.

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.archiwa.gov.pl/produkt/nie-wybila-godzina-wybawienia-z-otchlani-nieszczesc-kronika-dziejow-lowicza-wladyslawa-tarczynskiego

 

Wydawca: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Seria wydawnicza: Wielka Wojna – codzienność niecodzienności

ISBN: 978-83-64806-79-7

Rok wydania: 2015

Liczba stron: 423

„Był czyn i chwała!…”

 

„Był czyn i chwała!…”

Józef Gabriel Jęczkowiak, Wspomnienia harcerza 1913-1918.

Seria „Wielka Wojna – Codzienność Niecodzienności”, t. III

Jęczkowiak Józef Gabriel, Frankel Maria (oprac.), Gut Paweł (oprac.)

 

Wspomnienia Józefa Gabriela Jęczkowiaka – poznaniaka, harcerza, konspiratora Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestnika walk niepodległościowych w Warszawie w listopadzie 1918 roku i walk o odblokowanie Lwowa w marcu 1919 roku, żołnierza kampanii wrześniowej 1939 roku.

Publikacja przedstawia życie i działalność Jęczkowiaka podczas I wojny światowej, jego udział w harcerstwie i w Polskiej Organizacji Wojskowej. Autor, jako naoczny świadek wielu wydarzeń kluczowych dla odzyskania przez Polskę niepodległości, szczegółowo opisuje te w których brał udział, takie jak akcja rozbrajania wojsk niemieckich w Warszawie (10/11 listopada 1918 roku) czy spotkanie z Józefem Piłsudskim. Wspomnienia podzielone są na rozdziały, prezentujące kolejne etapy życia Jęczkowiaka: od skauta, przez powołanie do armii niemieckiej, działalność rewolucyjną, aż po udział w powstaniu wielkopolskim.

Wspomnienia Jęczkowiaka poprzedzone zostały rysem biograficznym bohatera, a także opisem archiwalnym pamiętnika. Publikację uzupełniają przypisy rzeczowe oraz bibliografia, a przede wszystkim zdjęcia autora i reprodukcje dokumentów dotyczących jego życia osobistego i zawodowego (oficera zawodowego żandarmerii, jeńca oflagu), a także działalności patriotycznej.

Rękopis wspomnień Józefa Gabriela Jęczkowiaka jest przechowywany w zasobach Archiwum Państwowego w Szczecinie.

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.archiwa.gov.pl/produkt/byl-czyn-i-chwala-jozef-gabriel-jeczkowiak-wspomnienia-harcerza-1913-1918

 

Wydawca: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych

Seria wydawnicza: Wielka Wojna – codzienność niecodzienności

ISBN: 978-83-64806-49-0

Rok wydania: 2015

Liczba stron: 245

„Wspomnienia i listy”

 

Izabela Moszczyńska „Wspomnienia i listy”

Wstęp i opracowanie: Adam Fijałkowski, Magdalena Rzepka

 

Pierwsza edycja krytyczna ważnego źródła do historii Polski i historii wychowania: Wspomnień i listów Izabeli Moszczeńskiej-Rzepeckiej (1864-1941) – działaczki niepodległościowej, patriotki, pedagożki promującej idee Nowego Wychowania, zwolenniczki emancypacji kobiet, pionierki wychowania seksualnego.

Jej droga życiowa wiodła z dworku szlacheckiego na Kujawach, w którym kultywowano patriotyczne tradycje powstańcze, przez edukację w duchu pozytywizmu na pensji w Warszawie, szeregi niepodległościowej inteligencji warszawskiej (za działalność tę zapłaciła więzieniem), aktywność społeczną w II Rzeczypospolitej aż do śmierci w okupowanej Warszawie. Samotnie wychowała dwoje dzieci: Hanna Pohoska (1895-1953) została historykiem wychowania i docentem Uniwersytetu Warszawskiego, a Jan Rzepecki (1899-1983) pułkownikiem Wojska Polskiego. Na grobie Izabeli Moszczeńskiej na Powązkach wykuto motto jej życia: Pełna wiary w zmartwychwstanie Ojczyzny.

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://www.wuw.pl/product-pol-16984-Wspomnienia-i-listy.html

 

Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego

ISBN: 978-83-235-5429-5

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 352

 

„Z drugiej strony szkła. Autoportret fotoreporterki”

 

Anna Musiałówna  „Z drugiej strony szkła. Autoportret fotoreporterki”

 

Anna Musiałówna – fotoreporterka prasowa i socjologiczna, autorka reportaży,  kuratorka wystaw fotograficznych, publikowała m.in. w „itd”, „Przyjaciółce”, „Odrze”, „Życiu” „Polityce”. W książce Z drugiej strony szkła. Autoportret fotoreporterki opowiada o własnym życiu poprzez wspomnienia i relacje ze spotkań z bohaterami swoich fotoreportaży. Osoby te, mieszkające często na odległej prowincji, odnajdywała i docierała do nich w zaskakujący niekiedy sposób. Posługując się równie biegle fotografią, jak i słowem pisanym, wyczulona na losy i niedole drugiego człowieka, autorka potrafi z dużą precyzją ukazać obraz życia społecznego w epoce PRL-u i po przełomie 1989 roku, a przy tym ujawnić przed czytelnikami własny punkt widzenia na minione i obecne czasy oraz swoją hierarchię wartości. Zwraca też szczególną uwagę na zmiany oczekiwań, jakie w okresie ostatnich kilkudziesięciu lat zaszły wobec reportażu prasowego.

 

Kto mógł przewidzieć, że kapitalistyczny dobrobyt zniewoli ludzkie umysły i dusze skuteczniej niż komunistyczny niedostatek? Że wirtualna rzeczywistość zastąpi żywy świat?

 

Ta książka – reportaż o własnym życiu – jest niezwykła. Od opisu dzieciństwa w rodzinnym domu w Suchedniowie, pobytu w szkole baletowej i lat spędzonych w powojennej Warszawie, początków kariery tancerki (nagle przerwanej) – po lata pracy fotoreporterki w pismach warszawskich. Z empatią opisane relacje z najbliższymi – z ojcem i matką, z rodzeństwem, z synem. Niezliczone spotkania z ludźmi w podróżach reporterskich. Kontakt i przyjaźń z Gustawem Herlingiem-Grudzińskim, także – przed wojną – mieszkańcem Suchedniowa. Maria Dąbrowska – inna niż w oficjalnych zapisach, bo we wspomnieniach gosposi Melanii. Wzruszająca, pełna emocji, napisana z wielkim talentem opowieść! Kazimierz Orłoś

Książka na stronie wydawcy:

https://czytelnik.pl/pl/p/-Z-drugiej-strony-szkla.-Autoportret-fotoreporterki/1699

 

Wydawca: Czytelnik

ISBN: 978-83-07-03538-3

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 424 + 51 zdjęć

Świętokrzyskie regionalia (cz. 140)

 

„Namiot Salomona. Opowieść o cadyku rodem z Włoszczowy”

 

Książka „Namiot Salomona. Opowieść o cadyku rodem z Włoszczowy” zawiera tłumaczenie hebrajskiej opowieści o Salomonie Rabinowiczu z Radomska - słynnym rabinie i założycielu chasydzkiej dynastii. Salomon znany jest powszechnie jako pierwszy rabin żydowskiej gminy w Radomsku, ale urodził się  w 1793 r. we Włoszczowie i tu spędził połowę swojego życia. Wokół tego mniej znanego, i w dodatku do niedawna zapomnianego, faktu z życiorysu cadyka skupiona jest książkowa opowieść.

W książce znalazło się tłumaczenie hebrajskiego oryginału „Namiotu Salomona” opracowane przez dr Małgorzatę Lipską z Uniwersytetu Wrocławskiego - hagiograficznej opowieści chasydzkiej złożonej ze wspomnień o cadyku, z fragmentów listów i anegdot. Tekst źródłowy został poprzedzony wprowadzeniem do dziejów chasydyzmu autorstwa dr. Marka Tuszewickiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wątki lokalne i kontekst historyczny związany z upamiętnieniem dawnych włoszczowian pochodzenia żydowskiego znajdziemy we wstępie burmistrza Włoszczowy Grzegorza Dziubka i w artykule rzecznik gminy Iwony Boratyn. Regionalista Michał Staniaszek omówił w swoim tekście zachowane włoszczowskie ślady słynnego rabina.

 

Publikacja zaciekawi czytelników, przypomni i przybliży postać jednego z najbardziej znanych włoszczowian, do którego grobu w Radomsku wciąż licznie pielgrzymują chasydzi z całego świata.

Książka jest dostępna na stronie wydawcy:

https://www.facebook.com/commerce/products/%22namiot-salomona-opowie%C5%9B%C4%87-o-cadyku-rodem-z-w%C5%82oszczowy%22---ksi%C4%85%C5%BCka/9627344927307324

 

Wydawca: Drukarnia Kontur, Włoszczowa

ISBN: 978-83-65334-72-5

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 86 (w tym 8 stron z ilustracjami)

Świętokrzyskie regionalia (cz. 139)

 

Jan Kulpiński, Adam Malicki „Bywaj dziewczę zdrowe, Ojczyzna mnie woła…”

 

Książka Jana Kulpińskiego i Adama Malickiego „Bywaj dziewczę zdrowe, Ojczyzna mnie woła…” zawiera opracowane przez autorów wspomnienia 8 powstańców styczniowych, którzy walczyli na terenie obecnego województwa świętokrzyskiego. Wspomnienia uzupełniają biogramy 85 uczestników walk (niektóre opracowane po raz pierwszy)!

Rzecz jest niezwykle ciekawa, bo znaczna część z opublikowanych wspomnień była dotychczas trudno dostępna. Ich pierwodruki pochodzą bądź z prasy z przełomu XIX i XX w., bądź – jak w przypadku Feliksa Wojciechowskiego – zostały opracowane na podstawie zachowanego rękopisu.

Pasjonaci historii powstania styczniowego, jakimi są Jan Kulpiński i Adam Malicki, wykonali tytaniczną pracę, opatrując wspomnienia licznymi i szczegółowymi przypisami. Wzbogacili w ten sposób lekturę powstańczych relacji o naukowy, krytyczny komentarz. Dodane aneksy z wojskowymi raportami i innymi dokumentami tłumaczonymi z rosyjskiego znakomicie uzupełniają powstańczą opowieść. Opracowania genealogiczne i kwerenda archiwalna w wyniku której zebrano w książce liczne zdjęcia, skany dokumentów oraz ilustracje są dodatkowym argumentem świadczącym o wyjątkowej pracowitości i kompetencjach autorów. Z kolei indeksy nazwisk i miejscowości sprawiają, że korzystanie i przeszukiwanie publikacji jest bardzo wygodne.

   

        

Książka jest dostępna na stronie wydawcy:

https://www.facebook.com/drukarniakontur/shop/?ref_code=mini_shop_profile_featured_shop_card_cta&ref_surface=profile

 

Wydawca: Drukarnia Kontur, Włoszczowa

ISBN: 978-83-65334070-1

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 430

Świętokrzyskie regionalia (cz. 138)

 

Józef Sygiet - Historia Oddziału Partyzanckiego Batalionów Chłopskich „Jana”

Opracowanie: Karolina Maciaszek

 

Józef Sygiet „Jan” pochodził z rodziny chłopskiej. Był jednym z bardziej znanych dowódców Batalionów Chłopskich i działaczem ludowym. W okresie PRL za swoją działalność okupacyjną był prześladowany i więziony. Dowodzony przez niego Oddział Partyzancki BCh (LSB) działający na Kielecczyźnie zasłynął wieloma brawurowymi akcjami. Były to m.in. atak na garnizon niemiecki w Szczekocinach, zamachy na tamtejszego burmistrza i komendanta policji granatowej, przechwytywanie transportów z żywnością, karanie polskich urzędników współpracujących z Niemcami, walka z hitlerowcami pacyfikującymi wsie.

Niniejsza publikacja ma charakter źródłowy. Zamieszczono w niej spisane przez Józefa Sygieta wspomnienia, zestawienia odznaczeń i awansów, materiały prasowe, jak i korespondencje dotyczące dowodzonego przez niego oddziału. Materiały te przechowywane są obecnie w Archiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego.

 

Spis treści

Wstęp…

Wspomnienia i relacje z lat 1937-1944…..

Pamiętnik dowódcy Grupy Partyzanckiej BCh w Obwodzie Włoszczowa…

Józef Sygiet „Jan” – biografia – K. Maciaszek….

Bibliografia…

Indeks nazwisk i pseudonimów…

 

Źródło:

https://mhprl.pl/produkt/historia-oddzialu-partyzanckiego-batalionow-chlopskich-jana

 

Wydawca: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

ISBN: 978-83-7901-270-1

Rok wydania: 2021

Liczba stron: 180