Świętokrzyskie regionalia (cz. 176)

 

Andrzej Nowak-Arczewski „My z pałacu”

Wydanie uzupełnione

 

,,Solidny reportaż afirmujący pamięć jako specyficzną formę (prze)trwania, a jednocześnie ukazujący potęgę machiny historii – rozumianej w skali mikro i makro – nobilitujący lub z łatwością łamiącej w swoich trybach ludzkie życiorysy. […] Bo chociaż Andrzej Nowak-Arczewski w swoim reportażu unika ferowania wyroków czy potępiającego wskazywania palcem winnych zaistniałej sytuacji, trudno oprzeć się wrażeniu, że gdyby nie ludzka zawiść – w pewnych przypadkach maskowania urzędniczymi procedurami czy dominująca polityczną ideologią – zlokalizowany we Włostowie (gmina Lipnik, województwo świętokrzyskie) kompleks budowlany miałby szansę być dziś czymś więcej niż tylko malowniczą ruiną. […]” (Przemysław Pieniążek, krytyk literacki)

 

,,Wojna go prawie oszczędziła, natomiast do obecnego stanu doprowadzili go późniejsi lokatorzy i motywowana ideologicznie niechęć do byłych właścicieli. Choć – o czym dobrze pamiętać – reformę rolną zapowiadałoby również wszystkie ugrupowania polityczne, skupione wokół rządu londyńskiego, nie tylko komuniści, którzy ją brutalnie przeprowadzili. Czy był możliwy inny scenariusz? (Jerzy Sosnowski, pisarz, publicysta)

 

Andrzej Nowak-Arczewski, dziennikarz, repor­ter. Ukończył studia na Wydziale Polonistyki Uni­wersytetu Warszawskiego w zakresie kulturoznawstwa. Laureat Ogólnopolskiego Konkursu na reportaż imienia Zbigniewa Nosala. Laureat Ogólnopolskiej Nagrody Bonum Publicum imienia Aleksandra Patkowskiego za książkę „Zmiłuj się nad nami”. Autor książek reporterskich, m.in: „My z pałacu”, „Stań do apelu. Pseudonim Tarzan”, „Przykosa”, „Na uboczu”, ,,Długi cień świętej góry”.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://mhprl.pl/produkt/my-z-palacu

 

Wydawca: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego

ISBN: 978-83-7901-544-3

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 303

„Junkier”

 

Maciej Brzeziński „Junkier”

 

Poznań, koniec XIX stulecia. Seria zbrodni burzy złudny spokój miasta. Począwszy od szanowanego lekarza, przy każdej z ofiar, których z pozoru nic nie łączy, policja znajduje sztylet z tajemniczą inskrypcją.

Gottfried Langer, komisarz kryminalny pruskiej policji podąża tym tropem. Z pomocą polskiego antykwariusza dociera do informacji o tajnym stowarzyszeniu, które od blisko pięciuset lat na własną rękę wymierza sprawiedliwość, zacierając granicę między katem a ofiarą. Czy to możliwe, że organizacja wciąż pozostaje aktywna?

 

Co ze sprawą ma wspólnego polski mecenas, podupadły majątek rodzinny i tyle tajemnicza, co wpływowa Madame Lotte?

Junkier to kunsztowna powieść retro o cienkiej granicy między prawem a moralnością, o winie, która nie ulega przedawnieniu i o mieście, w którym historia potrafi zabijać.

 

Maciej Brzeziński (ur. 1980) – absolwent historii i wschodoznawstwa, miłośnik wielu epok historycznych, religioznawstwa, literatury kryminalnej, szpiegowskiej, sensacyjnej, fantastyki oraz angielskiej i rosyjskiej klasyki, od lat związany z Poznaniem. Przygodę z pisaniem na większą skalę rozpoczął w 2011 roku blogiem „Poznańskie Historie”, który kilka lat później przekształcił się w „Historie Wielkopolskie”. W 2023 roku zadebiutował kryminałem historycznym Znak czarnego orła, po czym połknął literackiego bakcyla i zabrał się za pisanie powieści na całego. W 2025 roku ukazała się kolejna jego książka Kontrwywiadowca –kryminał retro z wątkami szpiegowskimi. Junkier to trzecia powieść autora, ale w szufladzie czekają już kolejne kryminalne historie.

 

Kryminał na stronie wydawcy:

https://wydawnictwoniebieskie.pl/sklep/kryminal/junkier-przedsprzedaz

 

Wydawca: Wydawnictwo Niebieskie

ISBN: 978-83-977429-5-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 368

„Architektura monastyczna w Europie Centralnej X-XI wieku”

 

Marta Graczyńska „Architektura monastyczna w Europie Centralnej X-XI wieku”

Formy i inspiracje artystyczne

 

Publikacja poświęcona jest najstarszej architekturze monastycznej Polski, Czech i Węgier do schyłku XI wieku. W ujęciu porównawczym przedstawiono fundacje klasztorne funkcjonujące na terenach trzech kształtujących się wówczas organizmów politycznych Europy Centralnej – władztw Piastów, Przemyślidów i Arpadów.

Autorka zestawia wyniki badań archeologicznych, architektonicznych i historycznych, prezentując aktualny stan wiedzy na temat najwcześniejszych kościołów klasztornych regionu. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniom związanym z chronologią zabytków, ich formą architektoniczną, funkcjonowaniem przestrzeni liturgicznej oraz problematyką fundacji monastycznych w kontekście przemian politycznych, społecznych i religijnych zachodzących w Europie Środkowej przełomu X i XI wieku.

 

Analiza rozwiązań formalnych świątyń pozwala spojrzeć na architekturę nie tylko jako na świadectwo rozwoju sztuki budowlanej, lecz także jako nośnik treści symbolicznych oraz element organizujący życie wspólnot monastycznych. Książka ukazuje związki między architekturą, liturgią i ideologią władzy, wpisując dzieje najstarszych klasztorów Europy Centralnej w szeroki kontekst kultury średniowiecznej.

Publikacja stanowi cenne opracowanie dla badaczy historii sztuki, archeologii, historii średniowiecznej i studiów nad monastycyzmem, a także dla wszystkich zainteresowanych początkami architektury sakralnej w Europie Centralnej.

 

Publikacja została wydana w ramach współpracy z Fundacją Chronić Dobro. Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Doskonała nauka II. 

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://vistulana.pl/produkt/architektura-monastyczna-w-europie-centralnej-x-xi-wieku-formy-i-inspiracje-artystyczne

 

Wydawca: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”

ISBN: 978-83-67277-75-4

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 298

„Kryminalne Trójmiasto”

 

Mikołaj Podolski „Kryminalne Trójmiasto”

Zbrodnie i skandale, które wstrząsnęły Gdańskiem, Gdynią i Sopotem

 

Doświadczony dziennikarz śledczy Mikołaj Podolski opowiada o sprawach kryminalnych z najbardziej znanej części Wybrzeża, które w ostatnich latach wzbudziły mnóstwo kontrowersji. Nie przyjmuje oficjalnej wersji wydarzeń za pewnik. Dociera do świadków i ofiar, przekonuje ich do niełatwych rozmów, odnajduje nowe tropy, ujawnia nieznane fakty, przygląda się działaniom służb, prokuratorów i sądów – a wszystko po to, by sprawcy nie uniknęli kary.

 

Opisane tu zbrodnie i przestępstwa – zagmatwane, niejasne, wstrząsające – to tylko wierzchołek góry lodowej. Trójmiasto, jak pokazuje autor, rządzi się własnymi prawami, przyciąga kryminalistów, rodzi aferę za aferą. Dostęp do morza, bliskość granicy z Rosją, tłumy przyjezdnych i wysokie ceny nieruchomości sprzyjają nielegalnym interesom i zbrodniczym procederom.

Czy jesteście gotowi zanurzyć się w trójmiejskim bagnie? Poznajcie prawdziwe oblicze tego na pozór urokliwego miejsca.

 

Mikołaj Podolski – dziennikarz, finalista ogólnopolskich konkursów prasowych, szczególnie doceniany za dziennikarstwo śledcze, reportaż i felieton. Przez wiele lat relacjonował wydarzenia z Trójmiasta i okolic, najpierw dla lokalnych, a później dla krajowych mediów, m.in. Onetu, Wirtualnej Polski oraz naTemat. Jest autorem książki Łowca nastolatek. Prawdziwa historia „Krystka” i Zatoki Sztuki (2020) oraz współautorem nominowanego do Grand Press reportażu Zaginiona Iwona Wieczorek. Koniec kłamstw (2025).

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wielkalitera.pl/produkt/kryminalne-trojmiasto-ksiazka

 

Wydawca: Wielka Litera

ISBN: 978-83-8360-373-5

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 380

„Bolesław Chrobry – lew ryczący”

 

Przemysław Urbańczyk „Bolesław Chrobry – lew ryczący”

 

Trzynasta książka to spora odpowiedzialność w stosunku do czytelników, którzy mają prawo oczekiwać lektury zajmującej i inspirującej do własnych przemyśleń. Odpowiedzialność okazuje się tym większa, że bohaterem rozważań jest władca zajmujący poczesne miejsce w panteonie dumy narodowej. Bolesław Chrobry jako postrach wszystkich sąsiadów już za swojego długiego życia wzbudzał wielkie emocje polityczne. Był bardzo skuteczny, gdyż odznaczał się okrucieństwem i bezwzględnością. By zrealizować swoje cele, nie wzbraniał się przed popełnianiem czynów dalekich od chrześcijańskich ideałów. Żył przecież w czasach, kiedy brutalność i podstęp nieuchronnie przeplatały się ze wspaniałomyślnością i szczodrością władców konkurujących ze sobą na scenie geopolitycznej. Bolesław został nazwany przez potomnych Wielkim, bo też dokonał rzeczy wielkich. Wywalczył sobie pierwszoplanowe miejsce w Europie Środkowej; nadał swojemu państwu cechy nowoczesnej monarchii chrześcijańskiej; wygrał większość z licznych wojen, które prowadził; znacznie rozszerzył granice państwa piastowskiego; wypromował nazwy Polski i Polaków. Powierzył jednakże swojemu synowi zadanie niewykonalne: utrzymanie wysokiego statusu monarchii w sytuacji otoczenia jej przez samych wrogów. Toteż jej upadek nastąpił już kilka lat po śmierci wielkiego Bolesława, który stał się niemal mitycznym uosobieniem dawnej chwały.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/boleslaw-chrobry-lew-ryczacy

 

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Seria wydawnicza: Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

ISBN: 978-83-231-4028-3

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 402

 

Grzegorz Pac „Kobiety w dynastii Piastów”

Rola społeczna piastowskich żon i córek do połowy XII wieku - studium porównawcze

 

Jakie miejsce zajmowały kobiety w pierwszej polskiej dynastii? Czego od nich oczekiwano i jak rozumiano ich społeczne role? Czy kobiety bywały podmiotem działań, czy też pozostawały wyłącznie instrumentami w grze prowadzonej przez mężczyzn? Na te pytania szukamy odpowiedzi w prezentowanej książce. Przedstawia ona dynastię Piastów w okresie pierwszych dwustu lat polskiej państwowości, ukazując ją na tle innych rodów panujących Europy wcześniejszego średniowiecza. Podejmowane analizy koncentrują się m.in. na obecnych w kulturze wcześniejszego średniowiecza żeńskich wzorcach zachowań, roli kobiet jako fundatorek i dobrodziejek Kościoła, ich zaangażowaniu w liturgiczną pamięć rodu i wpływie na jego imiennictwo, a także na funkcjach, jakie pełnił w dynastii rodowy klasztor żeński. Na okres wczesnopiastowski patrzymy więc z innej perspektywy, stawiając w centrum zainteresowania nieme dotąd bohaterki rodzimych dziejów – żony i córki polskich władców.

Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/kobiety-w-dynastii-piastow-rola-spoleczna-piastowskich-zon-i-corek-do-polowy-xii-wieku-studium-porownawcze

 

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Seria wydawnicza: Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej

ISBN: 978-83-231-2958-5

Rok wydania: 2013

Liczba stron: 710

 

„Tajne pieniądze nazistów”

 

Hubert Kozieł „Tajne pieniądze nazistów”

 

Jak to się stało, że Niemcy – kraj przegrany po I wojnie światowej i ciężko doświadczony serią wewnętrznych kryzysów – zdołały w tak krótkim czasie podbić niemal całą Europę?

Narodowy socjalizm był od początku projektem, za którym stała awangardowa, jak na tamte czasy, polityka gospodarcza, inwestycje dokonywane przez zachodni kapitał oraz pomoc Sowietów.

Skąd wzięło się ekonomiczne zaplecze wojny rozpętanej przez Niemcy? Czym można tłumaczyć wsparcie zagranicznych inwestorów dla niemieckiego reżimu deklarującego przekształcenie Europy w jedną, wspólną przestrzeń gospodarczą? Czemu niszowa NSDAP już w 1922 r. otrzymywała fundusze od Henry’ego Forda i innych potentatów biznesu? Kto czerpał zyski z systemu obozów koncentracyjnych? Jakie profity z wojny odnosiły znane firmy i marki? Ile dziś Niemcy są winni krajom Europy za dokonane grabieże? Jak operacja Market-Garden i decyzja Stalina o zatrzymaniu frontu pod Warszawą pomogła „ewakuować” zagrabiony kapitał?

 

Wielcy przemysłowcy sięgali do kieszeni, nie przewidując katastrofalnych skutków swoich decyzji. Pieniądze płynące szerokim strumieniem od firm takich jak IG Farben, Krupp, Thyssen czy Porsche oraz z zagranicy trafiały do kasy NSDAP okrężną drogą, m.in. przez banki w Szwecji i Szwajcarii, co pozwalało zachować dyskrecję.

 

Sponsorzy nazizmu, przekonani, że wspierają „mniejsze zło”, traktowali go jako zaporę przed komunizmem i uznawali za jedyną realną alternatywę. W rzeczywistości obie skrajne ideologie zadziałały na XX-wieczny świat niczym trucizna.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://replika.eu/produkt/tajne-pieniadze-nazistow

 

Wydawca: Replika

ISBN: 978-83-68742-46-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 432 + 2x8 kolor

„Marianna Orańska. Królewna, skandalistka, wizjonerka”

 

Iwona Kienzler „Marianna Orańska. Królewna, skandalistka, wizjonerka”

 

Marianna Orańska – córka Wilhelma I Orańskiego, pierwszego koronowanego władcy Zjednoczonego Królestwa Niderlandów – prowadziła niezwykłe życie. Jej historia to materiał na pasjonujący film.

Wychowana w przepychu dworów Hagi i Berlina, szybko poznała cenę królewskiego pochodzenia. Zmuszona do małżeństwa, doświadczyła upokorzeń i zdrady. Wbrew konwenansom miała odwagę zawalczyć o własne szczęście i prawo do miłości. Jej wybory wywołały skandal i przyniosły bolesne straty, ale zyskała niezależność, jakiej nie miało wiele kobiet epoki.

 

Pomimo odrzucenia przez rodzinę i wykluczenia z towarzystwa, na Dolnym Śląsku stała się mecenasem sztuki i dobrodziejką regionu. Za dzieło jej życia uważany jest Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim – spektakularna rezydencja dziś odwiedzana przez licznych turystów z Polski i zagranicy.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwolira.pl/produkt/marianna-oranska-krolewna-skandalistka-wizjonerka

 

Wydawca: Lira

ISBN:  978-83-68577-97-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 306

„Kartagina. Nowa historia starożytnego imperium”

 

Eve MacDonald „Kartagina. Nowa historia starożytnego imperium”

 

Kartagina, w starożytności prosperująca pośrodku wybrzeża północnej Afryki, przez niemal sześć wieków była potęgą dominującą w zachodniej części Morza Śródziemnego, nim padła pod naporem Rzymu. Zdobywcy zawłaszczyli nie tylko samo państwo, lecz także jego historię – tak że ta prawdziwa poszła w zapomnienie. Dziś Kartagina kojarzy się nam przede wszystkim z Dydoną oraz Hannibalem i jego słoniami bojowymi; wiemy, że była niezmiernie bogatym mocarstwem i że została totalnie, bezlitośnie zniszczona.

W tej przełomowej książce Eve MacDonald, wykorzystując najnowsze analizy archeologiczne, odkrywa przed czytelnikiem ukrytą pod legendami rzeczywistą historię tego miasta-państwa, na nowo plasując je w centrum dziejów regionu śródziemnomorskiego.

 

Historia najwyższej próby! - prof. Lloyd Llewellyn-Jones, autor bestsellerów „Persowie” i „Kleopatry. Zapomniane królowe Egiptu”

Brawurowo opowiedziana historia. - „Daily Mail”

Ponad dwa tysiące lat po jej zniszczeniu Kartagina ma w końcu swoją Iliadę. - prof. Martyn Rady, autor „Wspaniałych królestw, Habsburgów”

 

Eve MacDonald jest doktorką i wykładowczynią w katedrze historii starożytnej uniwersytetu w Cardiff. Archeolożka i historyczka, autorka licznych prac, ekspertka w zakresie dziejów i kultury materialnej Kartaginy, północnej Afryki, Bliskiego Wschodu. Pojawia się również w podcastach (History Hit: The Ancients, Hannibal’s Winter War i The Fall of Carthage) oraz filmach dokumentalnych stacji Channel 4 i PBS Secrets of the Dead.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://www.rebis.com.pl/pl/products/kartagina-nowa-historia-starozytnego-imperium-10417.html

 

Wydawca: Rebis

Przekład: Janusz Szczepański

ISBN: 978-83-8338-452-8

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 328

„Pomnik w lesie”

 

Paweł Chodera „Pomnik w lesie”

 

Jedno miejsce. Trzy zapomniane historie. I świadek, który nie wierzy w przypadki. Antoni Grochowski wiedzie proste życie pracownika PRL-owskiej fabryki. Nie szuka kłopotów i nie interesuje się cudzymi sprawami. Wszystko zmienia przypadkowa rozmowa z Henrykiem Kurzydło, byłym funkcjonariuszem UB, o brutalnych porachunkach z czasów, gdy na Ziemiach Odzyskanych działały bezwzględne grupy przestępcze.

Wkrótce po tym spotkaniu Henryk ginie w niewyjaśnionych okolicznościach. Sprawą zajmują się organy ścigania, w tym doświadczony kapitan Władysław Kowal. Antoni niespodziewanie zostaje wtajemniczony w postępy dochodzenia i zaczyna łączyć fakty na swój sposób. Wszystkie tropy prowadzą do jednego miejsca: owianego tajemnicą pomnika w leśnictwie Wąsosz, przy którym przed laty znaleziono martwe ciało…

„Pomnik w lesie” to kryminał inspirowany prawdziwymi wydarzeniami. Mroczna historia prowadzi czytelników przez Ziemię Złotowską, Szczecin i Bydgoszcz – miejsca, gdzie przeszłość wciąż rzuca długi cień.

Sprawa wyszła na jaw po dwunastu latach – kontynuował. – Do sądu złotowskiego dotarło pismo ze Stanów Zjednoczonych. Pismo wiarygodne, sygnowane notarialnie, w którym zabójca gajowego wyznał na łożu śmierci prawdę. Kłusował, pozwolenia na broń nie posiadał, przyłapany na kłusownictwie strzelił. W obawie przed toporem kata wyjechał do Ameryki.

 

Kryminał na stronie wydawcy:

https://novaeres.pl/katalog/tytuly/pomnik_w_lesie_9788384235263,druk

 

Wydawca: Novae Res

ISBN: 978-83-8423-526-3

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 336

„Konterfekty zwielokrotnione”

 

Ryszard Mączyński „Konterfekty zwielokrotnione”

Rozważania nad wizerunkami pijara Stanisława Konarskiego

 

W książce zaprezentowano portrety Stanisława Konarskiego, zakonnika pijara, znaczącego statysty XVIII stulecia. Ze względu na swe zasługi bywał on w ciągu minionych 250 lat niejednokrotnie uwieczniany z wykorzystaniem technik: rysunkowych, malarskich, graficznych czy rzeźbiarskich. Nigdy dotąd nie próbowano jednak zebrać tych podobizn i przebadać jako określonego zbioru. Obfitość konterfektów powinna umożliwiać poznanie wizerunku duchownego, ale wraz z narastającą liczbą przedstawień obraz jego fizjonomii i sylwetki zdaje się zacierać. Zamiast przybliżenia, raczej się oddala, pozostawiając rozmaite wątpliwości.

 

Cel podejmowanych badań był więc następujący: zgromadzić jak najszerszy zasób zachowanych portretów Konarskiego, następnie poddać je analizie, pozwalającej wskazać dzieła oryginalne, pierwsze, które powstały za jego życia lub krótko po śmierci, a tworzone były przez artystów, mających okazję poznać go osobiście. To właśnie te prace winny stanowić podstawę do refleksji nad rzeczywistym wyglądem pijara, przy niezbędnym w tym przypadku uwzględnieniu rozmaitych konwencji portretowych, wykazujących niekiedy skrajnie odmienne dążenia, w kierunku bądź to weryzmu, bądź to idealizacji modela.

 

Natomiast wszystkie późniejsze podobizny Konarskiego, których autorzy mogli polegać już wyłącznie na konterfektach pozostawionych przez poprzedników, należało rozważyć właśnie jako problem naśladowania określonych wzorów, dróg ich przejmowania i sposobów powielania. Wzorów odtwarzanych ze zróżnicowaną wnikliwością i z różnym stopniem artystycznych uzdolnień, co niejednokrotnie prowadziło do coraz większych uogólnień, przekształcających portret indywidualny w wyzbyty wierności i dosłowności wizerunek „uniwersalny” – zakonnika doskonałego, pełnego wiary i wiedzy, ucieleśniającego najwyższe wartości.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/konterfekty-zwielokrotnione-rozwazania-nad-wizerunkami-pijara-stanislawa-konarskiego

 

Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

ISBN: 978-83-231-3089-5

Rok wydania: 2014

Liczba stron: 350