„Latyfundium Zborowskich”

 

Magdalena Ujma „Latyfundium Zborowskich”

Dobra ziemskie, podziały i właściciele (XVI wiek – lata 30. XVII wieku) 

 

Dzieje latyfundiów odznaczały się dużą dynamiką, ponieważ nie przewidywano – z wyjątkiem ordynacji – ich niepodzielności. Celem nadrzędnym był dla właścicieli dóbr ziemskich ich rozwój terytorialny, choćby z uwagi na potrzebę podzielenia spadku między potomków. Możliwości utrzymania latyfundialnego charakteru posiadanej własności mogły być jednak zróżnicowane. Duży wpływ na możliwości kontynuowania linii majątkowej przyjętej przez bliższych i dalszych przodków wywierała dynamiczna sytuacja polityczna i gospodarcza. Początki budowania podstaw materialnych rodziny Zborowskich przypadły na czasy panowania monarchów, którzy w walce z możnowładztwem szukali oparcia w szlachcie średniej, a kształtowanie się ustroju szlacheckiego nie zostało jeszcze zakończone. Budowanie zrębów rodzinnego majątku, jego rozbudowa oraz rozrastanie się korzystnych koligacji zapewniły Zborowskim stabilne miejsce w warstwie wyższej stanu szlacheckiego. Polityczna niezależność miała jednak swoją cenę, ponieważ nie była atrakcyjna w oczach trzech kolejnych monarchów elekcyjnych, szukających oparcia w osobach wywodzących się ze skromniejszych kręgów szlacheckich. Uwikłanie się ambitnych braci Zborowskich w ostry polityczny konflikt z tronem oraz brak umiejętności kompromisu, a nawet wysokiej kultury politycznej pozwalającej na lepszą ocenę sytuacji zaistniałej po śmierci Stefana Batorego, okazały się ostatecznie zgubne dla pozycji tej rodziny. Walka polityczna doby pierwszych bezkrólewi zmniejszyła także należący do niej potencjał własności dziedzicznej, zmuszając ją do zaciągania długów zabezpieczanych na dobrach ziemskich, a w wyniku królewskiej niełaski strat tych Zborowscy nie zdołali już nadrobić. Książka jest zatem monografią skierowaną do badaczy zajmujących się dziejami wielkiej własności ziemskiej, historią wpływowych rodzin możnowładczych, a także do osób zainteresowanych siecią ich powiązań koligacyjnych. (opis wydawcy)

 

Publikacja na stronie wydawcy:

https://sklep.wydawnictwo.uni.opole.pl/latyfundium-zborowskich-dobra-ziemskie-sm-660

 

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-8332-148-6

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 274

„Non omnis moriamur”

 

Anna Pobóg-Lenartowicz „Non omnis moriamur”

 

Dominikanie śląscy w źródłach memoratywnych z XVIII i XIX wieku przechowywanych w archiwach czeskich i morawskich (Studia i Monografie nr 624).

Publikacja na stronie wydawcy:

https://wydawnictwo.uni.opole.pl/non-omnis-moriamur-dominikanie-slascy-w--sm-624

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-994-1

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 232

„Polski akcent w American Expeditionary Forces”

 

Danuta Piątkowska, Wiesława Piątkowska-Stepaniak

„Polski akcent w American Expeditionary Forces”

Historie prawdziwe, fascynujące i prawie zapomniane

 

Niemal 10 procent oddziałów armii Stanów Zjednoczonych walczącej na europejskich frontach I wojny światowej składało się z Polaków i Amerykanów polskiego pochodzenia. To niezwykły fenomen, jeśli wziąć pod uwagę, że ta grupa etniczna stanowiła wówczas niewiele ponad 3 procent populacji kraju. Dzieje i działalność Polonii amerykańskiej były przedmiotem zainteresowania historyków, publicystów, polityków, a wiedza o niej, choć powierzchowna i fragmentaryczna, dotarła jednak do przeciętnego studenta, czytelnika prasy, maturzysty, internauty, telewidza w Polsce i USA. Jednak wielkość i znaczenie wkładu polskiej diaspory w działania wojenne USA i ich konsekwencje jak do tej pory umknęły uwadze naukowych badaczy i nie są znane opinii publicznej. Dziś, po stu latach od odzyskania przez nasz kraj niepodległości, ten wielki czyn zbrojny w polskiej historiografii nie doczekał się pogłębionej analizy i w miarę pełnego udokumentowania. Powody kilkusettysięcznego zrywu Polaków, efekty ich dokonań oraz poziom zaangażowania, a także wielkość poniesionych ofiar powinny jak najszybciej stać się obszarem eksploracji naukowej. Być może jest to ostatni moment, by skorzystać z zachowanych w Ameryce materialnych, ciągle licznych źródeł, umożliwiających zbadanie tych kwestii.

 

W materiałach naukowych i publicystycznych dotyczących odzyskania niepodległości odnajdujemy niejako europocentryczny punkt widzenia, tymczasem drogą do niej szedł także Polak w szarym mundurze American Expeditionary Forces. Kozak Stanislaw, Nowicki Joseph, Pilawski Edward, Plewacki Adam, Sieracki Andrew, Tomczak Stanislaw, Tomczak Wladyslaw, Yarmolinski Wladyslaw, Zelasko John i tysiące innych urodzonych na ziemiach polskich lub w Ameryce zasilało oddziały piechoty (rzadko służyli w innych jednostkach), zgłaszając się do armii amerykańskiej jako ochotnicy, ale też wstępując do niej z poboru. Ochotniczy zryw Polonii z chwilą przystąpienia USA do I wojny światowej był jednym z największych aktów dojrzałości społecznej, niekiedy heroizmu i poświęcenia. Do końca 1918 r. w punktach werbunkowych całego państwa zarejestrowano 24 mln osób. Była to akcja na niespotykaną skalę. W długich kolejkach stali ci, dla których zgłoszenie się było przywilejem, prawem, obowiązkiem, dumą i honorem. Spośród zarejestrowanych wyselekcjonowano 2,8 mln osób. Niemal połowa z nich walczyła na frontach w Europie. Do armii amerykańskiej zaciągnęło się – jak podają różne źródła – około 190–300 tysięcy Polaków i Amerykanów polskiego pochodzenia. Polacy stanowili 3,5 procent strat osobowych armii amerykańskiej. To wysoka cena, którą przyszło im zapłacić.

 

Wkład Polaków w historię i kulturę amerykańską jest znaczący, mający również wymiar polityczny, ciągle zbyt mało doceniany i niedostatecznie rozpoznawany po obu stronach oceanu.

 

Książka na stronie wydawcy:

https://wydawnictwo.uni.opole.pl/polski-akcent-w-american-expeditionary

 

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN:  978-83-7395-984-2; 978-83-64938-34-4

Rok wydania: 2022

Liczba stron:  418. + 262 ilustracje

„Bezkrólewia ksiąg ośmioro” – Tom wstępny

 

 

„Bezkrólewia ksiąg ośmioro, czyli dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta roku 1572 

aż do roku 1576, skreślone przez Świętosława z Borzejowic Orzelskiego, 

starostę Radziejowskiego. 

Tom wstępny zawierający życiorys Orzelskiego, mowy jego i pisma w sprawach publicznych”

 

 

XIX-wieczna edycja dzieła Świętosława Orzelskiego, starosty radziejowskiego, w opracowaniu Włodzimierza Spasowicza została zatytułowana: Bezkrólewia ksiąg ośmioro, czyli dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta roku 1572 aż do roku 1576, skreślone przez Świętosława z Borzejowic Orzelskiego, starostę radziejowskiego, przełożył z rękopisu Cesarskiej Publicznej Biblioteki, przypisami i życiorysem uzupełnił Włodzimierz Spasowicz, t. 1–3, Petersburg–Mohilew 1856–1858; Tom wstępny, zawierający życiorys Orzelskiego, mowy jego i pisma w sprawach publicznych, Petersburg 1858. Włodzimierz Spasowicz pomieścił dzieło Świętosława Orzelskiego w trzech tomach: tomy pierwszy i drugi obejmują po trzy księgi, na tom trzeci składają się dwie księgi.

Od 2019 r. trwały prace nad współczesną edycją Bezkrólewia ksiąg ośmioro… prowadzone przez Włodzimierza Kaczorowskiego. W pierwszej kolejności wydano tom wstępny zatytułowany: Mowy i pisma w sprawach publicznych Świętosława Orzelskiego, oprac. Włodzimierz Spasowicz, uzupełnił, posłowiem opatrzył i wydał Włodzimierz Kaczorowski, Opole 2019. Następnie wydano trzy kolejne tomy. Tom pierwszy zawiera przebieg wydarzeń w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od śmierci Zygmunta Augusta w 1572 r. do koronacji i sejmu koronacyjnego Henryka Walezego w 1574 r. Tom drugi opisuje okres interregnum od opuszczenia Rzeczypospolitej przez Henryka Walezego w 1574 r. do zakończenia sejmu elekcyjnego w 1575 r. – rozdwojonej elekcji Maksymiliana II Habsburga i Stefana Batorego. Tom trzeci rozpoczyna się od opisu wyprawy posłów koronnych do Siedmiogrodu do Stefana Batorego, a kończy się przedstawieniem przez Świętosława Orzelskiego przebiegu sejmu koronacyjnego w Krakowie w 1576 r., wojny Batorego z Gdańskiem oraz sejmu zwyczajnego w Toruniu (15 X 1576 – 14 I 1577).

 

W związku z tym, że tom wstępny ukazał się pod skróconym tytułem, podjęto decyzję o ponownym wydaniu Mów i pism…, opatrzonych pełnym tytułem: Bezkrólewia ksiąg ośmioro, czyli dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta roku 1572 aż do roku 1576, skreślone przez Świętosława z Borzejowic Orzelskiego, starostę radziejowskiego, przełożył z rękopisu Cesarskiej Publicznej Biblioteki, życiorysem i przypisami uzupełnił Włodzimierz Spasowicz, tom wstępny zawierający życiorys Orzelskiego, mowy jego i pisma w sprawach publicznych, uzupełnił, posłowiem opatrzył i wydał Włodzimierz Kaczorowski, Opole 2022. W ten sposób nawiązano do formuły edycji dzieła Orzelskiego z XIX w., udostępniając czytelnikom w ujednoliconym formacie trzy tomy Bezkrólewia ksiąg ośmioro… wraz z tomem wstępnym, obejmującym Wiadomość o Świętosławie Orzelskim opracowaną przez Włodzimierza Spasowicza oraz 29 mów i pism Świętosława Orzelskiego, świadczących o jego znaczącej aktywności publicznej i parlamentarnej.

 

Źródło:

https://wydawnictwo.uni.opole.pl/bezkrolewia-ksiag-osmioro-tom-wstepny

 

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

Nakłady: 100 egzemplarzy

ISBN: 978-83-7395-976-7

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 266

„Bezkrólewia ksiąg ośmioro…”, Tom III

 

Bezkrólewia ksiąg ośmioro,

czyli Dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta roku 1572 aż do roku 1576,

skreślone przez Świętosława z Borzejowic Orzelskiego, starostę radziejowskiego.

Tom III

 

Przełożył z rękopisu Cesarskiej Publicznej Biblioteki Włodzimierz Spasowicz.

Opracował, wstępem opatrzył i wydał Włodzimierz Kaczorowski.

 

Świętosław Orzelski herbu Dryja (1549–1598), potomek rodu szlacheckiego wywodzącego się z Borzejowic koło Żnina, starosta radziejowski, poseł sejmowy i historyk był autorem dzieła Acta interregni post obitum nimirum Sigismundi Augusti przełożonego na język polski i wydanego przez Włodzimierza Spasowicza w latach 1856–1858. Wydane przez Włodzimierza Spasowicza dzieło Świętosława Orzelskiego, ze względu na wykazane przez recenzentów błędy merytoryczne występujące w edycji, jak również opuszczenia w tłumaczeniu tekstu, nie spełniło wymogów stawianych przed edytorem przez historyków. W obecnie przygotowanej edycji Bezkrólewia… dokonano weryfikacji polskiego tekstu w oryginalnej wersji (nie uzupełniono go o fragmenty opuszczone przez Spasowicza), poprawiono zniekształcone nazwiska, nazwy miejscowości itp. Edycję wzbogacono również o przypisy rzeczowe zawierające szczegółowe informacje na temat poszczególnych faktów historycznych, osób oraz nazw geograficznych – celem udostępnienia po raz pierwszy czytelnikom dowartościowanego pod względem naukowym dzieła, które pozostaje znaczącym zabytkiem piśmiennictwa historycznego XVI w. i ważnym źródłem do dziejów Rzeczypospolitej Obojga Narodów po śmierci Zygmunta Augusta. 

 

Nowa edycja Bezkrólewia… składa się z trzech tomów: tomy pierwszy i drugi obejmują po trzy księgi, na tom trzeci składają się dwie księgi. W tomie pierwszym czytelnik mógł zapoznać się z przebiegiem wydarzeń w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od śmierci Zygmunta Augusta w 1572 r. do koronacji i sejmu koronacyjnego Henryka Walezego w 1574 r. Tom drugi zawiera opis wydarzeń okresu interregnum od opuszczenia przez Henryka Walezego Rzeczypospolitej w 1574 r. do zakończenia sejmu elekcyjnego w 1575 r. – rozdwojonej elekcji Maksymiliana II Habsburga i Stefana Batorego. Tom trzeci rozpoczyna się od opisu wyprawy posłów koronnych do Siedmiogrodu do Stefana Batorego, a kończy się przedstawieniem przez Świętosława Orzelskiego przebiegu sejmu koronacyjnego w Krakowie w 1576 r., wojny Batorego z Gdańskiem oraz sejmu zwyczajnego w Toruniu (15 X 1576 – 14 I 1577).

Świętosław Orzelski, kończąc swoje dzieło, zwrócił się m.in. z przesłaniem do przyszłego czytelnika: „Ufamy, że bezstronny czytelnik będzie najsprawiedliwszym sędzią wszystkich tych wydarzeń i że więcej będzie zważał na kolej i następstwo wypadków niż na piękność i gładkość słowa, tym bardziej że napisaliśmy niniejsze dzieło nie dla czczej zabawy, lecz dla pamięci, że nie szczędziliśmy pracy dla zbadania prawdy i że nikomu, nawet najbardziej nam sprzyjającemu, nie folgowaliśmy więcej, niż rzecz sama i prawda kazały”.

Źródło:

https://wydawnictwo.uni.opole.pl/bezkrolewia-ksiag-osmioro-czyli-dzieje-tiii

 

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

Nakłady: 100 egzemplarzy

ISBN: 978-83-7395-970-5

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 370

„Bezkrólewia ksiąg ośmioro…”, Tom II

 

Bezkrólewia ksiąg ośmioro, 

czyli Dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta roku 1572 aż do roku 1576, 

skreślone przez Świętosława z Borzejowic Orzelskiego, starostę radziejowskiego. 

Tom II

 

Przełożył z rękopisu Cesarskiej Publicznej Biblioteki Włodzimierz Spasowicz.

Opracował, wstępem opatrzył i wydał Włodzimierz Kaczorowski

 

Świętosław Orzelski herbu Dryja (1549–1598), potomek rodu szlacheckiego wywodzącego się z Borzejowic koło Żnina, starosta radziejowski, poseł sejmowy i historyk był autorem dzieła Acta interregni post obitum nimirum Sigismundi Augusti przełożonego na język polski i wydanego przez Włodzimierza Spasowicza w latach 1856–1858. Wydane przez Włodzimierza Spasowicza dzieło Świętosława Orzelskiego, ze względu na wykazane przez recenzentów błędy merytoryczne występujące w edycji, jak również opuszczenia w tłumaczeniu tekstu, nie spełniło wymogów stawianych przed edytorem przez historyków. W obecnie przygotowanej edycji Bezkrólewia… dokonano weryfikacji polskiego tekstu w oryginalnej wersji (nie uzupełniono go o fragmenty opuszczone przez Spasowicza), poprawiono zniekształcone nazwiska, nazwy miejscowości itp. Edycję wzbogacono również o przypisy rzeczowe zawierające szczegółowe informacje na temat poszczególnych faktów historycznych, osób oraz nazw geograficznych – celem udostępnienia po raz pierwszy czytelnikom dowartościowanego pod względem naukowym dzieła, które pozostaje znaczącym zabytkiem piśmiennictwa historycznego XVI w. i ważnym źródłem do dziejów Rzeczypospolitej Obojga Narodów po śmierci Zygmunta Augusta. 

 

Nowa edycja Bezkrólewia… składa się z trzech tomów: tomy pierwszy i drugi obejmują po trzy księgi, na tom trzeci składają się dwie księgi. W tomie pierwszym czytelnik mógł zapoznać się z przebiegiem wydarzeń w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od śmierci Zygmunta Augusta w 1572 r. do koronacji i sejmu koronacyjnego Henryka Walezego w 1574 r. Tom drugi zawiera opis wydarzeń okresu interregnum od opuszczenia przez Henryka Walezego Rzeczypospolitej w 1574 r. do zakończenia sejmu elekcyjnego w 1575 r. – rozdwojonej elekcji Maksymiliana II Habsburga i Stefana Batorego. Tom trzeci znajduje się w końcowej fazie opracowania.

 

Świętosław Orzelski, kończąc swoje dzieło, zwrócił się m.in. z przesłaniem do przyszłego czytelnika: „Ufamy, że bezstronny czytelnik będzie najsprawiedliwszym sędzią wszystkich tych wydarzeń i że więcej będzie zważał na kolej i następstwo wypadków niż na piękność i gładkość słowa, tym bardziej że napisaliśmy niniejsze dzieło nie dla czczej zabawy, lecz dla pamięci, że nie szczędziliśmy pracy dla zbadania prawdy i że nikomu, nawet najbardziej nam sprzyjającemu, nie folgowaliśmy więcej, niż rzecz sama i prawda kazały”.

 

Źródło:

https://wydawnictwo.uni.opole.pl/bezkrolewia-ksiag-osmioro-czyli-dzieje-tii

 

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-960-6

Rok wydania: 2021

Liczba stron: 402

„Bezkrólewia ksiąg ośmioro…”

 

„Bezkrólewia ksiąg ośmioro, 

czyli Dzieje Polski od zgonu Zygmunta Augusta roku 1572 aż do roku 1576, 

skreślone przez Świętosława z Borzejowic Orzelskiego, starostę radziejowskiego”. 

Tom I

 

Opracowanie i wstęp: Włodzimierz Kaczorowski

Świętosław Orzelski herbu Dryja (1549–1598), potomek rodu szlacheckiego wywodzącego się z Borzejowic koło Żnina, starosta radziejowski, poseł sejmowy i historyk był autorem dzieła Acta interregni post obitum nimirum Sigismundi Augusti przełożonego na język polski i wydanego przez Włodzimierza Spasowicza w latach 1856–1858. Wydane przez Włodzimierza Spasowicza dzieło Świętosława Orzelskiego, ze względu na wykazane przez recenzentów błędy merytoryczne występujące w edycji, jak również opuszczenia w tłumaczeniu tekstu, nie spełniło wymogów stawianych przed edytorem przez historyków. W obecnie przygotowanej edycji Bezkrólewia… dokonano weryfikacji polskiego tekstu w oryginalnej wersji (nie uzupełniono go o fragmenty opuszczone przez Spasowicza), poprawiono zniekształcone nazwiska, nazwy miejscowości itp. Edycję wzbogacono również o przypisy rzeczowe zawierające szczegółowe informacje na temat poszczególnych faktów historycznych, osób oraz nazw geograficznych – celem udostępnienia po raz pierwszy czytelnikom dowartościowanego pod względem naukowym dzieła, które pozostaje znaczącym zabytkiem piśmiennictwa historycznego XVI w. i ważnym źródłem do dziejów Rzeczypospolitej Obojga Narodów po śmierci Zygmunta Augusta. Nowa edycja Bezkrólewia… składa się z trzech tomów: tomy pierwszy i drugi obejmują po trzy księgi, na tom trzeci składają się dwie księgi. W tomie pierwszym czytelnik będzie mógł zapoznać się z przebiegiem wydarzeń w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od śmierci Zygmunta Augusta w 1572 r. do koronacji i sejmu koronacyjnego Henryka Walezego w 1574 r. Tomy drugi i trzeci znajdują się w końcowej fazie opracowania.

 

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/bezkr-243-lewia-ksiag-osmioro-czyli-dzieje-polski-od-zgonu-zygmunta-augusta-roku-1572-az-do-roku-1576-skreslone-przez-swietoslawa-z-borzejowic-orzelskiego-staroste-radziejowskiego-tom-i.html

 

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-916-3

Rok wydania: 2021

Liczba stron: 356

„Wielkie rody dawnej Rzeczypospolitej XVI-XIX wieku”

Tomasz Ciesielski, Mariusz Sawicki (red. nauk.)

„Wielkie rody dawnej Rzeczypospolitej XVI-XIX wieku”

Tom 1. Sapiehowie

Sapiehowie to jedna z najważniejszych rodzin w dziejach Rzeczypospolitej i ziem polsko-litewskich XVI–XIX wieku. Jej przedstawiciele piastowali najważniejsze urzędy świeckie i duchowne w Wielkim Księstwie Litewskim, a później na ziemiach znajdujących się pod zaborami. Sapiehowie oddziaływali na najważniejsze instytucje administracyjne państwa – sejmy, sejmiki, instytucje sądownicze. Swoją działalnością wpływali na politykę wewnętrzną i zagraniczną państwa, często także prowadząc własną grę dyplomatyczną z dworami w Wiedniu, Berlinie, Paryżu, Londynie, Sztokholmie, Moskwie i Petersburgu. Posiadając już od czasów Lwa Sapiehy własną fakcję polityczną, oddziaływali na monarchów, często tworząc stronnictwo dworskie lub stanowiąc jego zasadniczy element. Sapiehowie mimo klęski pod Olkienikami nadal w XVIII wieku odgrywali istotną rolę na scenie politycznej państwa polsko-litewskiego. Także w XIX wieku ich przedstawiciele angażowali się w różnorodną działalność polityczną – od administracyjnej po religijną czy wojskową – wyraźnie zaznaczając swoją obecność w życiu publicznym. Badanie różnych aspektów działalności tak wpływowej rodziny wymagało zgromadzenia wokół pomysłu wydania monografii wielu wybitnych historyków zajmujących się dziejami dawnej Rzeczypospolitej i ziem polsko-litewskich.

Do publikacji zaproszono również młodych adeptów nauki i doktorantów, którzy na kartach niniejszej książki mogą podzielić się wynikami swoich badań naukowych. Wszystkie części monografii wraz z ich podrozdziałami stanowią niezwykle ważny wkład w poznanie różnych aspektów działalności w sferze publicznej i prywatnej rodziny magnackiej w dawnej Rzeczypospolitej, w tym przypadku – na przykładzie Sapiehów. Publikacja może przyczynić się do dalszego rozwoju badań naukowych związanych z historią wymienionego rodu na przestrzeni stuleci, a także problematyki dotyczącej dziejów Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku i ziem polsko-litewskich w XIX wieku, analizowanej z perspektywy tworzących ją ludzi i rodzin.

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/wielkie-rody-dawnej-rzeczypospolitej-xvi-xix-wieku-tom-1-sapiehowie.html

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-805-0

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 448

„Samuel Zborowski i jego czasy”

Magdalena Ujma „Samuel Zborowski i jego czasy”

Dziejom rodziny Zborowskich towarzyszy wiele zagadek, a do najbardziej spektakularnych należy historia porywczego i walecznego rotmistrza królewskiego na Podolu, banity i skazańca Samuela Zborowskiego. Dla jednych wspaniałego rycerza i szermierza wolności szlacheckiej zagrożonej przez despotyczne rządy Stefana Batorego i wybujałe ambicje jego prawej ręki – Jana Zamoyskiego. Dla innych natomiast anarchisty i awanturnika uosabiającego najgorsze cechy szlacheckie, czyli butę, prywatę, nieliczenie się z władzą państwową i bezwzględność w postępowaniu z osobami niżej postawionymi w hierarchii społecznej. Wbrew opiniom romantyków nie był to bowiem jedynie dramat jednostki. Sprawa Samuela Zborowskiego stała się problemem wagi państwowej, wykorzystywanym w równej mierze przez pragnącego rządzić silną ręką Stefana Batorego, jak i przez broniącą swoich uprawnień szlachtę.

Na 22 Poznańskich Targach Książki Naukowej i Popularnonaukowej w Poznaniu 

Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego otrzymało wyróżnienie w konkursie 

o nagrodę Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych im. Edwarda Pudelki w roku 2018, 

za publikację "Samuel Zborowski i jego czasy", autorstwa Magdaleny Ujmy.

https://www.facebook.com/WydawnictwoUO

Książka jest pierwszą naukową biografią Samuela Zborowskiego. Oparta została na dokumentach archiwalnych, źródłach drukowanych i literaturze przedmiotu. Opracowanie jest nie tylko syntetycznym podsumowaniem dotychczasowej wiedzy o wydarzeniach społecznych i politycznych XVI stulecia, ale także analitycznym studium wzbogacającym dotychczasową wiedzę o życiu słynnego banity, z uwzględnieniem realiów jego epoki oraz stosunków rodzinnych i sytuacji majątkowej. Książka jest adresowana do badaczy dziejów nowożytnych Pierwszej Rzeczypospolitej.

Unia Lubelska. Fragment obrazu Jana Matejki przedstawiający Marcina Zborowskiego.

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/samuel-zborowski-i-jego-czasy-wyd-ii.html

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-771-8

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 388

„Między mitem a rzeczywistością. Kresy Wschodnie w XIX i XX wieku”

Adriana Dawid, Joanna Lusek (red. nauk.) 

„Między mitem a rzeczywistością. Kresy Wschodnie w XIX i XX wieku”

Niniejsza monografia łączy w sobie wyniki badań z zakresu literatury polskiej oraz historii, dobrze zatem wpisuje się w respektowany dziś nurt badań interdyscyplinarnych. Zauważalna jest w niej obecność tak istotnych wątków jak dzieje miast, funkcjonowanie urzędów i organizacji, a także działalność postaci wybijających się w historii i literaturze. W artykułach zamieszczonych w tomie przewija się wątek szeroko rozumianego dziedzictwa, w równej mierze politycznego i militarnego, jak i kulturalnego. Interesujące fragmenty znajdą tu dla siebie także badacze przemian zachodzących w mentalności większych społeczności, w tym przypadku obecnych lub dawnych mieszkańców Kresów dawnej Rzeczypospolitej – miejsca stykania się wielu kultur, grup etnicznych i religii.

Obraz powstały dzięki Autorom tomu charakteryzuje się – co istotne – próbą uzyskania dystansu do tradycji i oddzieleniem stereotypowego, a często także sielankowego, kresowego mitu od historycznej rzeczywistości. Efektem ich pracy jest obraz bardzo przestrzenny, także w chronologicznym sensie, a temat przewodni – obraz Kresów w ludzkiej świadomości utrwalonej piórem i obrazem – jest dynamiczny i zmienny. Dodatkowym atutem doboru tekstów jest przyjęty w nich szeroki przekrój społeczny. (dr hab. prof. UO Magdalena Ujma)

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/miedzy-mitem-a-rzeczywistoscia-kresy-wschodnie-w-xix-i-xx-wieku.html

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-748-0

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 458

"Kto mi dał skrzydła..."

Bożena Olszewska "Kto mi dał skrzydła..."

O życiu i działalności Janiny Porazińskiej

Bohaterką książki jest wybitna autorka literatury dziecięcej Janina Porazińska (jej życie i prowadzona przez nią zróżnicowana działalność na rzecz dzieci). Ta kolejna, druga już po „I w sto koni nie dogoni…” O życiu i sztuce pisarskiej Janiny Porazińskiej, monografia, przynosi nowe wątki i tematy. Autorka na podstawie niepublikowanych listów rekonstruuje portret znakomitej pisarki, odkrywając jej poczucie humoru, silny charakter. Rozstrzyga sprawę pisarskiego debiutu i literackiej tożsamości, analizuje nieznane lub zapomniane utwory, scenariusze radiowe i filmowe, omawia szkolne podręczniki jej współautorstwa, redakcyjny wkład w różne przedsięwzięcia wydawnicze oraz przypomina o dokonanych przekładach z literatury skandynawskiej. Książka jest adresowana do historyków literatury, badaczy literatury dziecięcej i młodzieżowej, pedagogów, dydaktyków, bibliotekarzy, nauczycieli oraz studentów.

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/quot-kto-mi-dal-skrzydla-quot-o-zyciu-i-dzialalnosci-janiny-porazinskiej-studia-i-monografie-nr-510.html

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-603-2

Rok wydania: 2014

Liczba stron: 198

"Stare" i "nowe" czasopisma dla dzieci i młodzieży

Olszewska Bożena, Łucka-Zając Elżbieta (red. nauk.)

"Stare" i "nowe" czasopisma dla dzieci i młodzieży

Autorzy analizują zawartość czasopism, język, literaturę oraz tematykę. Zwracają uwagę na model czasopisma, jego funkcje, oddziaływanie wychowawcze oraz uwarunkowania odbioru. W części pierwszej omówione zostały tytuły czasopism oraz scharakteryzowane czasopisma dla młodzieży szkolnej, wydawane w Polsce w latach 1989–2009. Wiele tekstów dotyczy czasopism „dawnych” (np. Dziennika dla Dzieci” Stanisława Jachowicza, popularnych w dwudziestoleciu międzywojennym pism: „Płomyk”, „Płomyczek” czy „Mały Przegląd” Janusza Korczaka), jak i współczesnych („Bravo”, „Victor Junior”).

Ze względu na specyficznego odbiorcę, będącego w fazie formowania osobowości, czasopisma dla dzieci i młodzieży, wpisują się w proces edukacji. Stąd osobny wątek stanowią artykuły dotyczące wykorzystania tych czasopism w procesie dydaktycznym. Nie zabrakło refleksji dotyczących roli i miejsca czasopism dla dzieci i młodzieży w społeczeństwie – w kraju i na emigracji, kształtowania kultury narodowej, obszarów wolności słowa w przełomowych okresach naszych dziejów. Zwrócono też uwagę na czasopisma adresowane do wybranej, wąskiej grupy odbiorców. Wyróżnikiem stała się tu narodowość, grupa społeczna, etniczna, wiek oraz terytorialny/geograficzny obszar. Szerokie spektrum tematów pozwala na rozszerzenie adresata książki. Kierujemy ją nie tylko do badaczy literatury dziecięcej, prasoznawców, bibliotekarzy, ale też nauczycieli i studentów.

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/quot-stare-quot-i-quot-nowe-quot-czasopisma-dla-dzieci-i-mlodziezy.html

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-583-7

Rok wydania: 2013

Liczba stron: 422

"Stare i nowe w literaturze dla dzieci i młodzieży - biografie"

Olszewska B., Pajączkowski O., Urbańczyk L. (red.)

"Stare i nowe" w literaturze dla dzieci i młodzieży - biografie

Jak uczynić z dziecka geniusza? Czy Kopernik był kobietą? Jak mówić prosto o trudnych sprawach? Jakie funkcje odgrywa opowieść biograficzna? - to tylko niektóre z pytań, na które czytelnik znajdzie odpowiedź w kolejnym, trzecim już pokonferencyjnym tomie z cyklu „Stare” i „nowe” w literaturze dla dzieci i młodzieży. Tym razem głównym tematem wspomnianego tomu stały się biografie adresowane do młodego czytelnika. Autorzy poszczególnych artykułów ukazali mechanizmy konstrukcji świata przedstawionego i tworzenia sylwetek sławnych ludzi z „żabiej perspektywy”, wnikliwie przyglądając się narracji, funkcjom biografii, jej rodzajowym i gatunkowym odmianom, ich miejscu w edukacji szkolnej. Książkę otwiera wypowiedź znanej współczesnej pisarki Anny Czerwińskiej-Rydel, w której mowa jest o autorskim trudzie, intelektualnej przygodzie i celowości uprawiania biografistyki przeznaczonej dla młodego odbiorcy; całość zamyka informacja Marii Kulik poświęcona obecności na współczesnym rynku wydawniczym wspomnianej tu odmiany biografistyki.

Źródło:

http://wydawnictwo.uni.opole.pl/quot-stare-i-nowe-quot-w-literaturze-dla-dzieci-i-mlodziezy-biografie.html

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego

ISBN: 978-83-7395-653-7

Rok wydania: 2015

Liczba stron: 512